Ο ρόλος της λογοθεραπείας στην Πλάγια Μυατροφική Σκλήρυνση (ALS)

Κατηγορία: Ειδική αγωγή & ΛογοθεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Η Πλάγια Μυατροφική Σκλήρυνση (ALS) είναι μια από τις πιο κοινές νευρομυϊκές παθήσεις παγκοσμίως. Πρόκειται για μια νόσο άγνωστης αιτιολογίας που επηρεάζει τα νεύρα του εγκεφάλου, του εγκεφαλικού στελέχους και του νωτιαίου μυελού που ελέγχουν τις εκούσιες κινήσεις με αποτέλεσμα να χάνεται η δυνατότητα μετάδοσης νευρικών σημάτων στους μύες.

Η συχνότητα εμφάνισής της είναι περίπου 3-8 ανά 100.000 ατόμων και συναντάται πιο συχνά σε άντρες (1.5:1). Συνήθως η ασθένεια εμφανίζεται στην ηλικία των 56 - 63 ετών, και σπανίως πριν τα 20 έτη ή μετά τα 74 έτη. Οι μισοί από τους ανθρώπους με ALS αναμένεται να ζήσουν τουλάχιστον τρία ή περισσότερα χρόνια μετά την διάγνωση. Περίπου 20% μπορεί να ζήσουν πέντε ή περισσότερα χρόνια, και 10% θα ζήσουν περισσότερο από δέκα χρόνια.

Συμπτώματα και εξέλιξη της ALS

Τα συμπτώματα της ALS μπορεί να εμφανίζονται με διαφορετική συχνότητα σε κάθε ασθενή και χειροτερεύουν όσο προχωρά η νόσος. Τα κυριότερα από αυτά είναι τα εξής:

  • Μυϊκές κράμπες.
  • Σκληροί και άκαμπτοι μύες.
  • Μυϊκή αδυναμία σε χέρια, πόδια, λαιμό και διάφραγμα, που οδηγούν σε προβλήματα λεπτής κινητικότητας καθώς και σε πτώσεις.
  • Προβλήματα στην ομιλία και την προφορά λέξεων (δυσαρθρία).
  • Δυσκολίες στη μάσηση και την κατάποση (δυσφαγία), που οδηγούν σε απώλεια βάρους ή/και πνιγμό.
  • Αυξημένη συγκέντρωση σιέλου.
  • Δυσκολίες στην αναπνοή, που μπορεί να οδηγήσουν σε λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος και αναπνευστική ανεπάρκεια.

Αντιμετώπιση της ALS

Παρά τις προσπάθειες σε ερευνητικό επίπεδο δεν έχει βρεθεί ακόμα θεραπεία που να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την ALS. Λόγω της φύσεως της ασθένειας είναι αναγκαία η παρακολούθηση και φροντίδα του ασθενούς από μια έμπειρη διεπιστημονική ομάδα η οποία θα πρέπει να αποτελείται από νευρολόγο, πνευμονολόγο, φυσιοθεραπευτή, λογοθεραπευτή, διαιτολόγο, ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό καθώς και έμπειρο νοσηλευτικό προσωπικό.

Ο ρόλος του λογοθεραπευτή

Όπως προαναφέρθηκε, οι ασθενείς με ALS θα παρουσιάσουν δυσκολίες στη κατάποση και στην ομιλία λόγω της αδυναμίας των μυών. Αυτά τα προβλήματα πρέπει να αντιμετωπισθούν με τη καθοδήγηση έμπειρου λογοθεραπευτή, ο οποίος θα συνεργάζεται με τη διεπιστημονική ομάδα για να παρθούν οι κατάλληλες αποφάσεις για την πορεία του ασθενή.

Πιο συγκεκριμένα, είναι πολύ σημαντικό να πραγματοποιείται συχνά κλινική αξιολόγηση της κατάποσης, προκειμένου ο λογοθεραπευτής να εντοπίζει τις δυσκολίες του ασθενή και να τον παραπέμπει για εργαστηριακές εξετάσεις (ενδοσκοπική εξέταση ή βιντεοφλουοροσκόπηση) εάν το κρίνει απαραίτητο. Θα πρέπει επίσης, να προτείνει τροποποίηση της σύστασης και της ποσότητας της τροφής όταν είναι αναγκαίο και να σχεδιάζει το κατάλληλο πρόγραμμα προκειμένου να διευκολυνθεί η σίτιση του ασθενή.

Όσον αφορά την ομιλία, θα πρέπει επίσης να γίνεται συχνή αξιολόγηση της καταληπτότητας της ομιλίας του ασθενή και να του δίνονται οι απαραίτητες συμβουλές για την αύξηση της καταληπτότητας ή να αποφασίζονται εναλλακτικές μέθοδοι επικοινωνίας.

Υποστήριξη του ατόμου και της οικογένειας

Σε όλα τα στάδια της ασθένειας είναι σημαντική η στήριξη του ασθενή καθώς και της οικογένειάς του από τον ψυχολόγο. Πολύ συχνά ο ασθενείς θα εμφανίζει συναισθηματικές μεταβάσεις λόγω της πορείας της ασθένειας και των δυσκολιών που θα αντιμετωπίζει στην κίνηση, την ομιλία, την κατάποση αλλά και την αναπνοή του. Τα οικεία πρόσωπά του θα επηρεαστούν σίγουρα από την πορεία της νόσου του ασθενή αλλά θα πρέπει να αντιμετωπίσουν και άλλες σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες που θα προκύψουν λόγω της νόσου. Για το λόγο αυτό, ο ψυχολόγος θα πρέπει να είναι παρόν, να συμβουλεύει, να καθοδηγεί και να στηρίζει το άτομο και την οικογένειά του.