Βαρηκοΐα: Πώς προκαλείται και ποιές είναι οι επιπτώσεις της στη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού; (Μέρος 1ο)

Κατηγορία: Ειδική αγωγή & ΛογοθεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Βαρηκοΐα ονομάζεται η μείωση της ακοής που σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να καταλήξει σε πλήρη απώλειά της, γνωστή ως κώφωση. Η βαρηκοΐα είναι συχνό σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, ακόμα και από τη γέννηση.

Ο βαθμός της βαρηκοΐας εκφράζεται με τον αριθμό των dB (decibel) με τον οποίο πρέπει να ενισχυθεί ο ήχος έτσι ώστε το άτομο με βαρηκοΐα να είναι σε θέσει να τον ακούσει. Για παράδειγμα, όταν λέμε ότι κάποιος έχει βαρηκοΐα 30dB σημαίνει ότι απαιτείται ήχος ενισχυμένος κατά 30dB προκειμένου να τον ακούσει το άτομο.

Ανάλογα με το ακουστικό έλλειμμα, η βαρηκοΐα διακρίνεται στους εξής βαθμούς:

  • Ελαφρά βαρηκοΐα 20-40dB.
  • Μέτρια βαρηκοΐα 41-55dB.
  • Μεγάλη βαρηκοΐα 56-70dB.
  • Έντονη βαρηκοΐα 71-90dB.
  • Κώφωση, όταν η βαρηκοΐα είναι μεγαλύτερη των 90dΒ.

Τα είδη της βαρηκοΐας

Ανάλογα με την εντόπιση της βλάβης που προκάλεσε τη βαρηκοΐα διακρίνονται τα ακόλουθα είδη βαρηκοΐας:

Βαρηκοΐα αγωγιμότητας: Η βλάβη εντοπίζεται στο έξω ή μέσο αυτί και έχει ως αποτέλεσμα ο ήχος να μην άγεται όπως πρέπει. Η βαρηκοΐα αγωγιμότητας είναι συνήθως ήπιας ή μέτριας σοβαρότητας, μεταξύ 25dB – 50dB και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι προσωρινή.

Νευροαισθητήρια βαρηκοΐα: Η βλάβη εντοπίζεται στο ακουστικό νεύρο. Και οφείλεται στην απουσία ή την καταστροφή αισθητηρίων κυττάρων (τριχοειδή κύτταρα) στον κοχλία. Μπορεί να είναι ήπια, μέτρια, σοβαρή ή βαριά και είναι συνήθως μόνιμη.

Βαρηκοΐα μικτού τύπου: Αυτός ο τύπος βαρηκοΐας συνδυάζει τη νευροαισθητήρια βαρηκοΐα και τη βαρηκοΐα αγωγιμότητας. Οφείλεται σε προβλήματα στο έσω, στο έξω ή στο μέσο αυτί..

Πως προκαλείται η βαρηκοΐα;

Τα αίτια που μπορεί να προκαλέσουν βαρηκοΐα είναι πολλά και ποικίλλουν από απλά και απόλυτα αναστρέψιμα, μέχρι σοβαρά και ανίατα. Συνηθέστερες αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν μείωση της ακοής είναι:

  • Απόφραξη του έξω ακουστικού πόρου από βύσματα κυψελίδας (κερί) ή ξένα σώματα.
  • Λοιμώξεις του αυτιού (ωτίτιδες).
  • Τραυματισμοί με ή χωρίς ρήξη του τυμπάνου που μπορεί να προκληθούν από μηχανικά αίτια (π.χ. ξένα σώματα όπως μπατονέτες, ή χτυπήματα στο κεφάλι, κ.ά.).
  • Ρήξη τυμπάνου που μπορεί να προκληθεί από έντονους ήχους ή μεταβολές στην ατμοσφαιρική πίεση.
  • Φάρμακα με τοξικότητα στην ακοή (ωτοτοξικότητα).
  • Εναπόθεση αλάτων στα ακουστικά οστάρια που μεταφέρουν τους ήχους στο εσωτερικό του αυτιού (ωτοσκλήρυνση).
  • Βλάβες ή εκφύλιση στα νευρικά κύτταρα του οργάνου της ακοής, στο ακουστικό νεύρο ή στην περιοχή στου εγκεφάλου όπου γίνεται η ερμηνεία των ηχητικών ερεθισμάτων.
  • Επιπλοκές κατά τη διάρκεια του τοκετού.
  • Πρόωρός τοκετός
  • Παραμονή στην εντατική μονάδα φροντίδας νεογνών
  • Φαρμακευτική αγωγή η οποία μπορεί να έχει ως παρενέργεια την απώλεια ακοής
  • Οικογενειακό ιστορικό βαρηκοΐας
  • Παρουσία συνδρόμου που σχετίζεται με απώλεια ακοής π.χ. σύνδρομο Crouzon

Η διάγνωση της βαρηκοΐας

Η πρώιμη ανίχνευση και διάγνωση της βαρηκοΐας είναι σημαντική για την αναπτυξιακή πορεία του παιδιού. Είναι απαραίτητο οι γονείς τα πρώτα χρόνια της ζωή του παιδιού να παρακολουθούν με σχολαστικότητα την αντίδραση των παιδιών στα ακουστικά ερεθίσματα και να απευθύνονται στο γιατρό εάν υπάρχει υποψία προβλήματος. Ανάλογα με την ηλικία του και το βαθμό συνεργασία του, πραγματοποιείται έλεγχος της ακουστικής του ικανότητας με ειδικές εξετάσεις προκειμένου να διερευνηθεί η ύπαρξη αλλά και ο βαθμός της βαρηκοΐας. Η εξέταση της ακοής πραγματοποιείται από ακοολόγο σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο. Οι κυριότερες εξετάσεις που διεξάγονται με σκοπό την εξέταση της ακοής είναι οι εξής:

  • Εξέταση με τονοδότες
  • Ακοομετρία καθαρών τόνων
  • Ομιλητική ακοομετρία
  • Ακοομετρία ακουστικής αντίστασης ή αγωγιμότητας
  • Τυμπανομέτρια
  • Ακοομετρία προκλητών ακουστικών δυναμικών
  • Ωτοακουστικές εκπομπές

Η έγκαιρη διάγνωση της βαρηκοΐας είναι ζωτικής σημασίας καθώς η εκμάθηση του προφορικού ή γραπτού λόγου δυσχεραίνεται όταν καθυστερεί η διάγνωση της. Έχει αποδειχτεί ότι παιδιά με απώλεια ακοής που λαμβάνουν έγκαιρα αποκατάσταση αναπτύσσουν καλύτερα τις γλωσσικές ικανότητες τους σε σχέση με άλλα παιδιά που δεν λαμβάνουν την απαραίτητη αποκατάσταση.

Σοφία Μαυρέα, Λογοθεραπεύτρια MSc

Διαβάστε το δεύτερο μέρος του άρθρου εδώ:

Βαρηκοΐα: Πώς προκαλείται και ποιες είναι οι επιπτώσεις της στη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού; (Μέρος 2ο)