Κορονοϊός: Η αγέλη αντιδρά

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Αυτό που ζούμε είναι ένας τυφώνας που ήρθε ξαφνικά και σαρώνει τα πάντα, τα αλλάζει όλα. Βιολογικός “πόλεμος” που μας υπενθυμίζει την φυσική επιλογή. Όποιος είναι καλύτερα εφοδιασμένος θα επιβιώσει. Η κυνικότητα του Άγγλου Πρωθυπουργού άλλωστε το τονίζει. Οι νόμοι της φύσης θα επικρατήσουν όπως επικρατούν και στην οικονομία. 

Εμείς τι κάνουμε; Πρέπει να ενημερωθούμε, να κατανοήσουμε, να αναλύσουμε, να προετοιμαστούμε και όλα αυτά χωρίς να τρελαθούμε! Περισσότερο απ' όλα όμως πρέπει να συναισθανθούμε. Να ανορθώσουμε το συναίσθημά μας στην ανώτερη μορφή του, δηλαδή στην συλλογική. 

Για τον κορονοϊό δεν είμαστε τίποτα άλλο από σώματα αναπαραγωγής. Άτομα - αριθμοί ενός συνόλου και όλοι μαζί μια μάζα. Μέσα σε αυτή την μάζα, η απουσία ανοσιακού “τείχους” επιβάλλει στον κάθε έναν από εμάς να ακολουθούμε με αυστηρή εφαρμογή κάθε κανόνα πρόληψης. Αυτή η κρίση είναι μια ευκαιρία να επαναδιατυπωθούν κάποιες αρχές και να τεθούν όρια. Για να είμαι εγώ καλά, θα πρέπει να σέβομαι τον εαυτό μου και τους γύρω μου, για να είμαστε όλοι καλά. Εάν εγώ υπερβώ τα όρια στο τέλος, με μαθηματική ακρίβεια θα το πληρώσω, επειδή από αντίδραση θα κάνουν όλοι το ίδιο. Να θυμηθούμε λοιπόν τις λέξεις ατομική ευθύνη και συλλογική συμπεριφορά. Είναι απόλυτος όρος επιβίωσης. 

Πρέπει όλοι να ενημερωθούν για σημαντικές λεπτομέρειες: 

Μετά την εγκατάστασή του ο ιός παρουσιάζει μεγαλύτερη εντόπιση (“ιιό φορτίο”) στις εκκρίσεις της μύτης παρά στην στοματική κοιλότητα. Όταν “αφήνουμε ευγενικά” τις εκκρίσεις της μύτης μας ή φταρνιζόμαστε σε μια επιφάνεια, αυτά τα σωματίδια που περιέχουν ιό γίνονται η εστία μόλυνσης για τον επόμενο άνθρωπο που θα περάσει και αφελώς θα ακουμπήσει. Πόσο επιζεί ο ιός σε εξωτερικό περιβάλλον; Ανάλογα με το υλικό της επιφάνειας: κατά μέσον όρο 3 ημέρες στο πλαστικό, 2 ημέρες στο ανοξείδωτο ατσάλι, 1 ημέρα στο χαρτόνι αλλά μόλις 4 ώρες σε σκεύη από χαλκό!

γραφημα αν

Οι περισσότεροι άνθρωποι που νοσούν αποκτούν συμπτώματα περί τις 4 ημέρες μετά την επαφή, σίγουρα εντός 11-12 ημερών και όλοι εντός 14 ημερών. Σε αυτό τον υπολογισμό όμως δεν λαμβάνονται υπόψιν τα ασυμπτωματικά άτομα που συνεχίζουν να μεταδίδουν τον ιό για απροσδιόριστο διάστημα. Μπορεί να έχετε τον ιό ακόμα και εάν είστε εντελώς ασυμπτωματικοί!

Μεταξύ των ανθρώπων που επιβεβαιωμένα κόλλησαν τον ιό και παρουσίασαν σοβαρή πνευμονία για την οποία έπρεπε να νοσηλευθούν, συνέχισαν να μεταδίδουν τον ιό κατά μέσον όρο για 20 ημέρες μετά την έναρξη της νόσου, το μέγιστο για 37 ημέρες στους πιο ανοσοκατασταλμένους που επιβίωσαν.

Η καρδιαγγειακή νοσηρότητα αναδεικνύεται άλλη μια φορά σε έναν από τους σημαντικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες. Συνολικά, η αυξημένη ηλικία, η αρτηριακή υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, οι καρδιοπάθειες, οι χρόνιες πνευμονοπάθειες, η ανοσοκαταστολή για οποιοδήποτε λόγο, ο καρκίνος, και το κάπνισμα, αυξάνουν την σοβαρότητα της νόσου και την πιθανότητα θανάτου. Το πιο σημαντικό εξ αυτών η ηλικία. Από τις νόσους, η πιο σημαντική κατηγορία είναι οι καρδιαγγειακές νόσοι (ισχαιμική καρδιοπάθεια, καρδιακή ανεπάρκεια), ακόμα και η απλή υπέρταση αυξάνει σοβαρά τον κίνδυνο. Επίσης το κάπνισμα θεωρείται ότι επιβαρύνει στην πορεία της νόσου, αλλά οι περισσότεροι που νοσηλεύθηκαν από τον ιό δεν ήταν καπνιστές! Αν το αναλύσουμε ανά νόσο, η θνησιμότητα είναι 10,5% στους καρδιοπαθείς, 7,3% στους διαβητικούς, 6,3% στους πνευμονοπαθείς, 6% για αρτηριακή υπέρταση και μόνο, 5,6% για ασθενείς με καρκίνο. Τα δραματικά νούμερα αυτά θα είναι μια κακή ανάμνηση όταν βγουν τα πολυαναμενόμενα εμβόλια και φάρμακα αντιμετώπισης της λοίμωξης. 

Μέχρι τότε ασπίδα μας: η υπομονή, η επιμονή, το ήθος και η σχολαστική εφαρμογή των μέτρων απομόνωσης και φυσικοχημικής εξουδετέρωσης του ιού. Τα μέτρα αποδίδουν, τόσο περισσότερο όσο τα εφαρμόζουμε. Ακόμα και μια μέρα καθυστέρησης μπορεί να έχει θανάσιμες επιπτώσεις στους συνανθρώπους μας. 

 γραφ αν 2

 

Θα έχουμε καλή πορεία ως κοινωνία μόνο αν δράσουμε όλοι μαζί συντονισμένα, ακόμα κι αν αυτό απαιτεί την απομόνωση μας. Προσφέροντας τον σεβασμό, την εκτίμηση, την άμεση και έμμεση βοήθεια προς τον συνάνθρωπο. Με συνείδηση – ψυχραιμία – αισιοδοξία. Αν ανυψώσουμε την αγάπη για τους δικούς μας ανθρώπους σε αγάπη για το σύνολο, θα τα καταφέρουμε. Κλέβω από την Πρωτοψάλτη και το τοποθετώ σε άλλο πλαίσιο: 

 

ή κι οι δυό μας ή κανείς

ως την άκρη της κλωστής 

ισορροπήσαμε εμείς

 

ΚΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ!

 

