Αρθρίτιδα, Ψυχολογία και Ψυχολογική Παρέμβαση

Κατηγορία: Ψυχική θεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Με τον όρο αρθρίτιδα περιγράφεται η φλεγμονή σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις του σώματος και η οποία προκύπτει ως κλινική εκδήλωση κάποιας ρευματικής πάθησης. Το άτομο υποφέρει από πόνο, δυσκαμψία, ερυθρότητα, οίδημα, διόγκωση των μαλακών μορίων, υπερτροφία του αρθρικού θύλακα, αύξηση του αρθρικού υγρού, καθώς και από περιορισμό της κινητικότητάς του σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις του.

Η αρθρίτιδα μπορεί να προσβάλλει άτομα οποιασδήποτε ηλικίας και φύλου και συνιστά μία από τις πιο συχνές αιτίες που οδηγεί τα άτομα στον θεράποντα. Στην Ελλάδα, οι καταγεγραμμένοι με ρευματοπάθεια ασθενείς ανέρχονται σε 3.000.000, ενώ το 2,1% του πληθυσμού πάσχει από σοβαρά αυτοάνοσα φλεγμονώδη συστηματικά ρευματικά νοσήματα (όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η αγκυλοποιητική σπονδυλοαρθρίτιδα, η ψωριασική αρθρίτιδα, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος και το σκληρόδερμα).

Η Σημασία της Διάγνωσης

Συνολικά, οι αρθρίτιδες κατηγοριοποιούνται σε εκφυλιστικές, μεταβολικές ή αυτοάνοσες, ενώ ο καταλληλότερος γιατρός για την διάγνωση και την διαχείριση μίας πάθησης που οδηγεί σε αρθρίτιδα είναι ο ρευματολόγος. Η έγκυρη και σαφής διάγνωση, καθώς και η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή είναι καθοριστικής σημασίας για την διατήρηση της καλής ποιότητας ζωής του πάσχοντα.

Ωστόσο, το συχνά υψηλό κόστος των θεραπειών, αλλά και τα στερεότυπα που κυριαρχούν και θέλουν το άτομο να έχει αυξημένη ανοχή στο υποφέρειν ή εντάσσουν το σωματικό πόνο σε κάτι μη θεραπεύσιμο ή διαχειρίσιμο σε μεγάλο ποσοστό μπορούν να αποτρέψουν τον πάσχοντα από το να λάβει την κατάλληλη αγωγή και ολιστική φροντίδα.

Αρθρίτιδα και Ψυχολογία

Η ίδια η νόσος έχει αυξημένη συσχέτιση με το άγχος πρωταρχικά αλλά και την κατάθλιψη, τις φοβίες και τις κρίσεις πανικού (ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α.). Αν και δεν είναι γνωστά τα ακριβή αίτια της νόσου, στους εκλυτικούς παράγοντες εντάσσεται το αυξημένο στρες και το πρόσφατο διάστημα αυξημένης ψυχοσυναισθηματικής καταπόνησης.  Επιπλέον, ο χρόνιος πόνος επιδρά επιβαρυντικά στην ψυχοσυναισθηματική κατάσταση του πάσχοντα. Πέρα από αυτό, χαρακτηριστικό της πάθησης είναι ο πόνος και η δυσκολία στην κίνηση, γεγονός που προκαλεί μία σειρά από επιπτώσεις στο άτομο. Συχνά, μπορεί να είναι δύσκολη ή ανέφικτη ηπλήρης διεκπεραιώση της εργασίας ή ακόμη και η μετάβαση στο εργασιακό πλαίσιο. Ακόμη και οι καθημερινές εργασίες και ασχολίες μπορεί να δυσχεράνουν το άτομο στην περάτωσή τους και έτσι ο πάσχοντας οδηγείται προοδευτικά σε ματαίωση και απόσυρση αδυνατώντας να έχει μία υγιή κοινωνική ζωή.

Εκτός των παραπάνω, το γεγονός ότι ο φόβος του στίγματος σε σχέση με τις παραμορφωτικές ασθένειες είναι ακόμη υψηλός στην κοινωνία μας, συχνά οι πάσχοντες συνεχίζουν να κινούνται και να δρουν κανονικά, ακόμη και αν υποφέρουν σε σωματικό επίπεδο ώστε να μην βιώσουν τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ωστόσο, αυτό είναι κάτι που δυσχεραίνει την ποιότητα ζωής τους, αλλά και επιδρά αρνητικά στην εξέλιξη της νόσου.

Η Ψυχολογική Παρέμβαση

Η ψυχολογική θεραπεία καθίσταται, συνεπώς, επιβεβλημένη και αναγκαία. Οι συναισθηματικοί, γνωστικοί, συμπεριφορικοί και κοινωνικοί παράγοντες είναι καθοριστικοί για την κατανόηση της αρθρίτιδας και σε αυτούς δίνεται έμφαση κατά τις ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις. Η γνωσιακή προσέγγιση έχει παραδοσιακά πολύ καλά αποτελέσματα σε σχέση με αυτά τα σημεία καθώς και στην ανάπτυξη τεχνικών διαχείρισης του χρόνιου πόνου.

Επιπλέον, οι σωματικές μέθοδοι θεραπείας του ψυχικού τραύματος βοηθούν το άτομο να αντιληφθεί συνειδητά και σε βάθος τα παγιωμένα μοτίβα της γνωστικής-σωματικής-συναισθηματικής λειτουργίας του που ασυνείδητα αναπαράγει, να κατανοήσει με νέα οπτική και να νοηματοδοτήσει την ίδια την ασθένεια, τη φύση της, την αφετηρία της και τα μοτίβα της (εξάρσεις, υφέσεις) ώστε να υιοθετήσει ένα διαφορετικό τρόπο ζωής που επιτρέπει τη χαρά και την απόλαυση και να προσεγγίσει τη νόσο με λιγότερη αγωνία και θλίψη και περισσότερη κατανόηση και αποδοχή.

Πηγές:

Ελένη Μπονέ, Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια - Τραυματοθεραπεύτρια

Ελένη Μπονέ, Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια - Τραυματοθεραπεύτρια

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη