H Εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή στις Θεραπευτικές Προσεγγίσεις Παιδιών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος

Κατηγορία: Ειδική αγωγή & ΛογοθεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Τις τελευταίες δεκαετίες η χρήση υπολογιστών στην εκπαίδευση παιδιών με αυτισμό, έχει βρει θερμούς υποστηρικτές από εκπαιδευτικούς, θεραπευτές, γονείς και επαγγελματίες στο χώρο της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης. Ένας όλο και αυξανόμενος αριθμός ερευνών, επικεντρώνεται στις διάφορες εφαρμογές των τεχνολογικών παρεμβάσεων σε άτομα με αυτισμό. Υποστηρίζεται ότι με τη χρήση εκπαιδευτικών λογισμικών προγραμμάτων, διευκολύνεται η πρόσβαση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην απόκτηση πληροφοριών και συνακόλουθα στη μάθηση.

Κι αυτό διότι οι περισσότεροι άνθρωποι διαθέτουν την ικανότητα να εστιάσουν την προσοχή τους στην πληροφορία που επιθυμούν να εστιάσουν τη δεδομένη στιγμή, αγνοώντας τις άσχετες και συγκρατώντας τις σχετικές, ανάλογες των προθέσεών τους τη δεδομένη στιγμή (Συρμακέσης, 2003). Στα άτομα με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), η ικανότητα αυτή είναι διαταραγμένη, δημιουργώντας τους πολλαπλές δυσκολίες. Μάλιστα, αναφερόμενοι οι επιστήμονες στις δυσκολίες των ατόμων με αυτισμό, υποστηρίζουν ότι ακριβώς επειδή η προσοχή τους διασπάται εύκολα, λόγω του μεγάλου όγκου των εξωτερικών ερεθισμάτων, η εκπαίδευση μέσω υπολογιστή είναι μια ευκολότερη διαδικασία. Αυτό εξηγείται με την προσήλωση του βλέμματος και της προσοχής του μαθητή σε μια πιο περιορισμένη περιοχή εστίασης, στην οθόνη του υπολογιστή. ΄Ετσι, δέχονται αποτελεσματικότερα πληροφορίες και ερεθίσματα από ότι με οποιοδήποτε άλλον τρόπο.

Έχουν γίνει αξιοσημείωτες προσπάθειες στην αναζήτηση τρόπων χρήσης της τεχνολογίας στη διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση του αυτισμού καταλήγοντας στην ανακάλυψη πολύτιμων μεθόδων και εργαλείων, που στόχο έχουν τη βελτίωση της καθημερινότητας των ατόμων αλλά και στην παροχή απαντήσεων σε πλήθος ερωτημάτων για τη φύση του αυτισμού. Για το λόγο αυτό, έχουν σχεδιαστεί πολλές προσεγγίσεις βασισμένες στη χρήση νέων τεχνολογιών ως υποστηρικτικά εργαλεία, ενώ άλλα εισάγονται ως ένα προσωρινό καθοδηγητικό εργαλείο, το οποίο στη συνέχεια των προγραμμάτων θα αφαιρεθεί, με την επίτευξη της τροποποίησης της συμπεριφοράς του παιδιού.

Παιδιά με αυτισμό συχνά παρουσιάζουν κινητικές αναπηρίες σε διαφορετικό βαθμό, είδος και ένταση, στη χρήση των περιφερικών συσκευών του υπολογιστή, όπως του πληκτρολογίου και του δείκτη συσκευής. Οι περισσότεροι κατασκευαστές λογισμικών προγραμμάτων, προσφέρουν δυνατότητες προσαρμογής των συσκευών στις ανάγκες των χρηστών (π.χ. μεγαλύτερη ευαισθησία των συσκευών, μέγεθος χαρακτήρων, μενού και πληκτρολογίου).

Συμπερασματικά, ζητήματα αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες απασχολούν το σύνολο των εκπαιδευτικών και θεραπευτών. Καθοριστικό κριτήριο για την αξιοποίησή τους αφενός, αποτελεί το πώς θα ενταχθεί η χρήση τους στο σύνολο των μεθοδολογικών και διδακτικών πρακτικών και αφετέρου, με ποιο τρόπο αποφασίζει ο εκπαιδευτικός να αξιοποιήσει αυτά τα μέσα σε συνδυασμό με παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας. Μέσα από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση ερευνών πάνω στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση και θεραπεία ατόμων με αυτισμό, παρατηρείται συμφωνία ως προς τα οφέλη που προκύπτουν από την εφαρμογή των υπολογιστών στη μαθησιακή διαδικασία των παιδιών με αυτισμό.

 

Μαίρη Γώγου,
Ειδική Παιδαγωγός-Σχολική Ψυχολόγος (ΜΑ, Μsc)

Πηγές:

  • Αβούρης,Ν. (2000). Εισαγωγή στην επικοινωνία ανθρώπου-υπολογιστή., Αθήνα: εκδόσεις Δίαυλος.
  • Goldsmith,T.R.&LeBlanc,L.A. (2004). Use of technology in interventions for children with autism, Journal of Early and Intensive Behavior Intervention, Vol. 1 (2), 166-178
  • Herrera,G.,Alcatud,F.,Jordan,R., Blanquer, A., Labaj,G.&DePablo,C. (2008). Development of symbolic play through the use of virtual reality tools in children with autistic
    spectrum disorders. Focus on Autism and Developmental Disabilities ,SAGE Publications andThe National Autistic Society, Vol. 12(2), 143-157.
  • Ke,F.&Abras,T. (2013). Games for engaged learning of middle school children with special learning needs. British Journal of Educational Technology, Vol.44(2), 225-242.
  • Lacava,P.G., Rankin,A., Mahlios,E., Cook,K.&Simpson,R.L. (2010) A single case design evaluation of a software and tutor intervention addressing emotion recognition and
    social interaction in four boys with ASD. Focus on Autism and Developmental Disabilities , SAGE Publications and The National Autistic Society, Vol. 14 (3), 161-178. 
  • Michel,P. (2004). The use of technology in the study, diagnosis and treatment of autism. Yale 
  • Συρμακέσης, Σ. (2003). Αλληλεπίδραση ανθρώπου-υπολογιστή, Αθήνα: εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.
  • Τσιοπέλα,Δ.&Ατσόγλου,Κ. (2009). Η χρήση των υπολογιστών στην εκπαίδευση ατόμων με αυτισμό, 1ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο «Ένταξη και χρήση ΤΠΕ στην εκπαιδευτική
    διαδικασία», Ελληνική Επιστημονική Ένωση Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΕΤΠΕ) και το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας, Βόλος.