Συνήθεις Ερωτήσεις και Απαντήσεις για τον Κορονοϊό 

O κορονοϊός μεταδίδεται σε περιοχές με υψηλή θερμοκρασία και υγρασία. Όχι, ο ιός μπορεί να μεταδοθεί σε όλες τις περιοχές
Το κρύο σκοτώνει τον ιό. Δεν υπάρχουν δενομένα που να υποστηρίζουν ότι το κρύ οσκοτώνει τον ιό. Ο ιός αναπαράγεται στο σώμα μας, το οποίο έχει σταθερή θερμοκρασία.
Εάν κάνω ένα ζεστο μπάνιο η θερμοκρασία θα σκοτώσει τον ιό. Η θερμοκρασία του σώματος  διατηρείται σταθερή 26.5-37 C και ένα ζεστό μπάνιο δεν προλαμβάνει τον ιό.
Τα κουνούπια μπορούν να μεταδόσουν τον ιό. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι ο ιός μεταδίδεται με τα κουνούπια. Ο ιός μεταδίδεται μέσω του αναπνευστικού κυρίως.
Μπορούν οι συσκευές στεγνώματος των χεριών να σκοτώσουν τον ιό; Όχι.
Μπορούν οι υπεριώδεις λάμπες να σκοτώσουν τον ιό; Όχι. Αντιθέτως, οι υπεριώδεις λάμπες μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στο δέρμα.
Πόσο αποτελεσματικές είναι οι θερμικές κάμερες στην ανίχνευση ατόμων με λοίμωξη από κορονοϊό; Οι θερμικές κάμερες εντοπίζουν άτομα με πυρετό.  Δεν μπορούν να ανιχνεύσουν φορείς ή άτομα με λοίμωξη από τον ιό που δεν έχουν πυρετό ή έχουν λάβει αντιπυρετικά. 
Εάν ψεκάσω το σώμα μου με αλκοολούχο διάλυμα θα σκοτώσω τον ιό; Όχι. Εάν έχετε έρθει σε επαφή με τον ιό και έχει εισέλθει στο αναπνευστικό σας δεν θα επηρεαστεί από το αλκοολικό διάλυμα. Η μη σωστή χρήση των καθαριστικών διαλυμάτων σε όλο το σώμα μπορεί να προκαλέσει βλάβες χωρίς το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Αλκοολικά διαλύματα πρέπει να χρησιμοποιούνται στα χέρια που έχουν έρθει σε επαφή με επιφάνειες που μπορεί να φέρουν τον  ιό.  
Το εμβόλιο του πνευομονιόκοκκου προλαμβανει την λοίμωξη από τον κορονοϊό;   Όχι.
Το εμβόλιο της γρίππης προλαμβάνει την λοίμωξη από κορονοϊό;   Όχι.
Μπορεί η τακτική πλύση της μύτης με ορό να προλάβει την λοίμωξη από τον ιό;  Όχι.
Η χρήση ή βρώση σκόρδου βοηθάει στην πρόληψη από κορονοϊό;  Όχι! Δεν υπάρχουν τέτοια στοιχεία. 
Ο ιός προσβάλλει άτομα αυξημένης ηλικίας ή μπορεί να επηρεαστεί και νεότερης ηλικίας άτομο; Ο ιός προβάλλει όλα τα άτομα ανεξαρτήτως ηλικίας. Οι μεγαλύτερης ηλικίας ασθενείς έχουν σοβαρότερη νόσηση, αλλά και κάθε άτομο με παθολογικά προβλήματα όπως υπέρταση, σάκχαρο, άσθμα, καρδιοπάθειες είναι ευαίσθητο. 
 
Τα αντιβιοτικά θεραπεύουν τον κορονοϊό;
 Όχι. Τα αντιβιοτικά δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν καμία ιογενή λοίμωξη. 
Υπάρχουν φάρμακα που να προλαμβάνουν ή να θεραπεύουν την λοίμωξη από κορονοϊό;  Όχι. Αυτή την στιγμή δεν υπάρχουν φάρμακα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ασθενείς με λοίμωξη από κορονοϊό. Η επιστήμονες εργάζονται εντατικά για να δοκιμάσουν υποσχόμενες ουσίες, που μπορεί να είναι διαθέσιμες σε λίγους μήνες (από υπάρχοντα φάρμακα).

Νίκος Ανουσάκης-Βλαχοχρήστου
Στρατιωτικός Ιατρός, Ειδ/νος Καρδιολόγος, Ν.Ν.Α. - Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α.
Διδακτορικός ερευνητής, Ιατρική σχολή Ε.Κ.Π.Α. & Ι.ΙΒ.Ε.Α.Α.

Πηγές:

  • Παγκόμια Οργάνωση Υγείας
  • W. Guan et al, Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China, NEJM, 2020
  • N. Doremalen et al, Aerosol and Surface Stability of SARS-CoV-2 as Compared with SARS-CoV-1, NEJM, 2020
  • L. Zou et al, SARS-CoV-2 Viral Load in Upper Respiratory Specimens of Infected Patients, NEJM, 2020
  • S. Baum et al, COVID-19 Incubation Period: An Update, NEJM, 2020
  • Coronavirus outbreak report 16/3/2020, Travax.com
  • F. Zhou et al, Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study, The Lancet, 2020
  • L. Fang et al, Are patients with hypertension and diabetes mellitus at increased risk for COVID-19 infection?, The Lancet, 2020 
  • https://medium.com/@tomaspueyo/coronavirus-act-today-or-people-will-die-f4d3d9cd99ca