Ιός των Ανθρώπινων Θηλωμάτων (HPV): Τί πρέπει να γνωρίζουμε (μέρος 2ο)

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Σε αυτό το άρθρο, που αποτελεί το δεύτερο κατά σειρά στην αναφορά μας για τον HPV θα αναλύσουμε τις θεραπευτικές επιλογές, την παρακολούθηση και την πρόληψη μετάδοσής του!

ΘΕΡΑΠΕΙΑ-ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

Ξεκινώντας την αναφορά μας στις θεραπευτικές μεθόδους των HPV λοιμώξεων, οφείλουμε να αναφέρουμε ότι δεν υπάρχει κάποια φαρμακευτική αγωγή η οποία να εκριζώνει τον ιό από τον οργανισμό.

Ο ιός παραμένει στα επιθήλια του γεννητικού συστήματος για μεγάλο χρονικό διάστημα ή και για πάντα. Αυτό όμως δε μας ανησυχεί ακόμη και στις περιπτώσεις λοίμωξης από HPV υψηλού κινδύνου. Οι υποτροπές των αλλοιώσεων είναι λίγες και εάν οι ασθενείς παρακολουθούνται δεν υπάρχει κίνδυνος. Όταν λοιπόν αναφερόμαστε στη θεραπεία του HPV ουσιαστικά εννοούμε την αφαίρεση ή την καταστροφή του ιστού που φλεγμαίνει.

ΟΞΥΤΕΝΗ ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ

1. ΟΞΥΤΕΝΗ ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΟ ΑΙΔΟΙΟ, ΣΤΟ ΠΕΡΙΝΕΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΡΩΚΤΙΚΗ ΧΩΡΑ

Το αιδοίο είναι η συνηθέστερη θέση εκδήλωσης των οξυτενών κονδυλωμάτων και ακολουθεί το περίνεο και η περιπρωκτική χώρα. Η θεραπεία θα πρέπει να εξατομικεύεται από τον θεράποντα και παίρνει τη μορφή είτε φαρμακευτικής αγωγής, είτε επεμβατικών μεθόδων (καυτηριασμός κονδυλωμάτων με διαθερμία ή laser, κρυοπηξία, αφαίρεση των κονδυλωμάτων με νυστέρι κυρίως σε μεγάλες αλλοιώσεις).

2. ΟΞΥΤΕΝΗ ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΤΡΑΧΗΛΟ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ, ΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΡΩΚΤΙΚΟ ΣΩΛΗΝΑ

Η εμφάνιση των κονδυλωμάτων στον κόλπο, στον τράχηλο της μήτρας και τον πρωκτό είναι πιο σπάνια κατάσταση. Σε αυτές τις περιπτώσεις και εάν συνυπάρχουν και εξωτερικά κονδυλώματα τότε χορηγούμε διάλυμα ή κρέμα και αναμένουμε τα αποτελέσματα. Επίσης οφείλουμε να θεραπεύσουμε και τυχόν φλεγμονές του κόλπου ή του τραχήλου από μικροβιακούς παράγοντες. Εν συνεχεία, μπορούμε να αφαιρέσουμε με μηχανικές μεθόδους ότι έχει απομείνει.

Στα κονδυλώματα τραχήλου μπορεί να χρησιμοποιηθούν όλες οι προαναφερθέντες μηχανικές μέθοδοι θεραπείας.

Στα κονδυλώματα κόλπου και πρωκτού χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, επειδή το τοίχωμα του κόλπου και του εντέρου είναι πολύ λεπτό και για αυτό το λόγο αποφεύγουμε την κρυοθεραπεία. Η χρήση Laser, μέσω κολποσκοπίου, είναι πολύ καλή επιλογή, αλλά και πάλι απαιτείται προσοχή και εμπειρία!

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ-ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Οφείλουμε να τονίσουμε ότι οι υποτροπές μετά τη θεραπεία είναι αρκετά συχνές. Η συμβουλή που δίνουμε στις ασθενείς αφορά κυρίως τρόπους αποφυγής διασποράς του ιού και ενίσχυσης του ανοσοποιητικού τους έτσι ώστε να καταστείλει τη δράση του ιού.

Προτείνονται επομένως:

  • Αποφυγή σωματικού και ψυχικού στρες
  • Ολοκληρωμένη και υγιεινή διατροφή
  • Διακοπή καπνίσματος
  • Άσκηση
  • Ξεκούραση
  • Αποχή από τις σεξουαλικές επαφές και χρήση προφυλακτικού σε μεγάλες θεραπείες
  • Αποφυγή ξυρίσματος στην περιοχή των έξω γεννητικών οργάνων
  • Ταυτόχρονη θεραπεία τυχόν αλλοιώσεων του συντρόφου

 

Όσον αφορά την παρακολούθηση μετά τη θεραπεία, αυτή εξατομικεύεται αναλόγως των ευρημάτων και του τρόπου αντιμετώπισης και καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό.

3. ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΠΛΑΚΩΔΟΥΣ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΣΤΟΝ ΤΡΑΧΗΛΟ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

Οι βλάβες του πλακώδους επιθηλίου (Squamous Intraepithilial Lesion) διακρίνονται σε δύο κατηγορίες, σε αυτές του χαμηλού βαθμού (Low Grade Squamous intraepithelial Lesion) και σε αυτές του υψηλού βαθμού (High Grade Squamous Intraepithilial Lesion).

Οι θεραπευτικές επιλογές για αυτές τις δυο κατηγορίες βλαβών είναι οι κάτωθι:

ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΖΩΝΗΣ ΜΕΤΑΠΛΑΣΗΣ

  • Κρυοπηξία
  • Εξάχνωση με laser

ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΤΗΣ ΖΩΝΗΣ ΜΕΤΑΠΛΑΣΗΣ

  • Αφαίρεση (κωνοειδής εκτομή) με νυστέρι
  • Αφαίρεση (κωνοειδής εκτομή) με laser
  • Αφαίρεση με leep (Loop Electrosurgical Excision Procedure), αφαίρεση της ζώνης μετάπλασης με αγκύλη διαθερμίας

ΧΑΜΗΛΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ

Συνήθως αυτού του τύπου οι αλλοιώσεις σε ένα ποσοστό 50-80% υποχωρούν από μόνες τους εντός περίπου δυο χρόνων, ενώ μόλις ένα 10% θα εξελιχθεί σε υψηλού βαθμού αλλοίωση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι επιστημονικές εταιρείες σε Ευρώπη και Αμερική συνιστούν καταρχάς παρακολούθηση των LSIL. Συνιστάται παράλληλα, η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος της ασθενούς και ορίζεται επανέλεγχος σε τακτά χρονικά διαστήματα και κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης (ανά εξάμηνο). Στις περιπτώσεις που αποφασιστεί θεραπεία δύναται να χρησιμοποιηθεί μια από τις παραπάνω μεθόδους καταστρέφοντας ή αφαιρώντας και τη ζώνη μετάπλασης! Μετά τη θεραπεία συνίσταται ή παρακολούθηση σε τακτά χρονικά διαστήματα.

ΥΨΗΛΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ

Στις αλλοιώσεις υψηλού κινδύνου έρχεται στην επιφάνεια το δίλημμα της καταστροφής ή της αφαίρεσης της ζώνης μετάπλασης. Συνήθως σε γυναίκες μεγάλης ηλικίας προτιμάται η αφαίρεση της ζώνης μετάπλασης ενώ στις μικρότερης ηλικίας και εφόσον υπάρχει η βεβαιότητα ότι δεν υποκρύπτεται κάποια υψηλότερου βαθμού βλάβη μπορεί να επιλεγεί η καταστροφή της ζώνης μετάπλασης. Το συνηθέστερο ερώτημα που τίθεται από τις ασθενείς είναι αυτό του κατά πόσο μια θεραπεία και ιδίως μια αφαιρετική μέθοδος επηρεάζει τη γονιμότητα. Η απάντηση είναι ότι οι θεραπείες στον τράχηλο της μήτρας επηρεάζουν σε πάρα πολύ μικρό ποσοστών τη γονιμότητα των ασθενών εκτός αν αυτές είναι επαναλαμβανόμενες οπότε και τα ποσοστά αυξάνονται. Σε περίπτωση που διαγνωστεί HSIL κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνιστάται παρακολούθηση και θεραπεία μετά τον τοκετό!

4. ΒΛΑΒΕΣ ΠΛΑΚΩΔΟΥΣ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΚΟΛΠΟ,ΑΙΔΟΙΟ,ΠΡΩΚΤΟ

Σε αυτές τις περιπτώσεις προτείνεται η θεραπεία των αλλοιώσεων σε βλάβες υψηλού βαθμού. Οι συνήθεις μέθοδοι είναι οι καταστροφικές (κρυοπηξία, εξάχνωση με laser) ενώ μόνο σε κάποιες περιπτώσεις που υπάρχει υπόνοια για υψηλότερου βαθμού βλάβη προτείνεται η αφαίρεση των βλαβών και η συρραφή των τραυμάτων.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Όπως προαναφέρθηκε, η θεραπεία των HPV αλλοιώσεων δεν απαλλάσσει οριστικά την ασθενή από την παρουσία του ιού, συνεπώς μετά από αυτό το βήμα ακολουθεί η παρακολούθηση καθώς υπάρχει πάντα ο κίνδυνος υποτροπών.

Στις περιπτώσεις οξυτενών κονδυλωμάτων και LGSIL θεραπευμένων βλαβών συνίσταται η συνέχεια του τακτικού ετήσιου γυναικολογικού ελέγχου με test Παπανικολάου.

Σε περιπτώσεις HGSIL θεραπείας η παρακολούθηση θα πρέπει να περιλαμβάνει μαζί με το test Παπανικολάου ή το Thin Prep και τον έλεγχο κόλπου-αιδοίου-πρωκτού με κολποσκόπηση ανά εξάμηνο για τουλάχιστον δυο χρόνια και εν συνεχεία στον ετήσιο γυναικολογικό έλεγχο.

ΠΡΟΛΗΨΗ

Η πρόληψη αποτελεί ίσως το σημαντικότερο κομμάτι στην νοσολογική οντότητα που λέγεται HPV. Χωρίζεται σε δυο κατηγορίες, την πρωτογενή και τη δευτερογενή και αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για το ευ ζην κάθε σεξουαλικά ενεργής γυναίκα.

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ

Η πρωτογενής πρόληψη, δηλαδή η πρόληψη της μόλυνσης από HPV,περιλαμβάνει τον εμβολιασμό του γυναικείου πληθυσμού πριν την έναρξη των σεξουαλικών επαφών και την χρησιμοποίηση προφυλακτικού στις σεξουαλικές επαφές.

ΕΜΒΟΛΙΑ HPV

Αυτή τη στιγμή κυκλοφορούν δυο εμβόλια για τους HPV ιούς. Έχουν πλέον δοκιμαστεί σε πάνω από 100 εκατομμύρια γυναίκες. Σύμφωνα με τις μελέτες των εταιριών, αλλά και βάσει της εμπειρίας μας στην καθημερινή πράξη. Τα εν λόγω εμβόλια μπορεί να έχουν τις ίδιες συνηθισμένες παρενέργειες που εμφανίζονται σε όλων των ειδών τα εμβόλια (ελαφρά πυρετική κίνηση, πονοκέφαλος, τοπικός ερεθισμός στην περιοχή της ένεσης).

Καλό θα ήταν ο εμβολιασμός να ξεκινήσει πριν την έναρξη των σεξουαλικών επαφών. Άρα για τα Ελληνικά δεδομένα μια ασφαλή ηλικία έναρξης του εμβολιασμού είναι τα 13-14 έτη. Το εμβόλιο φυσικά μπορούν να το κάνουν και γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας είτε έχουν είτε όχι σεξουαλικές επαφές. Στην Ελλάδα καλύπτεται πλήρως από τα ασφαλιστικά ταμεία μέχρι την ηλικία των 26 ετών.

ΠΡΟΦΥΛΑΚΤΙΚΟ

Η χρήση προφυλακτικού περιορίζει μέχρι και 70% αλλά δεν αποκλείει εντελώς τον κίνδυνο μετάδοσης των HPV. Θα μπορούσαμε όμως να πούμε ότι η χρήση προφυλακτικού σε συνδυασμό με τον περιορισμό του αριθμού των σεξουαλικών μας συντρόφων και τον εμβολιασμό περιορίζει στο ελάχιστο τον κίνδυνο μόλυνσης!!

ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ

Ο όρος δευτερογενής πρόληψη ουσιαστικά παραπέμπει στην ανεύρεση αλλοιώσεων από τους HPV ιούς και θεραπεία των αλλοιώσεων αυτών. Ο τρόπος ανεύρεσης των αλλοιώσεων καθώς και η θεραπεία τους αναλύθηκαν εκτενώς και συνεπώς δεν υπάρχει λόγος να αναφερθούν εκ νέου.

 

Σε αυτό το σημείο ολοκληρώνεται το δεύτερο κομμάτι της αναφοράς μας στον HPV ιό. Θα ακολουθήσει το τρίτο μέρος στο οποίο θα συζητήσουμε τις ψυχολογικές επιπτώσεις της εισόδου του ιού αυτού στη ζωή της γυναίκας!

Με εκτίμηση και διαθέσιμος σε οποιoδήποτε προβληματισμό σας,

 

Διαβάστε το πρώτο και τρίτο μέρος του άρθρου εδώ:

Ιός των Ανθρώπινων Θηλωμάτων (HPV): Τί πρέπει να γνωρίζουμε (μέρος 1ο). 

Ιός των Ανθρώπινων Θηλωμάτων (HPV). Τι πρέπει να γνωρίζουμε (μέρος 3ο). Ψυχολογικές επιπτώσεις

 

Γεώργιος Παναγάκης Ειδ. Μαιευτήρας & Γυναικολόγος

Γεώργιος Παναγάκης Ειδ. Μαιευτήρας & Γυναικολόγος

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη