Κολονοσκόπηση, η παρεξηγημένη εξέταση που προκαλεί αρνητικά συναισθήματα

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι συχνή αιτία θανάτου στο δυτικό κόσμο. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορεί να μειώσουν τη θνητότητα της νόσου έως και 60%. Η κολονοσκόπηση θεωρείται ο καλύτερος τρόπος προληπτικού ελέγχου και σύμφωνα με μελέτες, το 40% των καρκίνων του παχέος εντέρου θα μπορούσε να προληφθεί, εάν τα άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών έκαναν τη συγκεκριμένη εξέταση. Επίσης, είναι σε θέση να ανιχνεύσει προκαρκινικές βλάβες καθώς και λοιπή παθολογία όπως έλκη, φλεγμονώδεις ιστούς και ανώμαλα εξογκώματα.

Γιατί είναι σημαντική η κολονοσκόπηση;

Η κολονοσκόπηση επιτρέπει στον ιατρό να δει απευθείας τον αυλό, τα εσωτερικά τοιχώματα και τον βλεννογόνο του εντέρου και με αυτό τον τρόπο να ανιχνεύσει έγκαιρα τον καρκίνο, ο οποίος αποτελεί συχνή αιτία θανάτου στο δυτικό κόσμο και αναπτύσσεται συνήθως σε βάθος χρόνου (5-10 έτη) από κάποιον καλοήθη πολύποδα, ο οποίος ήδη υπάρχει και δεν προκαλεί συμπτώματα. Επίσης, είναι σε θέση να ανιχνεύσει προκαρκινικές βλάβες καθώς και λοιπή παθολογία όπως έλκη, φλεγμονώδεις ιστούς και ανώμαλα εξογκώματα. Ο ιατρός έχει τη δυνατότητα μέσω της κολονοσκόπησης να παρέμβει εάν χρειαστεί επί ανάδειξη παθολογίας είτε για λήψη βιοψιών είτε για αφαίρεση πολύποδα.

Άλλες ιατρικές καταστάσεις οι οποίες μπορούν να διερευνηθούν μέσω της συγκεκριμένης εξέτασης είναι η χρόνια διάρροια, η ύπαρξη αίματος στα κόπρανα, η σιδηροπενική αναιμία (αναιμία από έλλειψη σιδήρου), η ξαφνική δυσκοιλιότητα, οι αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου σε άτομα που μέχρι πρότινος είχαν σταθερό ρυθμό αφόδευσης, οι εναλλαγές στις κενώσεις, δηλαδή εναλλαγή δυσκοιλιότητας και διάρροιας, το κοιλιακό άλγος με δυσπεπτικά ενοχλήματα σε άτομα μεγάλης ηλικία και η ανεξήγητη απώλεια βάρους.

Η κολονοσκόπηση συμπεριλαμβάνεται στον προληπτικό έλεγχο σε όλα τα υγιή άτομα άνω των πενήντα ετών. Άτομα με οικογενειακό ιστορικό πολυπόδων ή καρκίνου παχέος εντέρου συνιστάται να ελέγχονται από την ηλικία των 40 ετών. Δεν είναι επώδυνη εξέταση. Η εμπειρία του ιατρού στην διενέργεια της και οι τεχνικές του γνώσεις σε συνδυασμό με τη χρήση μέθης την καθιστά εντελώς ανώδυνη και σπάνιες τις πιθανές επιπλοκές της. Η προετοιμασία είναι απλή καθώς το μόνο που απαιτείται είναι μια ειδική διατροφή βασισμένη σε υγρά δύο ημέρες πριν την εξέταση και λήψη ενός καθαρτικού ώστε να καθαριστεί ο αυλός του εντέρου την προηγούμενη της εξέτασης. Η φαρμακευτική αγωγή που χορηγείται ενδέχεται να χρειαστεί τροποποίηση πάντα σε συνεννόηση με το ιατρό.

Τα αρνητικά συναισθήματα που συνοδεύουν την κολονοσκόπηση

Ο άμεσος αυτός και ελάχιστα επεμβατικός τρόπος εξέτασης του παχέος εντέρου, προκαλεί αρκετά αρνητικά συναισθήματα που καθιστούν δύσκολη την συμμόρφωση των ατόμων για την διενέργεια της. Πολλά άτομα αισθάνονται άγχος, φόβο, ντροπή, ανασφάλεια, αίσθημα παραβίασης και βιασμού. Οι άνδρες φαίνεται να είναι αυτοί που δυσκολεύονται περισσότερο. Έχοντας ακούσει δυσάρεστες εμπειρίες άλλων ατόμων θεωρούνε ότι με την κολονοσκόπηση θίγεται ο ανδρισμός τους. Έτσι μαζί με τη δακτυλική εξέταση του προστάτη θεωρείται η εξέταση ταμπου για το ανδρικό φύλο.

Η ψυχολογική προετοιμασία του ασθενούς

Δεδομένων όλων των παραπάνω ιδιαίτερη βαρύτητα θα πρέπει να δίνεται στην ψυχολογική προετοιμασία του ασθενούς η οποία δύναται να διασφαλίσει την καλή συνεργασία του κατά την εκτέλεση της εξέτασης.

Έτσι, λοιπόν, είναι σημαντικό να πραγματοποιείται διεξοδική συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό κατά την διάρκεια της οποίας θα επισημαίνονται οι λόγοι για τους οποίους πρέπει να γίνει η κολονοσκόπηση, θα εξηγείται η διαδικασία της εξέτασης και θα αναλύονται οι ενδεχόμενες επιπλοκές. Ο ιατρός θα πρέπει να διερευνήσει την ύπαρξη άγχους και άλλων αρνητικών συναισθημάτων και να αφιερώσει τον απαιτούμενο χρόνο ώστε να τα συζητήσει με τον ασθενή του με στόχο είτε να επιλυθούν είτε να κατευναστούν. Προκειμένου να νιώσει ασφάλεια θα πρέπει να τονίζεται στον ασθενή ότι καθ' όλη την διάρκεια της εξέτασης δεν θα είναι μόνος του αλλά τόσο ο γιατρός όσο και οι βοηθοί του θα παρακολουθούν διαρκώς όλες τις ζωτικές του λειτουργίες και θα προσπαθούν να τον κάνουν να νιώθει όσο πιο άνετα γίνεται.

Με τον τρόπο αυτό, αυξάνεται η συμμόρφωση των ατόμων στις οδηγίες του ιατρού όταν χρειάζεται να υποβληθούν σε κολονοσκόπηση, σε μια εξέταση η οποία όπως προαναφέρθηκε μπορεί να σώσει την ζωή τους.