Ψυχοθεραπεία: τι είναι και πώς λειτουργεί;

Κατηγορία: Ψυχική θεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

Η Ψυχοθεραπεία είναι μια μορφή θεραπευτικής παρέμβασης σε δυσκολίες που αφορούν τον συναισθηματικό ή ψυχικό κόσμο του ατόμου. Επιτυγχάνεται μέσα από έναν αριθμό συνεδριών με έναν έμπειρο και καλά εκπαιδευμένο ψυχολόγο ή ψυχίατρο και στόχο έχει την ανακούφιση από τα συμπτώματα, τον ψυχικό πόνο, την ενδυνάμωση και την ενίσχυση της αυτογνωσίας. Ξεκινάει πάντοτε με αίτημα του θεραπευόμενου, ενώ η συνειδητή απόφαση και το προσωπικό κίνητρο είναι βασικά στοιχεία για την πορεία και την έκβαση της. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί κατόπιν πίεσης ή καθοδήγησης από τρίτους.

Η διαδικασία της ψυχοθεραπείας

Ως διαδικασία η ψυχοθεραπεία στηρίζεται στη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον θεραπευτή και τον θεραπευόμενο. Αυτή είναι μια σχέση συμμαχίας απέναντι στο πρόβλημα και τον προσωπικό στόχο του πελάτη. Ο θεραπευτής οφείλει να δημιουργήσει ένα ασφαλές περιβάλλον αποδοχής, να καλλιεργήσει ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης και κατανόησης, ώστε ο θεραπευόμενος να νιώσει άνετα να εκφράσει χωρίς άγχος σκέψεις και συναισθήματα. Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ο θεραπευόμενος έχει τη δυνατότητα να αναγνωρίσει διαφορετικές πλευρές του εαυτού του, να εντοπίσει τραύματα του παρελθόντος, δυσλειτουργίες στις σχέσεις με τους σημαντικούς άλλους και να κατανοήσει τα βαθύτερα αίτια όσων των απασχολούν.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων συνεδριών δίνεται έμφαση στην ανακούφιση από τα συμπτώματα, εάν υπάρχουν. Για το λόγο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθούν τεχνικές χαλάρωσης και αποφόρτισης της έντασης. Στη συνέχεια εμβαθύνουμε σε σκέψεις, συναισθήματα, σχέσεις, βιώματα, προσπαθώντας να εντοπίσουμε και να παρέμβουμε στα αίτια των δυσκολιών. Ταυτόχρονα εστιάζουμε στο παρόν, καλλιεργώντας και ενισχύοντας δεξιότητες αντιμετώπισης προβλημάτων, τρόπους υγιούς επικοινωνίας με τον εαυτό και τους άλλους, θετικές πεποιθήσεις, έτσι ώστε ο θεραπευόμενος να μπορεί να λειτουργεί αρμονικά στο εδώ και τώρα.

Κατευθύνσεις και μορφές Ψυχοθεραπείας

Υπάρχουν αρκετές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις. Οι πιο διαδεδομένες είναι η συστημική/οικογενειακή, η γνωσιακή/συμπεριφορική, η ψυχαναλυτική/ψυχοδυναμική και η υπαρξιακή/ανθρωπιστική. Ο θεραπευτής συνήθως έχει εκπαίδευση σε μια ή περισσότερες κατευθύνσεις και κατά τη διάρκεια των συνεδριών εφαρμόζει τις τεχνικές τις οποίες θεωρεί ότι ταιριάζουν καλύτερα στον πελάτη και τη δυσκολία του. Η επιλογή της μεθόδου και των τεχνικών είναι αποκλειστική ευθύνη του θεραπευτή.

Ως προς τη μορφή της η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι ατομική, ομαδική, οικογενειακή ή ζεύγους. Η ομαδική ψυχοθεραπεία στηρίζεται στη δυναμική της ίδιας της ομάδας. Το κάθε άτομο ξεχωριστά έχει τη δυνατότητα να εκφράσει σκέψεις και συναισθήματα, να δει τις αντιδράσεις που αυτά προκαλούν στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας και να αξιοποιήσει το προστατευμένο και ασφαλές περιβάλλον της θεραπείας προκειμένου να εξελίξει διαφορετικές πλευρές του εαυτού του. Όπως και στην ατομική θεραπεία, έτσι και στην ομαδική, στόχος είναι το άτομο και οι δυσκολίες που εκείνο αντιμετωπίζει.

Αντιθέτως στην οικογενειακή θεραπεία και στη θεραπεία ζεύγους, αφετηρία μπορεί να είναι το σύμπτωμα ή η δυσκολία κάποιου μέλους όμως δεδομένου ότι αυτό επηρεάζει και επηρεάζεται από ολόκληρο το οικογενειακό σύστημα, προσπαθούμε να εντοπίσουμε όλες τις δυσλειτουργικές μορφές επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια ή το ζευγάρι, να τις αντικαταστήσουμε με πιο υγιείς και να επαναφέρουμε έτσι την ισορροπία.

Πόσο διαρκεί η ψυχοθεραπεία;

Η διάρκεια της ψυχοθεραπείας εξαρτάται από το αίτημα και την προσωπικότητα του πελάτη, την εμπειρία του θεραπευτή και τη μέθοδο που ακολουθείται. Στις πρώτες συνεδρίες καθορίζεται το θεραπευτικό συμβόλαιο, από κοινού δηλαδή θεραπευτής και θεραπευόμενος διερευνούν το στόχο και συμφωνούν για τη συχνότητα των συναντήσεων. Στις επόμενες συνεδρίες αρχίζουν να εμβαθύνουν στα αίτια των δυσκολιών. Η θεραπεία τερματίζεται όταν ο θεραπευόμενος νιώθει ότι έχει επιτευχθεί ο αρχικός στόχος αλλά και αρκετά δυνατός, ώστε να διαχειριστεί όσα του συμβαίνουν χωρίς βοήθεια.

Σημείωση

Στην Ελλάδα η ψυχοθεραπεία ασκείται μόνο από Ψυχολόγους ή Ψυχιάτρους με κατάλληλη εκπαίδευση και Νόμιμη Άδεια Ασκήσεως Επαγγέλματος. Οποιαδήποτε χρήση του τίτλου από επαγγελματίες άλλων ειδικοτήτων είναι καταχρηστική. Για την δική σας προστασία επομένως καλό είναι να επιζητάτε την επίδειξη της σχετικής Άδειας όταν απευθύνεστε σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας.

Ιωάννα Κούρια Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια

Ιωάννα Κούρια Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη