Ειδικής Γλωσσικής Διαταραχής (SLI), τι είναι και ποια τα χαρακτηριστικά της

Κατηγορία: Ειδική αγωγή & ΛογοθεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Η Ειδική Γλωσσική Διαταραχή (SLI) είναι μία αναπτυξιακή διαταραχή η οποία περιγράφει την κατάσταση της καθυστερημένης γλωσσικής ανάπτυξης σε παιδιά ενώ παράλληλα απουσιάζουν άλλες αιτίες όπως είναι ο αυτισμός, η κώφωση ή η νοητική υστέρηση. Τα παιδιά με ειδική γλωσσική διαταραχή έχουν τυπική ευφυΐα, όραση, ακοή και συναισθηματική ανάπτυξη. Συνήθως αρχίζουν να μιλούν περίπου στην ίδια ηλικία με τα τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά, αλλά η πρόοδος της γλωσσικής τους ανάπτυξης είναι σημαντικά πιο χαμηλή. Η δυσκολία που αντιμετωπίζουν εκδηλώνεται από πολύ νωρίς, περίπου στην ηλικία των 12 μηνών όπου το παιδί αναμένεται να πει τις πρώτες του λέξεις μέχρι την ηλικία των 2-3 ετών όπου το παιδί σχηματίζει τις πρώτες του φράσεις και προτάσεις.

Οι δυσκολίες τους μπορεί να παραμείνουν και κατά την διάρκεια των σχολικών χρόνων και μετέπειτα, όπου τα παιδιά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ανάγνωση και την γραφή. Ένα παιδί με ειδική γλωσσική διαταραχή συχνά έχει δυσκολίες στο να κατανοεί το νόημα μιας νέας λέξης από το κείμενο ή να αυτοματοποιεί μία νέα συντακτική μορφή .

Οι κατηγορίες της ειδικής γλωσσικής διαταραχής

Η ειδική γλωσσική διαταραχή χωρίζεται σε αντιληπτικού τύπου και σε εκφραστικού τύπου.

Ειδική γλωσσική διαταραχή αντιληπτικού τύπου

Το παιδί με ειδική γλωσσική διαταραχή αντιληπτικού τύπου εμφανίζει δυσκολίες στην αντίληψη των ηχητικών ερεθισμάτων, στην επεξεργασία των γλωσσικών φθόγγων και στην επεξεργασία των φωνητικών πληροφοριών. Αυτό έχει ως συνέπεια να δυσκολεύεται στην κατανόηση λέξεων που μοιάζουν φωνολογικά.

Ειδική γλωσσική διαταραχή εκφραστικού τύπου

Το παιδί με ειδική γλωσσική διαταραχή εκφραστικού τύπου διαθέτει ικανοποιητικό επίπεδο κατανόησης όμως οι δυσκολίες του παρατηρούνται στην παραγωγή της ομιλίας λόγω υποτονίας των δομών που είναι απαραίτητες για την παραγωγή αυτής. Επιπλέον, συχνά παρατηρούνται φωνολογικές δυσκολίες, δυσκολίες στην αντίληψη χρονικών εννοιών, στη μνήμη και στην εύρεση της κατάλληλης λέξης. Πολύ συχνά το παιδί μπορεί να προσπαθεί να θυμηθεί κάποια λέξη ή να διαλέγει εναλλακτικές, ευκολότερες λέξεις προκειμένου να εξηγήσει αυτό που θέλει με αποτέλεσμα η ομιλία του να θυμίζει αυτή ενός μικρότερου παιδιού.

Τα γλωσσικά χαρακτηριστικά παιδιών με ειδική γλωσσική διαταραχή

Η ειδική γλωσσική διαταραχή χαρακτηρίζεται από ελλείμματα σε όλους τους τομείς του λόγου. Οι πιο συχνές διαταραχές είναι οι εξής:

Φωνολογία

  • Αρθρωτικές ή φωνολογικές διαταραχές
  • Δυσκολίες στον προγραμματισμό της εκφοράς των ήχων της γλώσσας
  • Δυσκολίες στη φωνολογική ενημερότητα

Μορφολογία και σύνταξη

  • Απλοποιημένη δομή προτάσεων και μειωμένο μέσο μήκος πρότασης
  • Δυσκολία στους χρόνους των ρημάτων και στις καταλήξεις των λέξεων
  •  Άτακτη τοποθέτηση των λέξεων μέσα στην πρόταση

Σημασιολογία

  • Δυσκολία στην εύρεση των κατάλληλων λέξεων
  • Σημασιολογικές και φωνολογικές παραφασίες
  • Δυσκολία κατανόησης και κατάκτησης χρονικών εννοιών
  • Περιορισμένο λεξιλόγιο και δυσκολία στην εκμάθηση νέων εννοιών και λέξεων
  • Δυσκολία χρήσης αφηρημένων εννοιών, μεταφορών και παρομοιώσεων

Πραγματολογία

  • Δυσκολία στην έναρξη, στη συμμετοχή και στη διατήρηση του θέματος της συζήτησης
  • Δυσκολία στη κατανόηση και χρήση όρων ευγενείας
  • Δυσκολία στην κατανόηση των αστείων και των ανέκδοτων
  • Δυσκολία στην παράθεση επαρκών πληροφοριών

Αξιολόγηση και αποκατάσταση

Η διεπιστημονική ομάδα είναι απαραίτητη για την έγκαιρη αξιολόγηση των δυσκολιών του παιδιού και για την δημιουργία ενός εξατομικευμένου προγράμματος παρέμβασης. Ο λογοθεραπευτής θα διεξάγει την λεπτομερή αξιολόγηση των γλωσσικών ικανοτήτων του παιδιού και στη συνέχεια θα προσαρμόσει το πρόγραμμα παρέμβασης ανάλογα με τις ανάγκες του εκάστοτε παιδιού. Σε πολλές περιπτώσεις χρήσιμη θεωρείται η συνεργασία του λογοθεραπευτή με τον εργοθεραπευτή και με τον ειδικό παιδαγωγό καθώς δυσκολίες αντιμετωπίζονται και σε άλλους τομείς για τους οποίους δεν είναι αρμόδιος ο λογοθεραπευτής. Τέλος σημαντικό ρόλο στην πορεία του προγράμματος κατέχει ο ψυχολόγος, ο οποίος θα βοηθήσει και θα καθοδηγήσει το παιδί αλλά και τους γονείς του προκειμένου να διαχειριστούν τις δυσκολίες που υπάρχουν.