Η Ψυχοθεραπεία στην Σύγχρονη Εποχή

Κατηγορία: Ψυχική θεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Μια βαθειά προκατάληψη επικρατούσε για χρόνια σχετικά με την επιστήμη της ψυχολογίας και της ψυχοθεραπείας. Μιας επιστήμης πολύτιμης και σημαντικής που αντιμετωπιζόταν συχνά με καχυποψία και επιφυλακτικότητα. Πολλές θεωρίες της δεν είχαν άλλη απόδειξη παρά μόνο τα θετικά αποτελέσματα της ψυχοθεραπείας και αυτά δύσκολα μετρήσιμα και συχνά υποκειμενικά.

Αρκετοί θεωρούσαν τους ψυχολόγους αόριστους, θεωρητικούς, ψευδοεπιστήμονες έως και επικίνδυνους.

Η ανάπτυξη των νευροεπιστημών εκτινάχθηκε χάρη στα σύγχρονα απεικονιστικά μέσα, αξονική,  μαγνητική τομογραφία, fMRI, PET. Η μελέτη  του εγκεφάλου έγινε πιο εύκολη και μια μεγάλη βάση δεδομένων δημιουργήθηκε. Συγκριτικές μελέτες, έρευνες, δημοσιεύσεις ήρθαν να εμπλουτίσουν την μέχρι στιγμής περιορισμένη γνώση. Πολύτιμες παρατηρήσεις και συμπεράσματα βοήθησαν και εξακολουθούν να βοηθούν στην κατανόηση του πιο πολύπλοκου και σύνθετου οργάνου στο ανθρώπινο σώμα,  τον εγκέφαλο.

Με την καινούργια γνώση να προστίθεται με ραγδαίους ρυθμούς η ψυχολογία βρήκε το κομμάτι που της έλειπε. Όλα όσα ήταν μέχρι τώρα υποθέσεις και θεωρίες έγιναν κατανοητά ως συγκεκριμένες λειτουργίες, συστήματα, αλληλουχίες αντιδράσεων… Η ψυχολογία απέκτησε το κύρος που της αρμόζει και φυσικά αξιοποίησε στο έπακρο κάθε καινούργια γνώση προερχόμενη από τις νευροεπιστήμες. 

Η γνώση αυτή μετατρέπεται σε τεχνικές προσέγγισης και επίλυσης δυσκολιών είτε με την μορφή της ψυχο/φαρμακοθεραπείας (τομέας αποκλειστικά των ψυχιάτρων) είτε με θεραπευτικές παρεμβάσεις από τους ψυχολόγους. Τα σύγχρονα ψυχοθεραπευτικά μοντέλα εμπεριέχουν την γνώση της λειτουργίας του εγκεφάλου, δρουν στοχευμένα και έχουν μετρήσιμα αποτελέσματα. Αποτελέσματα που μπορούν να φανούν στις απεικονιστικές εξετάσεις και πληρούν την αντικειμενικότητα και αξιοπιστία. 

Επίσης, οι απεικονιστικές μέθοδοι απέδειξαν περίτρανα ότι σημαντικά γεγονότα στην ζωή ενός ανθρώπου και κυρίως κατά την φάση της ανάπτυξης του, αφήνουν “αποτύπωμα “ τόσο στο μυαλό όσο και στο σώμα. Τα πολύ πρώιμα τραύματα αφήνουν μια σπλαχνική μνήμη ακόμα και όταν δεν υπάρχει καμία ανάμνηση ως εικόνα.  Τραύματα που συνέβησαν πριν κατακτήσει κάποιος τον λόγο είναι σχεδόν αδύνατον να επεξεργαστούν και να θεραπευτούν μέσα από τον λόγο.  Δεν υπάρχουν λέξεις που να μπορούν να περιγράψουν, καθώς δεν υπήρχαν λέξεις που  να μπορούσαν να καταγράψουν. Ολες οι καταγραφές είναι στο σώμα και μια ποικιλία αντιδράσεων,  συμπτωμάτων, ασθενειών έρχεται να μαρτυρήσει τον ψυχικό πόνο που υποβόσκει και αναζητά ανακούφιση και θεραπεία. 

Οι περισσότερες σύγχρονες θεραπείες, λοιπόν, εμπεριέχουν το σώμα. Συμμετέχει το σώμα στην θεραπεία όπως συμμετέχει και στον πόνο.  Δεν είναι δυνατόν να διαχωριστούν. Καμία θεραπεία δεν είναι πλήρης εάν απομονώνει μόνο το μυαλό ή τα συναισθήματα. Δεν αρκεί η σκέψη, ούτε και το συναίσθημα μόνο χωρίς την συμμετοχή του σώματος. Η θεραπεία είναι αποτελεσματική όταν είναι βίωμα και το βίωμα κατοικεί στο σώμα. 

Επιστημοσύνη, εγκυρότητα, αξιόπιστες μέθοδοι, στοχευμένες παρεμβάσεις, εμπλοκή του σώματος. Οι νέας γενιάς ψυχοθεραπείες ανακουφίζουν, επουλώνουν, εκπαιδεύουν  και συνδέουν τον άνθρωπο με τις πηγές του. Με την εγγενή ικανότητα του να θεραπεύεται. Συγκροτούν τον νου, το σώμα, την ψυχή στην ολότητα της ολοκλήρωσης. 

Γεωργία Μπαλογιάννη

Ψυχολόγος, MSc

Ψυχοθεραπεύτρια - Τραυματοθεραπεύτρια EMDR, BRAINSPOTTING, CRM, DBR

Πηγές:

  • Levine Peter, Frederick Ann, Waking the tiger, ed.North Atlantic Books 1997
  • Perry Bruce D., Szalavitz Maia, The boy who was raised as a dog, ed.Basic books 2017 revised
  • Van der Kolk Bessel, The body keeps the score: Brain,mind,and body in the Healing of trauma, ed. Viking 2014