Η Συμβολή της Κοινωνικής Εργασίας στον ογκολογικό ασθενή και το περιβάλλον του

Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

Η κοινωνική εργασία είναι μια ανθρωποκεντρική επιστήμη που επιδιώκει την εύρυθμη λειτουργία του ατόμου, των ομάδων και του συνόλου γενικότερα. Μια επιστήμη δράσης και παρέμβασης όπου οι εφαρμογές της επιδιώκουν να βοηθήσουν το άτομο να αντιμετωπίσει με το πιο πρόσφορο και αποδοτικό τρόπο το πρόβλημα που αντιμετωπίζει.

Ο ρόλος του Κοινωνικού Λειτουργού είναι πολύπλευρος, με πολλαπλές λειτουργίες κλινικής κοινωνικής εργασίας και κοινωνικού σχεδιασμού στοχεύοντας κυρίως σε αλλαγή στην ανθρώπινη συμπεριφορά και στις συνθήκες ζωής. Ο Κοινωνικός Λειτουργός είναι ένας μεσολαβητής, μεταξύ του ατόμου ή της ευπαθούς ομάδας στην οποία ανήκει και του εξωτερικού του περιβάλλοντος με σκοπό την προστασία του και την επανένταξή του στο κοινωνικό σύνολο.

Στο χώρο του νοσοκομείου, ο κοινωνικός λειτουργός ενημερώνει τον ασθενή και την οικογένεια του για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους κατά την παραμονή εκεί ενώ φροντίζει και για την διασύνδεση του νοσοκομείου με φορείς και άλλα ιδρύματα. Τέλος, ασκεί την κοινωνική εργασία, σε υποστηρικτικό, συμβουλευτικό, θεραπευτικό επίπεδο και μέσω της υποστηρικτικής θεραπείας στοχεύει στην συναισθηματική εκφόρτιση του ασθενή και στην κατανόηση και επεξεργασία των συναισθημάτων του. Ο κοινωνικός λειτουργός συλλέγει στοιχεία κοινωνικού ιστορικού για τον ασθενή και την οικογένεια του , βοηθά την οικογένεια να ανασυντάξει τις δυνάμεις της γύρω από τη νέα πραγματικότητα ώστε να είναι σε θέση να την αντιμετωπίσει ενώ διευκολύνει την επικοινωνία μεταξύ της οικογένειας και του ασθενή.

Στα πλαίσια της κοινότητας ο κοινωνικός λειτουργός φέρνει το άτομο σε άμεση επαφή με φορείς και υπηρεσίες. Ενδεικτικά κάποιες από αυτές είναι: Μη Κυβερνητικές-Μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, κέντρα κοινότητας των δήμων, σύλλογοι καρκινοπαθών, φορείς που προασπίζονται τα δικαιώματα των ασθενών, κοινωνικά φαρμακεία.

Ο ρόλος του είναι εμψυχωτικός, συμβουλευτικός και μεσολαβητικός. Ο κοινωνικός λειτουργός στοχεύει στην ευαισθητοποίηση και ενημέρωση της κοινής γνώμης, στη βελτίωση των αντιλήψεων και στάσεων του κοινού αλλά και στην ανάπτυξη δράσεων για τη μείωση των προκαταλήψεων και των διακρίσεων. Όλα τα παραπάνω θα επιτευχθούν μέσω εκπαιδευτών προγραμμάτων σε επαγγελματίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, γενικής υγείας και ψυχικής υγείας, ψυχοεκπαιδευτικών παρεμβάσεων σε ασθενείς και οικογένειες, εκπαιδευτικών παρεμβάσεων σε μαθητές δημοτικού και γυμνασίου, δασκάλους και καθηγητές.

Σημαντική ωστόσο είναι και η συμβολή της κοινωνικής εργασίας στον ερευνητικό τομέα καθώς μελετά την κατάσταση της υγείας και την ποιότητα ζωής στην επιβίωση του καρκίνου, τη διασύνδεση του καρκίνου και της γήρανσης, την εξάλειψη των ανισοτήτων στο χώρο της υγείας, τη βελτίωση της ποιότητας της φροντίδας του καρκίνου, τη βελτίωση της επικοινωνίας ασθενών με καρκίνο με τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης, την ενίσχυση της διεπιστημονικής έρευνας, την βελτίωση της παρηγορητικής φροντίδας καθώς και την συσχέτιση γενετικών παραγόντων με τον καρκίνο. Η κοινωνική έρευνα ασχολείται με την εμπειρία του καρκίνου σε όλη τη διάρκεια της ζωής, την προαγωγή της κοινοτικής υγείας, την ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης του καρκίνου, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση σε υπηρεσίες.

Μέσα από εκπαιδευτικά σεμινάρια, ομαδικά εκπαιδευτικά προγράμματα, προγράμματα πρόληψης και υποστήριξης καθώς και σε συνεργασία με οργανισμούς, ΜΚΟ, τοπικούς φορείς και ογκολογικά εργαστήρια μπορούν να προσφέρουν παρηγορητική φροντίδα και συμβουλευτική υποστήριξη. Οι κοινωνικοί λειτουργοί οφείλουν να έχουν την απαραίτητη μόρφωση και εξειδίκευση για να αντιμετωπίσουν τις ψυχολογικές, κοινωνικές, συναισθηματικές και πνευματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ογκολογικοί ασθενείς. Να σχεδιάζουν κοινωνικές πολιτικές, να καταπολεμούν το στίγμα και τις κοινωνικές διακρίσεις, να ασκούν πίεση με σκοπό την δημιουργία φορέων στήριξης καρκινοπαθών, να υλοποιούν προγράμματα που προάγουν την υγεία, να προωθούν και να εφαρμόζουν κοινωνικές πολιτικές, να παρεμβαίνουν συνεχώς σε δράσεις και πολιτικές και να διεκδικούν ένα κράτος πρόνοιας ισότιμο προς όλους τους πολίτες χωρίς κοινωνικές, θρησκευτικές και λοιπές διακρίσεις, ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού το οποίο θα έχει ως μοναδικό γνώμονα τον ίδιο τον άνθρωπο.

Πηγές:

  • Καλλινικάκη, Θ. "Κοινωνική Εργασία: Εισαγωγή στη θεωρία και την πρακτική της Κοινωνικής Εργασίας." Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα (1998).
  • Ρηγάτος, Γ. "Ψυχοκοινωνική ογκολογία." Εκδόσεις Ascent, Αθήνα(2000).
  • Σουτζόγλου- Κοτταρίδη, Γίτσα. "Οι ψυχοκοινωνικές διαστάσεις της ασθένειας: ο καρκίνος του μαστού." Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών 56.56 (1985): 177-185.
  • Ζωγράφου, Αντρέας. "Κοινωνική εργασία με κοινότητα." Αθήνα, Γιώργος Δαρδάνος (2002).