Διαταραχή Γραπτής Έκφρασης- Δυσγραφία

Κατηγορία: Ειδική αγωγή & ΛογοθεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Πολλοί εκπαιδευτικοί των μικρών τάξεων του δημοτικού αλλά και πολλοί γονείς όταν το παιδί μαθαίνει να γράφει επιμένουν στην εξάσκηση της καλλιγραφίας και όχι άδικα. Ένα παιδί στην πρώτη δημοτικού καλείται να μάθει τις συμβάσεις του γραπτού λόγου, δηλαδή να εξασκηθεί στον ορθό τρόπο γραφής του κάθε γράμματος, στη σωστή φορά γραφής (από αριστερά προς τα δεξιά), στην τοποθέτηση των γραμμάτων πάνω στη γραμμή κ.λ.π. Τόσες πολλές και απαιτητικές δεξιότητες που μπορεί σε εμάς να φαίνονται παιχνιδάκι σε ένα πρωτάκι όμως όλα αυτά φαντάζουν μεγάλα, δύσκολα και κουραστικά! 

Η Διάγνωση της Δυσγραφίας

Πότε όμως μιλάμε για μαθησιακή δυσκολία στη γραφή; Η δυσγραφία, όπως αλλιώς ονομάζεται στην Ειδική Αγωγή, είναι μία σημαντική δυσκολία που έχει το παιδί ως προς την ανάκληση και την καλή χρήση των διαδοχικών μυϊκών κινήσεων που απαιτούνται για τη γραφή γραμμάτων, αριθμών και συμβόλων (Αγαλιώτης, 2009). Τέτοιου είδους διαταραχές γραπτής έκφρασης είναι ένα συχνό πρόβλημα που εμφανίζεται σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες και γίνονται αντιληπτές από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού. 

Σύμφωνα με το εγχειρίδιο DSM-IV-TR, το οποίο χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του γραπτού λόγου, η δυσγραφία ορίζεται με τα εξής κριτήρια (Τζιβινίκου,2015):

Α΄ κριτήριο: Τις γραπτές δεξιότητες του μαθητή με βάση σταθμισμένα τεστ 

Β΄ κριτήριο: Χαμηλή ακαδημαϊκή επίδοση σε εκθέσεις γραπτών κειμένων του παιδιού 

Γ΄ κριτήριο: Αν υπάρχει παράλληλα κάποια αισθητηριακή δυσκολία ο μαθητής θα πρέπει να ξεπερνά τις δυσκολίες με τις γραπτές δεξιότητες σε σχέση με την εν λόγω αισθητηριακή δυσκολία 

Επομένως, πρώτον εάν το επίπεδο του γραπτού λόγου ενός μαθητή είναι χαμηλότερο σε σχέση με την ηλικία, την ευφυΐα και την εκπαίδευση που έχει λάβει, δεύτερον εάν αυτή η δυσλειτουργία επιφέρει χαμηλή ακαδημαϊκή επίδοση και τρίτον εάν υπάρχει κάποια αισθητηριακή δυσλειτουργία τότε αναφερόμαστε σε διαταραχή γραπτής έκφρασης (Βλάχος& Παπαδημητρίου,2003). 

Συνήθη Χαρακτηριστικά της Δυσγραφίας

Για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, ένα παιδί με δυσγραφία συνήθως εμφανίζει μερικά από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά (Αγαλιώτης, 2009): 

  • Παραλείπει γράμματα

  • Δυσκολεύεται με τα κενά ανάμεσα στις λέξεις

  • Δυσκολεύεται στην αντιγραφή

  • Η γραφή του είναι δυσανάγνωστη

  • Οι λέξεις του συχνά είναι ημιτελείς

  • Έχει περίεργη θέση σώματος όταν γράφει

  • Γράφει χρησιμοποιώντας παράλληλα πεζά και κεφαλαία 

  • Τα γράμματά του έχουν ακανόνιστα μεγέθη

  • Το περιεχόμενο που έχει το γραπτό του έχει ελλείψεις, π.χ. φτωχό λεξιλόγιο, συντακτικά ή/και γραμματικά λάθη κ.λπ. 

Έτσι, το μικρό παιδί καθώς αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει στη γραφή όπως οι συμμαθητές του παρουσιάζει άγχος, αμηχανία και νευρικότητα κάθε φορά που καλείται να γράψει. Αυτά τα συναισθήματα εάν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα διογκώνονται με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια ισχυρή άρνηση ή ακόμη και απέχθεια του παιδιού για τη διαδικασία της γραφής η οποία δεν είναι απίθανο να γενικευτεί και σε άλλα μαθήματα του σχολείου (Τζιβινίκου,2015). 

 

Η ενημέρωση από τον εκπαιδευτικό της τάξης προς τους γονείς σχετικά με την πιθανή διαταραχή γραπτής έκφρασης του παιδιού τους είναι καθοριστική. Το επόμενο βήμα των γονέων είναι επιλογή ενός ειδικού παιδαγωγού ή ενός κέντρου ειδικής αγωγής όπου θα αξιολογηθεί και θα αντιμετωπιστεί η δυσκολία του μαθητή μέσα από συγκεκριμένα προγράμματα εκπαιδευτικών παρεμβάσεων. 

Μπικιαροπούλου Χριστίνα Ελένη Νηπιαγωγός- Ειδική Παιδαγωγός 

 

Πηγές:

Αγαλιώτης, Ι. (2009). Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες- Συνεκπαίδευση παιδιών με και χωρίς Ειδικές Ανάγκες- Εκπαίδευση Χαρισματικών Παιδιών. Σημειώσεις για το Πρόγραμμα Εξειδίκευσης «Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες». Θεσσαλονίκη: ΠΑΜΑΚ. 
Βλάχος, Φ. & Παπαδημητρίου, Α. (2003). Διερεύνηση των προβλημάτων γραφής σε παιδιά σχολικής ηλικίας. Επιστημονική Eπετηρίδα Tμήματος Ψυχολογίας Α.Π.Θ., Τόμος Ε΄, 369-381. 
Τζιβινίκου, Σ. (2015). Μαθησιακές δυσκολίες - διδακτικές παρεμβάσεις. [ηλεκτρ. βιβλ.] Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στο: http://hdl.handle.net/11419/5332