Διατροφικές Διαταραχές: αίτια, εικόνα ασθενών και θεραπεία

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Τι είναι οι Διατροφικές Διαταραχές;

Σταθερή διαταραχή της διατροφικής συμπεριφοράς με σκοπό τον έλεγχο του βάρους, που βλάπτει σημαντικά τη φυσική αλλά και την ψυχολογική λειτουργία του οργανισμού. Είναι εξαιρετικά μεγάλος ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν. Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των περιπτώσεων που εντοπίζονται αυξάνει, καθώς οι κλινικοί γιατροί έχουν επίγνωση αυτών των διαταραχών αφ’ ενός, και αφ’ ετέρου οι ασθενείς εμφανίζονται πιο εύκολα.

Τα αίτια των Διατροφικών Διαταραχών

Υπάρχουν ενδείξεις που αποδίδουν βασικούς ρόλους σε γενετικούς, νευροβιολογικούς, ψυχολογικούς, διαπροσωπικούς και κοινωνικούς/πολιτισμικούς παράγοντες χωρίς να έχει αποδειχθεί κάτι συγκεκριμένο. Σε αυτό που περισσότερο πρέπει να εστιάσουμε είναι στους παράγοντες που συντηρούν την συγκεκριμένη συμπεριφορά.

Οι άνθρωποι που έχουν διατροφικές διαταραχές (π.χ. νευρική ανορεξία, νευρική βουλιμία κ.λ.π.) παραπονούνται για σωματικά προβλήματα, ψυχολογικά προβλήματα, πτωχή ποιότητα ζωής, διαταραγμένες σχέσεις, συναισθηματική αστάθεια και δυσφορία, κοινωνική απομόνωση και προβλήματα οικονομικά. Ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου είναι υψηλός και κυρίως σε όσους πάσχουν από ψυχιατρικές διαταραχές και οφείλεται σε σωματική επιπλοκή (π.χ. υποσιτισμός) είτε σε προβλήματα ψυχικής υγείας (π.χ. αυτοκτονία).

Οι ασθενείς με Διατροφικές Διαταραχές παρουσιάζουν

  • Υποσιτισμό, αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων, προβλήματα στον σκελετό, διαταραχή ηλεκτρολυτών
  • Κοινωνική απομόνωση
  • Άγχος , κατάθλιψη, ντροπή
  • Γνωσιακές δυσκολίες (συγκέντρωση, μνήμη, προσοχή)
  • Διαταραχή της εικόνας του σώματος (μειωμένη αυτοεκτίμηση, υπερεκτίμηση του σωματικού μεγέθους)
  • Συμπεριφορές που διατηρούν το πρόβλημα (αποφυγή φαγητού, έλεγχος βάρους)

Το περιβάλλον του ασθενούς υποφέρει επίσης και έρχεται αντιμέτωπο με υψηλά επίπεδα stress. To 90% των διατροφικών διαταραχών αφορά σε γυναίκες με βάρος συνήθως φυσιολογικό. Η διατροφική συμπεριφορά συνήθως ξεκινάει στην εφηβεία. Είναι απαραίτητη η έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη και θεραπεία, έργο εξαιρετικά δύσκολο. Εάν παραμείνει χωρίς αντιμετώπιση μπορεί να συνεχίσει για δεκαετίες. Ιδιαίτερα στα παιδιά και στους νεαρούς εφήβους υπάρχει σημαντική επίπτωση της διατροφικής διαταραχής στη διαμόρφωση του σώματος (ανάπτυξη, καθυστέρηση ήβης, προβλήματα στα δόντια, οστεοπόρωση, προβλήματα γονιμότητας).

Η Θεραπεία των Διατροφικών Διαταραχών

Η θεραπεία πρέπει να αντιμετωπίσει αυτούς τους παράγοντες με κατάλληλους χειρισμούς

Ο κύριος στόχος της θεραπείας είναι η διατήρηση της ζωής. Ο δεύτερος στόχος είναι η ανάγκη δέσμευσης του ασθενούς και του περιβάλλοντος του, στη διαδικασία αλλαγής. Η οικογένεια είναι ενεργός παράγων θεραπείας. Είναι απαραίτητη η θεραπευτική συμμαχία, κυρίως όταν οι ασθενείς είναι παιδιά ή έφηβοι. Ο τρίτος στόχος είναι η διατροφική αποκατάσταση ανεξάρτητα από τη φυσική και την ψυχική υγεία του ασθενούς. Αυτό σημαίνει βιολογική αποκατάσταση (π.χ επαναφορά εμμήνου ρύσης, σκελετού), γνωστική αποκατάσταση (π.χ. ευεξία σκέψης), συναισθηματική αποκατάσταση (π.χ. σταθεροποίηση της διάθεσης), διαπροσωπική αποκατάσταση (π.χ. κοινωνικές δεξιότητες).

Συμπερασματικά

Οι διατροφικές διαταραχές δεν προσδιορίζονται επαρκώς. Είναι συνήθως μακράς διάρκειας, με σοβαρές επιπτώσεις, αυξημένο κίνδυνο θανάτου, κακή υγεία, ψυχική νόσο και κακή ποιότητα ζωής τόσο του ασθενούς όσο και του περιβάλλοντος του. Όμως τα τελευταία χρόνια υπάρχει προσπάθεια των ατόμων που ασχολούνται κλινικά και ευαισθητοποίηση για έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη ή και για αποτελεσματική θεραπεία τόσο σωματική όσο και ψυχολογική.