Διατροφή και Έλεγχος Σωματικού Βάρους στην Ενήλικη Ζωή

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική η παρατηρούμενη τάση συνεχούς αύξησης του βάρους των νορμοβαρών, υπέρβαρων καθώς και των παχύσαρκων Ευρωπαίων. Δημιουργείτε επίσης ανησυχία από το γεγονός ότι και οι ελλειποβαρείς που αποτελούν το 1/5 του πληθυσμού, συνεχίζουν να μειώνουν το βάρος τους.

Η επιλογή ποιοτικής τροφής και η συστηματική σωματική άσκηση σε αντίθεση με την συχνή κατανάλωση τροφής τύπου fast food και την καθιστική ζωή, προλαμβάνουν την αύξηση σωματικού βάρους. Έχει διαπιστωθεί ότι η τροφή που προσλαμβάνεται στο σπίτι περιέχει περισσότερες διαιτητικές ίνες, ασβέστιο, σίδηρο και λιγότερα συνολικά λιπίδια, κορεσμένα λιπίδια, χοληστερόλη και αλάτι. Επίσης έχει παρατηρηθεί θετική συσχέτιση μεταξύ της συχνότητας των επισκέψεων σε εστιατόρια με το σωματικό λίπος.

Η απόκτηση και η διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους συμβάλλουν στη διατήρηση της καλής υγείας. Θεωρείται σημαντικό να έχει αποκτήσει και σταθεροποιήσει ένα άτομο το φυσιολογικό του βάρος στην ηλικία των 21 ετών. Το βασικό είναι εκτός από την απόκτηση φυσιολογικού σωματικού βάρους και η διατήρηση μέσω της υιοθέτησης κατάλληλων συνηθειών, που έχει ως συνέπεια την πρόληψη κινδύνων που σχετίζονται με το αυξημένο βάρος.  

Για τη μακροχρόνια (>επτά χρόνια) διατήρηση του σωματικού βάρους που αποκτήθηκε μετά από δίαιτα, παρατηρήθηκε σε ομάδες που το επιτυγχάνουν ότι αναπτύσσουν στρατηγικές συμπεριφοράς  ελέγχου της πρόσληψης λιπιδίων, στη συστηματική σωματική δραστηριότητα και στο συχνότερο έλεγχο του βάρους (ζύγισμα).

"Μαγικές" ή απαγορευμένες τροφές δεν υπάρχουν. Συστήνεται ο περιορισμός των μη υγιεινών τροφών και η αντικατάστασή τους με υγιεινές τροφές. Έχει παρατηρηθεί θετική συσχέτιση μεταξύ της μεγάλης ποικιλίας στην κατανάλωση γλυκών, μπαχαρικών, μεζέδων και υδατανθράκων που συνδέεται με μικρή ποικιλία σε λαχανικά, με την εκδήλωση παχυσαρκίας.

Η λύση προκειμένου να επιτευχθεί η απώλεια βάρους υγιεινά, μέσω οξείδωσης λιπώδους ιστού και διατήρηση της άλιπης μάζας σώματος είναι ισορροπημένο διαιτολόγιο με μειωμένες θερμίδες για την επαρκή πρόσληψη των θρεπτικών συστατικών. Ο υπέρβαρος ή ο παχύσαρκος είναι σημαντικό να μάθει να περιορίζει το μέγεθος της μερίδας του τόσο ώστε να νιώθει ικανοποίηση αλλά όχι κορεσμό.

Από τις τροφές light συστήνεται η συστηματική κατανάλωση γάλακτος με περιεκτικότητα λιπαρών 1,5% προκειμένου να περιοριστεί η πρόσληψη λιπιδίων ζωικής προέλευσης. Ως προς την σύνθεση των γευμάτων συστήνεται να περιέχουν κυρίως σύνθετους υδατάνθρακες, τα φρέσκα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά προϊόντα ολικής άλεσης προσφέρουν σημαντικές ποσότητες σε βιταμίνες, μέταλλα, φυτικές ίνες ενώ περιέχουν λίγα λιπίδια. Παρότι διαπιστώνεται επανειλημμένα ότι η αυξημένη πρόσληψη υδατανθράκων προκαλεί αύξηση της συγκέντρωσης των τριγλυκεριδίων, έρευνες δείχνουν ότι η επίδραση εξασθενεί όταν υπάρχει καθημερινή άσκηση.

Η δίαιτες με υψηλή πρόσληψη πρωτεϊνών δεν συνιστώνται επειδή περιορίζουν την πρόσληψη υγιεινών τροφών οι οποίες παρέχουν απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, και επειδή δεν επιτρέπουν την ποικιλία τροφίμων, απαραίτητα για μία ισορροπημένη διατροφή. Άτομα που ακολουθούν τέτοιου είδους δίαιτες ενδέχεται να παρουσιάσουν ανεπαρκή πρόσληψη βιταμινών και μετάλλων, καθώς και να εμφανίσουν καρδιακές, νεφρικές, οστικές και ηπατικές δυσλειτουργίες.

Όσον αφορά τα λιπίδια, πρόσφατες μελέτες τονίζουν τον ιδιαίτερο ρόλο των μονοακόρεστων λιπαρών οξέων. Ακόμα και οι πρόσφατες συστάσεις για τον Αμερικάνικο πληθυσμό, προτρέπουν για μία αυξημένη πρόσληψη λιπιδίων, περισσότερο και από 35% επί της ενέργειας με την προϋπόθεση ότι το 20% τουλάχιστον προέρχεται από μονοακόρεστα λιπαρά οξέα. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η ενεργειακά πυκνή τροφή και όχι η τροφή με υψηλή συγκέντρωση σε λιπίδια είναι αυτή που προκαλεί γενικότερη αύξηση στην ενεργειακή πρόσληψη. Συνεπώς η υπερκατανάλωση λιπαρής τροφής οφείλεται στην υψηλή ενεργειακή της πυκνότητα.

Τέλος, εν κατακλείδι θεωρείται πολύ σημαντικό  η υιοθέτηση σωστόν διατροφικών συνηθειών για τη διατήρηση του σωματικού βάρους και τη βελτίωση της υγείας.

Πηγές:

  • Lappalainen R, Tuomisto MT, Giachetti I, D’Amics A, Paquet S. Recent body-weight changes and weight loss practides in the European union. Pub Health Nutr 1999, 2(1A):135-141
  • Meisler JG, Jeor SSt. Summary and Forum dation’s Expert Panel on Healthy Weight. Am J Clin Nutr 1996, 63:474S-477S.
  • McGuire MT, Wing RR, Klem ML, Hill JO. Behavioral strategies of individuals who have maintained long-term weight loss. Obes Res 1999, 7:334-341
  • Golary A, Allaz AF, Morel Y, deTonnac N, Tankonva S, Reaven G. Similar weight loss with low-or hight-carbohydrate diets. Am Clin Nutr 1996, 63:174:178
  • Jeor ST, Howard BV, Prewitt TE, Bovee V, Bzzare T, Eckel RH. Dietary Protein and Weight Reduction. Circulation 2001, 104:1869
  • Zampelas A, Roche H, Knapper JM, Jackson KG, Tornaritis M, Hatzis C, Gibney MJ, Kafatos A, Gould BJ, Wright J, Williams CM. Differences in postprandial lipaemic response between Northern and Southern Europeans. Atherosclerosis 1998, 139(1):83-93
  • Executive Summary of the Third Report of the National Cholesterol Education Program (N-CEP). Expert Panel on detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in
Θεμιστοκλής Δευτεραίος, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος MSc

Θεμιστοκλής Δευτεραίος, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος MSc

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη