Εγκεφαλική Παράλυση: Cerebral Palsy (Μέρος Α΄)

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Η εγκεφαλική παράλυση, η λεγόμενη και νόσος του Little, είναι μια πάθηση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Ουσιαστικά είναι η μόνιμη μη προϊούσα ανατομική βλάβη, των κινητικών κυρίως κέντρων του εγκεφάλου, η οποία εκδηλώνεται με διαταραχές στην κινητικότητα και τη στάση καθώς και αδυναμία του πάσχοντα να χρησιμοποιεί βουλητικά τους μυς του. Η Παγκόσμια Επιτροπή για την εγκεφαλική παράλυση, το 1988, όρισε την εγκεφαλική παράλυση σαν μια μόνιμη, αλλά όχι μη αναστρέψιμη, δυσλειτουργία του μυϊκού τόνου και της κίνησης η οποία προκαλείται από βλάβη στο εξελισσόμενο νευρικό σύστημα, πριν, κατά την γέννηση ή τους πρώτους μήνες της ζωής.

Αποτελεί «ομπρέλα» που καλύπτει μια ομάδα μη προοδευτικών, αλλά συχνά αναστρέψιμων, συνδρόμων κινητικής δυσλειτουργίας ως δευτεροβάθμιο αποτέλεσμα βλάβης ή ανωμαλιών του εγκεφάλου που προκύπτουν κατά τα αρχικά στάδια της ανάπτυξής του.

Ο πιο πρόσφατος ορισμός για την εγκεφαλική παράλυση αναφέρει πως η εγκεφαλική παράλυση περιγράφει μια ομάδα διαταραχών που αφορούν την ανάπτυξη της κίνησης και της στάσης οι οποίες προκαλούν περιορισμό στις δραστηριότητες του ατόμου. Οι διαταραχές αυτές αποδίδονται σε μη προϊούσες βλάβες οι οποίες συνέβησαν στον εμβρυικό ή νεογνικό εγκέφαλο. Οι κινητικές διαταραχές στην εγκεφαλική παράλυση συχνά συνοδεύονται από αισθητικές και γνωσιακές διαταραχές, καθώς και από διαταραχές που αφορούν την επικοινωνία, την αντίληψη και την συμπεριφορά.

Η εγκεφαλική παράλυση αποτελεί κατάσταση με πολλά και διαφορετικά προβλήματα μεταξύ των οποίων: κινητικές διαταραχές, ιατρικά προβλήματα αισθητικές διαταραχές, μαθησιακές δυσκολίες, διαταραχές προσοχής, προβλήματα αντίληψης και γλώσσας, διαταραχές συμπεριφοράς καθώς και νοητική υστέρηση.

Κατηγοριοποίηση

Οι μορφές των κινητικών αναπηριών κατηγοριοποιούνται και εμφανίζονται ως εξής:

  • Τετραπληγία: H κινητική αναπηρία που αφορά και τα τέσσερα άκρα.
  • Διπληγία: Όταν πάσχουν και τα τέσσερα άκρα, αλλά τα δύο κάτω περισσότερο από τα άνω. (Είναι σπάνια)
  • Παραπληγία: Όταν πάσχουν τα δύο κάτω άκρα.
  • Μονοπληγία: Όταν πάσχει μόνο ένα -είτε άνω είτε κάτω- άκρο.
  • Ημιπληγία: Όταν πάσχουν το ένα άνω άκρο και το ένα κάτω άκρο από την ίδια πλευρά.
  • Δισχιδής ράχη: Κληρονομική διαταραχή στην οποία η σπονδυλική στήλη δε «κλείνει» κανονικά. Μπορεί να περιλαμβάνει απουσία ή αδυναμία μυϊκής λειτουργίας στο κορμό και τα κάτω άκρα, εξάρθρωση του ισχίου, στρεβλοποδία και κύρτωση σπονδυλικής στήλης.

  • Υδροκεφαλία και μυελομηνιγγοκήλη: Αυτές αποτελούν αναπηρίες που συνδέονται με την δισχιδή ράχη. Η υδροκεφαλία συνίσταται σε συγκέντρωση υγρού που περιβάλλει και πιέζει τον εγκέφαλο. Η Μυελομηνιγγοκήλη υφίσταται δε όταν ο νωτιαίος μυελός με τη μεμβράνη του εξέχει από τη ράχη του νεογνού και πρέπει να κλειστεί με χειρουργική επέμβαση. Η πάθηση αυτή, που συχνά συνδέεται με μειωμένη αίσθηση και έλεγχο της ουροδόχου κύστης, του εντέρου και των κάτω άκρων, παρουσιάζεται περίπου στο 70% των περιπτώσεων δισχιδούς ράχης.

Στρες & Εγκεφαλική Παράλυση

Ερευνητικά δεδομένα έχουν δείξει ότι η κινητική αναπηρία στα παιδιά αποτελεί σημαντικό παράγοντα οικογενειακού στρες. Αυτή την άποψη ενισχύουν τόσο τα διαζύγια όσο και τα υψηλά ποσοστά κατάθλιψης γονέων και αδερφών. Οι ίδιοι οι γονείς, δε, αναφέρουν ότι μεγαλύτερο στρες τους προκαλεί η αδυναμία του παιδιού να συμμετάσχει σε κινητικές δραστηριότητες ή να περπατήσει, παρά το ίδιο το παιδί. Άλλος ένας παράγοντας που πυροδοτεί το στρες είναι τα δημογραφικά χαρακτηριστικά της ίδιας της οικογένειας. Για παράδειγμα, οι μονογονεϊκές οικογένειες, οι οικογένειες στις οποίες οι γονείς δεν είναι παντρεμένοι, οικογένειες με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο καθώς και οικογένειες που επικεφαλής μπορεί να είναι η ίδια η μητέρα, βιώνουν υψηλότερα και εντονότερα επίπεδα στρες. Επίσης, η ανάγκη για εξειδικευμένες υπηρεσίες προκαλεί έντονο στρες, όπως οι υψηλές δαπάνες για νάρθηκες, συνεδρίες φυσικοθεραπείας, ορθοπεδικά ή άλλα ειδικά παπούτσια και αναπηρικά αμαξίδια.

Διαβάστε το δεύτερο μέρος του άρθρου εδώ:

Εγκεφαλική Παράλυση, Cerebral Palsy (Μέρος B΄): το στρες στην οικογένεια

 

Πηγές:

  • Robert M. Hodapp. (2003). Αναπτυξιακές θεωρίες και αναπηρία. Μεταίχμιο, Αθήνα
  • Houlihan M, Donell M, Conaway M & Stevenson RD. (2004). Bodily pain and health- related quality of life in children with cerebral palsy. Developmental Medicine and Child Neurology , 46: 305-310
  • Bax M, Goldstein M, Rosenbaum P, Leviton A & Paneth N. (2005). Proposed definition and classification of cerebral palsy. Developmental Medicine and Child Neurology, 47: 571-576
  • Wills, K.E. (1993). Neuropsychological functioning in children with spina bifida and/or hydrocephalus. Journal of Clinical Child Psychology 22,247-267