Τραυλισμός, αίτια και χαρακτηριστικά

Κατηγορία: Ειδική αγωγή & ΛογοθεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Τι είναι ο τραυλισμός;

Ο τραυλισμός αναφέρεται στη διαταραχή της φυσιολογικής ροής και της ρυθμικής διαμόρφωσης της ομιλίας. Παρουσιάζεται σε όλους τους πολιτισμούς από την αρχαιότητα ως σήμερα. Εμφανίζεται συνήθως κατά την προσχολική ηλικία όπου η γλωσσική ανάπτυξη εξελίσσεται με γρήγορο ρυθμό. Κρίνεται απαραίτητη η έγκαιρη παρέμβαση του ειδικού, καθώς δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε την εξέλιξη του φαινομένου στο μέλλον και η δυσκολία αυτή είναι πιθανόν να επιδεινωθεί προοδευτικά αν δεν αντιμετωπιστεί με κάποια θεραπευτική αγωγή.

Αίτια τραυλισμού

Η υπόθεση της «κατάρρευσης»

Ο τραυλισμός εκλαμβάνεται ως στιγμιαία αποτυχία της προσπάθειας συντονισμού των πολύπλοκων διαδικασιών που απαιτούνται για την ομιλία. Ανεξάρτητα από τα αίτιά του, το φαινόμενο αυτό εμπεριέχει στοιχεία κατάρρευσης της λειτουργίας της ομιλίας.

Η υπόθεση της «απωθημένης ανάγκης» (repressed-need hypothesis)

Τα παιδιά ξεκινούν να τραυλίζουν επειδή προσπαθούν ασυνείδητα να αντιμετωπίσουν αυτές τις ανάγκες.

Η υπόθεση της «αναμονής-αντιμετώπισης»

Στο πλαίσιο της υπόθεσης αυτής υποστηρίζεται ότι ο τραυλισμός είναι αποτέλεσμα μάθησης. Ο τραυλισμός πυροδοτείται ή ενισχύεται όταν το άτομο αναμένει με φόβο ότι θα τραυλίσει και προσπαθεί να το αποφύγει. Επομένως είναι η αναμονή του τραυλισμού που οδηγεί στον τραυλισμό.

Το μοντέλο των «δυνατοτήτων και απαιτήσεων»

Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό , ο τραυλισμός εκδηλώνεται στις περιπτώσεις που οι απαιτήσεις για καλή ροή στην ομιλία από τον κοινωνικό περίγυρο του παιδιού ξεπερνούν τις γνωστικές, γλωσσολογικές, κινητικές ή συναισθηματικές του δυνατότητες. Πίεση = αποδιοργάνωση ομιλίας. Επομένως, ο τραυλισμός γίνεται αντιληπτός ως μια αντίδραση προσαρμογής σε μια λανθάνουσα λεκτική εκφορά.

Σοκ και τρόμος

Πολύ συχνά τα άτομα αυτά αναφέρονται σε τραυματικές εμπειρίες, οι οποίες μπορεί να σχετίζονται με αντιδράσεις του κοινωνικού τους περίγυρου μπροστά στην αδυναμία τους να εκφραστούν λεκτικά με καλή ροή, κάποια δεδομένη στιγμή στο παρελθόν.

Ασθένειες

Το αυξημένο άγχος και η γενικότερη πτώση της άμυνας του οργανισμού που απορρέουν συνήθως από κάποια σοβαρή ασθένεια, ενδέχεται να αυξάνουν τις πιθανότητες για την εμφάνιση δυσκολιών στην ροή του λόγου.

Η επίδραση της μίμησης

Σε ορισμένες περιπτώσεις παιδιών, η εμφάνιση του τραυλισμού έχει θεωρηθεί ως αποτέλεσμα μίμησης της ομιλίας κάποιου άλλου ατόμου που τραυλίζει.

Χαρακτηριστικά τραυλισμού

Δισταγμός ή παύση. Σιωπηλή παρεμβολή στην ομιλία για ένα ή περισσότερα δευτερόλεπτα, π.χ. «Ο Γιώργος______πήγε βόλτα».

Παρεμβολή. Συμπερίληψη ενός επιπλέον ήχου, συλλαβής ή λέξης άσχετης με το μήνυμα που προτίθεται να πει, π.χ. «Μου αρέσει εεεε η μουσική».

Αναθεώρηση φράσεων ή προτάσεων. Αλλαγή στο περιεχόμενο του μηνύματος που πρόκειται να μεταδοθεί στον γραμματικό τύπο ή στην προφορά της λέξης, π.χ. «Της του είπε να φύγει».

Μη ολοκληρωμένη λέξη. Μια λέξη που αφέθηκε χωρίς να ολοκληρωθεί σε μια επόμενη πρόταση, π.χ. «Η Ελένη πήρε παντ παπούτσια».

Επανάληψη φράσης. Αναφέρεται στην επανάληψη δυο ή περισσότερων λέξεων, π.χ. «Θα φύγω θα φύγω σύντομα».

Επανάληψη λέξης. Επαναλήψεις ολόκληρων λέξεων, ακόμα και μονοσύλλαβων, π.χ. «Η Κατερίνα θα θα πάει ταξίδι».

Επανάληψη μέρους της λέξης. Επανάληψη μέρους της λέξης, ήχου ή συλλαβής, π.χ. «Θα σ σ σου πω α α ργότερα».

Επιμήκυνση. Μη φυσιολογικη επιμήκυνση της διάρκειας ενός φωνήματος ή διφθόγγου που μπορεί είτε να συνοδεύεται είτε όχι από ποιοτικά χαρακτηριστικά όπως αλλαγή τόνου και αυξημένη ένταση π.χ. «Θέλω έεεεενα κουτάλι».

Μπλοκάρισμα. Λανθασμένος χρόνος έναρξης ενός φωνήματος ή απελευθέρωσης του αέρα κατά την προφορά ενός έκκροτου συμφώνου. Συνήθως συνοδεύεται από αυξημένη δύναμη κι ενέργεια, π.χ. «Μπμπορώ να καθήσω;».

Στο δεύτερο μέρος του άρθρου θα αναφερθούμε στην παρέμβαση στον τραυλισμό.