Πώς να διαλέξω έναν ψυχοθεραπευτή (β' μέρος)

Κατηγορία: Ψυχική θεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Προσδοκίες της πρώτης συνεδρίας

Είναι καθολικό δικαίωμα του θεραπευόμενου να διαλέγει ποιός ή ποιοί είναι οι στόχοι του και τί αποσκοπεί να κερδίσει από την θεραπεία – ο θεραπευτής δεν βάζει την δική του ατζέντα ή στόχους στην θεραπευτική συνεδρία. Ο πελάτης πρέπει, συνεπώς, να μπορεί να εμπιστευτεί τον θεραπευτή ώστε να μοιραστεί μαζί του προσωπικά βιώματα.

Συνεπώς, υπάρχει συγκεκριμένη ηθική και δεοντολογία την οποία ο θεραπευτής ακολουθεί στην θεραπευτική πρακτική και η οποία διαγράφεται από όλα τα ακόλουθα:

  1. Ο θεραπευτής βάζει τον πελάτη ‘πρώτο’, με την έννοια ότι αφοσιώνεται καθολικά στο τί διαλέγει ο θεραπευόμενος να ‘φέρει’ ή να ‘μιλήσει’ στην συνεδρία, και παρέχει μια επαγγελματική υπηρεσία ψυχικής υγείας.
  2. Ο θεραπευτής δουλεύει μέσα στα όρια των ικανοτήτων του, ενημερώνεται για το αντικείμενό του μέσω ερευνών και δημοσιεύσεων, δουλεύει συνεργατικά με άλλους αρμόδιους επαγγελματίες προς το όφελος του πελάτη του, και δεν παραλείπει να φροντίσει τον εαυτό του και την ψυχική του υγεία ώστε να αναγνωρίζει τα όριά του και να μπορεί να προσφέρει θεραπεία.
  3. Ο θεραπευτής σέβεται τον θεραπευόμενό του με το να τον προσεγγίσει ως μοναδικό και με το να προστατεύει τα προσωπικά του δεδομένα και αυτά που έχει μοιραστεί μαζί του (με κάποιες εξαιρέσεις σε αυτό οι οποίες θα συζητηθούν σε άλλο άρθρο). Ο θεραπευτής εξηγεί στον πελάτη του πώς δουλεύει και πώς θα δουλέψουν μαζί. Του εξηγεί ότι η θεραπεία είναι μια διαδικασία που γίνεται με την συμβολή και των δύο.
  4. Ο θεραπευτής δημιουργεί μια κατάλληλη επαγγελματική σχέση με τον πελάτη με το να του επικοινωνεί ξεκάθαρα τί μπορεί να περιμένει ο θεραπευόμενος από αυτόν (του εξηγεί δηλαδή το θεραπευτικό συμβόλαιο). Το θεραπευτικό συμβόλαιο ουσιαστικά ενημερώνει τον θεραπευόμενο για το κόστος της συνεδρίας, την διάρκεια μίας συνεδρίας και τα όρια της σχέσης μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου. Ο θεραπευτής δεν εκμεταλλεύεται σε καμία περίπτωση συναισθηματικά, σωματικά, ή οικονομικά τον θεραπευόμενό του, και είναι ανοιχτός στο να ακούει πώς ο θεραπευόμενος λαμβάνει και βιώνει την θεραπευτική εμπειρία.
  5. Ο θεραπευτής είναι ειλικρινής και φερέγγυος με το να ενημερώσει τον θεραπευόμενό του για την εκπαίδευσή του και την εργασιακή του εμπειρία. Επίσης, τον ενημερώνει ότι έχει επίγνωση και πλήρη κατανόηση της θεραπευτικής δεοντολογίας.

Επαγγελματικά δικαιώματα θεραπευτή και πιστοποίηση

Eπαγγελματικά δικαιώματα Ψυχοθεραπευτή στην Ελλάδα δεν υπάρχουν διότι όλοι οι ψυχολόγοι δουλεύουν με την άδεια που τους παρέχεται από το πτυχίο τους. H οποιαδήποτε πιστοποίηση, ενώ νομικά είναι άτυπη, είναι απαραίτητη για την άσκηση της ψυχοθεραπείας σε επίπεδο γνώσεων, τεχνικών δεξιοτήτων και προσωπικής δουλειάς με τον εαυτό.

Aξίζει να αναφερθεί ότι στην Ελλάδα αρκετοί επαγγελματίες από άλλες ειδικότητες εκπαιδεύονται σε κάποια ψυχοθεραπευτική προσέγγιση και εν συνεχεία δηλώνουν και δουλεύουν ως θεραπευτές. Βασιζόμενοι πάντα στο ότι κατέχουν κάποιο δίπλωμα ψυχοθεραπείας ή μια πιστοποίηση από κάποιο σύλλογο που μπορεί  να μην είναι διεθνως αναγνωρισμένο (και έτσι να μην πληροί τα κριτήρια εκπαίδευσης  τα οποία αναφέρθηκαν στο πρώτο άρθρο). Aυτο έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλές ελλείψεις σε επίπεδο γνώσεων, δεξιοτήτων, και ψυχολογικής σκέψης.

Τελικά, πώς καταλαβαίνω ποιός είναι ο κατάλληλος ψυχοθεραπευτής για εμένα?

Αξίζει να τονιστεί ακόμα μια φορά οτι ο πιστοποιημένος θεραπευτής είναι αυτός που έχει κάνει όλα όσα συζητήθηκαν παραπάνω. Από αυτό το σημείο και έπειτα, κατάλληλος θεραπευτής είναι αυτός πραγματικά που ταιριάζει στον καθένα. Είναι μία απλή αλλά αληθινή απάντηση – είναι αυτό που λέμε στα αγγλικά gut feeling,  το να ακολουθούμε το ένστικτό μας. Ο κάθε άνθρωπος έχει το δικό του στυλ, και το ίδιο ισχύει και με τους ψυχοθεραπευτές. Μπορεί με κάποιον να ταιριάξουμε από την πρώτη συνεδρία, και μπορεί με κάποιον άλλο να μην αισθανθούμε άνετα. Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό και μέρος των ανθρώπινων σχέσεων. Θα είναι καλό να είμαστε ξεκάθαροι με τον θεραπευτή μας και εάν αισθανθούμε ότι δεν είναι ο κατάλληλος τότε δεν έχουμε παρά να του το επικοινωνήσουμε – δεν χρειάζεται άγχος για αυτό, διότι δεν θα είναι ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά που θα το έχουν ακούσει. Αν κάνουμε αυτό που αισθανόμαστε μέσα μας σωστό, τότε αυτόματα δίνουμε στον εαυτό μας την δυνατότητα να δημιουργήσουμε μια σχέση η οποία με θεμέλια την ειλικρίνεια, εμπιστοσύνη, και άνευ όρων αποδοχή, μπορεί να μας οδηγήσει σε θεραπευτική αλλαγή.


Κατερίνα Βασάκου
Ψυχολόγος, ΜSc Κλινική Ψυχολογία
Εκπαιδευόμενη ψυχοθεραπεύτρια (PG Dip. Couns. & Psychotherapy)

Διαβάστε το πρώτο μέρος του άρθρου εδώ:

Πώς να διαλέξω έναν ψυχοθεραπευτή? (α' μέρος)

Πηγές:

https://www.pctscotland.co.uk/documents/organisational-documents/code-of-ethics
https://www.bacp.co.uk/events-and-resources/ethics-and-standards/ethical-framework-for-the-counselling-professions//