Ανικανότητα, όσα πρέπει να γνωρίζουμε

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Τι είναι ανικανότητα;

Ένας περιγραφικός ορισμός για την ανικανότητα είναι η στυτική δυσλειτουργία. Είναι η ανικανότητα να επιτευχθεί και να διατηρηθεί στύση ικανή να ολοκληρώσει τη σεξουαλική πράξη τουλάχιστον στο 50% της προσπάθειας.

Έχουν οι άντρες με στυτική δυσλειτουργία προβλήματα σε άλλες σεξουαλικές δράσεις;

Οι περισσότεροι άντρες με στυτική δυσλειτουργία έχουν δυνατότητα εκσπερμάτωσης. Η πρόωρη εκσπερμάτωση μπορεί να προηγηθεί της στυτικής δυσλειτουργίας και συχνά συνδέεται με φάρμακα. Η σεξουαλική επιθυμία (libido) συνήθως διατηρείται. Απώλεια της libido σημαίνει υπογοναδισμό ή σοβαρή συστηματική ή ψυχιατρική νόσο.

Συχνότητα ανικανότητας;

Η συχνότητα αυξάνει με την ηλικία. Περίπου 2% στην ηλικία των 40 ετών, 20% στην ηλικία των 55 και 50% στην ηλικία των 75-80.

Πως προκύπτει η στύση;

Είναι κυρίως αγγειακή αντίδραση που προκύπτει από συνδυασμό ορμονικών, αγγειακών και νευρικών ερεθισμάτων. Σημαντική είναι η ψυχική αλληλεπίδραση και ψυχιατρικά νοσήματα/φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την στυτική λειτουργία.

Ποια είναι τα κύρια αίτια ανικανότητας;

Η συχνότητα είναι δύσκολο να καθοριστεί λόγω των ατόμων που δεν αναφέρουν το πρόβλημα. Τα κύρια αίτια είναι:

  • Ενδοκρινικά αίτια 30% (συμπεριλαμβάνει δυσλειτουργία του θυρεοειδούς, πρωτοπαθή ή δευτεροπαθή υπογοναδισμό, υπερπρολακτιναιμία, ανεπάρκεια επινεφριδίων, Cushing)
  • Σακχαρώδης Διαβήτης και Μεταβολικό σύνδρομο 15%
  • Φάρμακα 20% (κοκκαϊνη, ηρωϊνη, μεθαδόνη, αντιυπερτασικά φάρμακα, αντιψυχωτικά φάρμακα, αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά, σιμετιδίνη, διγοξίνη, φαινυντοϊνη, καρβαμαζεπίνη, κετοκοναζόλη, μετοκλοπραμίδη)
  • Συστηματικό νόσημα και αλκοολισμός 10%
  • Πρωτοπαθής αγγειακή νόσος 5% (αλλαγές στη ροή των αγγείων είναι σημαντική αιτία ανικανότητας)
  • Πρωτοπαθής νευρολογική νόσος 5%
  • Ψυχογενής ή ιδιοπαθής αιτία 15%

Αλλαγές του τρόπου ζωής που σχετίζονται με ανικανότητα;

  • Μειωμένη φυσική δραστηριότητα
  • Παχυσαρκία
  • Κάπνισμα
  • Κατανάλωση αλκοόλ
  • Παρακολούθηση τηλεόρασης για μεγάλα χρονικά διαστήματα

Διακοπτόμενη ανικανότητα

Ανικανότητα που εναλλάσεται με περιόδους φυσιολογικής σεξουαλικής λειτουργίας. Βασική αιτία είναι η πολλαπλή σκλήρυνση (MS). Μπορεί να είναι η πρώτη εκδήλωση. Στους ασθενείς με MS προκύπτει σε ποσοστό 50%.

Φυσική εξέταση σε άντρα με ανικανότητα

Κατάσταση μυϊκού συστήματος, τρίχωση, μαζικός αδένας (γυναικομαστία), εξέταση αγγείων, νευρολογική συμειολογία, εξέταση γεννητικών οργάνων και προστάτη, εξέταση θυρεοειδούς.

Εργαστηριακός έλεγχος

Γενική αίματος και ούρων, σάκχαρο και HbA1c, έλεγχος λιπιδίων, κρεατινίνη, ορμόνες θυρεοειδούς, FSH, LH προλακτίνη και τεστοστερόνη.

Θεραπευτικές επιλογές ανικανότητας

Εφ’όσον διακοπούν φάρμακα και αντιμετωπιστούν παθολογικές καταστάσεις που προκαλούν ανικανότητα χρειάζεται θεραπεία: φαρμακευτική με ταυτόχρονη απώλεια βάρους και αλλαγή του τρόπου ζωής, εξωτερική μηχανική βοήθεια, ψυχολογική υποστήριξη.

Φάρμακα

Τεστοστερόνη για υπογοναδικούς άντρες, αγωνιστές ντοπαμίνης (βρωμοκρυπτίνη ή καμπεργολίνη) σε υπερπρολακτιναιμία, PD5 αναστολείς όπως η σιλδεναφίλη (Viagra), βερντεναφίλη (Levitra) και η τανταλαφίλη (Cialis), αναστολείς αδρενεργικών υποδοχέων, αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI) για πρόωρη εκσπερμάτωση, φυτικά σκευάσματα, ενέσεις παπαβερίνης και φαιντολαμίνης σε ασθενείς που αποτυγχάνουν οι αναστολείς PD5.

Χειρουργική θεραπεία ανικανότητας

  • Αποκατάσταση αγγείων
  • Χειρουργικά εμφυτεύματα

Σχετίζεται η ανικανότητα με άλλα προβλήματα υγείας;

Η εμφάνιση ανικανότητας σχετίζεται με αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου κατά 45%. Ο κίνδυνος είναι ίσος με ιστορικό καπνίσματος και οικογενειακού ιστορικού οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου. Αυτό σημαίνει προσοχή στους θεραπευτικούς χειρισμούς. Ωστόσο ο απόλυτος κίνδυνος εμφράγματος του μυοκαρδίου σε ασθενείς που λαμβάνουν αγωγή για ανικανότητα (PD5 αναστολείς) είναι πολύ χαμηλός, και ακόμα και σε ασθενείς με γνωστή καρδιακή νόσο η αγωγή δεν είναι απόλυτη αντένδειξη.

Χρειάζεται προσοχή σε ασθενείς με :
ασταθή στηθάγχη, υπέρταση που δεν ρυθμίζεται, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αγγειακού εγκεφαλικού τις τελευταίες 2 εβδομάδες, υψηλού κινδύνου αρρυθμία, υπερτρογική ή άλλη καρδιομυοπάθεια και σοβαρή βαλβιδοπάθεια.

Μελλοντικές θεραπείες

Νεώτεροι PD5 αναστολείς είναι σε μελέτη π.χ. αβαναφίλη με μικρή διάρκεια δράσης και δυνατότητα χορήγησης περισσότερες φορές στη διάρκεια της ημέρας. Επίσης αγωνιστές των υποδοχέων μελανοκορτίνης. Είναι φάρμακα που χορηγούνται με ρινικό ψεκασμό και είναι σε κλινικές μελέτες. Φαίνεται ότι είναι δραστικά από μόνα τους ή σε συνδυασμό με αναστολείς PD5. Τελευταία χρησιμοποιείται και η μετφορμίνη ως συμπληρωματική της σιλδεναφίλης και μπορεί να βελτιώσει ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη που όμως έχουν και αντίσταση στην ινσουλίνη.

Όλγα Δεβετζάκη, Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος

Όλγα Δεβετζάκη, Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη