25η Νοεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών

Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ανακήρυξε την 25η Νοεμβρίου ως Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών με απώτερο σκοπό να αναδείξει ένα σημαντικό κοινωνικό πρόβλημα με παγκόσμια διάσταση. Η συγκεκριμένη, όμως, ημέρα είχε ήδη καθιερωθεί από το 1981 από γυναικείες οργανώσεις οι οποίες θέλησαν να τιμήσουν τη μνήμη των τριών Δομινικανών αδελφών Μιραμπάλ, πολιτικές αγωνίστριες, οι οποίες στις 25 Νοεμβρίου 1960 βασανίστηκαν, ξυλοκοπήθηκαν και στραγγαλίστηκαν μέχρι θανάτου κατά τη διάρκεια του αγώνα τους για την αποτίναξη του δικτάτορα Τρουχίλο.

Το φαινόμενο της έμφυλης βίας

Η βία κατά των γυναικών αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο, διαδεδομένο σε όλες τις κοινωνίες και πλήττει όλες ανεξαιρέτως τις γυναίκες ανεξάρτητά από την ηλικία, την εθνικότητα, το κοινωνικοοικονομικό και εκπαιδευτικό επίπεδο, την οικογενειακή και εργασιακή κατάσταση, τον σεξουαλικό προσανατολισμό και συναντάται τόσο στον δημόσιο όσο και στο ιδιωτικό χώρο.

Το φαινόμενο της έμφυλης βίας συνιστά κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έρευνες δείχνουν ότι μία στις τρεις γυναίκες έχουν υποστεί σωματική ή σεξουαλική παρενόχληση κατά την ενήλικη ζωή τους, μία στις πέντε γυναίκες έχουν πέσει θύμα βιασμού ή απόπειρας βιασμού και μία στις δέκα έχει υποστεί σεξουαλική παρενόχληση ή έχει πέσει θύμα ανεπιθύμητης παρακολούθησης με τη χρήση νέων τεχνολογιών.

Μορφές βίας

Οι μορφές βίας αναφέρονται στην ενδοοικογενειακή βία, στην σεξουαλική παρενόχληση, στον βιασμό, στην πορνεία και στην παράνομη διακίνηση και εμπορία γυναικών (trafficking).

Η ενδοοικογενειακή βία και οι μορφές της

Η ενδοοικογενειακή βία, μία από τις συχνότερες μορφές βίας κατά των γυναικών, ανήκει σε εκείνες τις μορφές οι οποίες αποτελούν μια σύνθεση διαφορετικών μορφών βίας όπως η ψυχολογική, η σωματική και η σεξουαλική που ασκούνται σε βάρος του θύματος από τον πρώην ή νυν σύζυγο ή σύντροφο, καθώς και από μέλη της οικογένειάς του. Η ενδοοικογενειακή βία μπορεί, ωστόσο, να περιλαμβάνει και τη βίαιη συμπεριφορά εναντίων των παιδιών ή γηραιότερων ατόμων.

Η ψυχολογική κακοποίηση μπορεί να είναι λεκτική ή μη λεκτική (προσβολές, εξευτελισμός, ταπείνωση, συνεχόμενη κριτική, χειρονομίες, αδιαφορία, παραμέληση), απομόνωση από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον, εκφοβισμός, επέμβαση στην προσωπική σφαίρα, καταπίεση, στέρηση από πράγματα που είναι σημαντικά για τη γυναίκα, διαρκής έλεγχος, υπερβολική ζήλεια, απειλές ότι θα αυτοκτονήσει αν τον χωρίσει, οικονομική βία (δεν της επιτρέπει να εργαστεί, της κρατά το μισθό, καταπατά την προσωπική της περιουσία, της δίνει λιγότερα χρήματα αναλογικά με τις ανάγκες της, εκμεταλλεύεται την κοινή περιουσία μετά τον χωρισμό). Η ψυχολογική κακοποίηση μπορεί να συμβάλλει καταλυτικά στη μείωση της αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης της γυναίκας, στην αποδυνάμωσή της καθιστώντας την ένα άτομο φοβικό και προκαλώντας του ανυπολόγιστη ψυχική οδύνη. Αρκετές γυναίκες αναφέρουν ότι ίσως είναι και η πιο οδυνηρή μορφή κακοποίησης καθώς τα σημάδια της ψυχής αργούν να επουλωθούν σε σχέση με αυτά του σώματος.

Η σωματική κακοποίηση περιλαμβάνει εκείνες τις συμπεριφορές που προκαλούν σωματικό πόνο ή τραυματισμό. Η σωματική βία ξεκινά από ένα απλό σπρώξιμο ή χαστούκι και με το πέρασμα του χρόνου μπορεί να καταλήξει σε βαριά σωματική βλάβη η οποία μπορεί να επιφέρει ακόμα και τον θάνατο. Η αποστέρηση ιατρικής φροντίδας όταν είναι άρρωστη ή τραυματισμένη, η στέρηση της τροφής και νερού, τα καψίματα με τσιγάρο ανήκουν και αυτά στην κατηγορία της σωματικής βίας.

Η σεξουαλική κακοποίηση είναι ο εξαναγκασμός της γυναίκας με οποιονδήποτε τρόπο να συμμετέχει σε σεξουαλική πράξη παρά τη θέλησή της όπως επίσης και η απόπειρα ή η τέλεση της πράξης σε ένα άτομο το οποίο δεν είναι σε θέση να κατανοήσει τις συνθήκες τις πράξεις είτε επειδή βρίσκεται υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών είτε επειδή πάσχει από κάποια ασθένεια ή διαταραχή.

Ο νόμος 3500/2006: Για την αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας

Για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας εφαρμόζονται οι διατάξεις του Ν. 3500/2006 «για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας και άλλες διατάξεις» με σκοπό την αρμονική συμβίωση των προσώπων αλλά και την προστασία τους στο πλαίσιο της οικογένειας προβλέποντας αυστηρές ποινές για τους δράστες.

Βασιλάκη Εύα Κοινωνιολόγος - Σύμβουλος