Νόσος εξ ονύχων γαλής

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Η επαφή και η αλληλεπίδραση με τα ζώα έχει πολλαπλά οφέλη στην ψυχική υγεία του ατόμου. Η ενασχόληση με αυτά παρέχει μια αίσθηση συντροφιάς, ασφάλειας και προστασίας, μειώνει τα επίπεδα μοναξιάς και τις φοβίες, ενθαρρύνει τη σωματική δραστηριότητα και την κοινωνική συναναστροφή, βελτιώνει την ευσυνειδησία, αυξάνει την αυτοεκτίμηση και συμβάλλει στη μείωση του άγχους και των καταθλιπτικών συμπτωμάτων.

Ωστόσο ορισμένες φορές τα ζώα μπορεί να αποτελούν πηγή νοσημάτων, γνωστές και ως ζωονόσοι. Μια από αυτές είναι και η νόσος εξ ονύχων γαλής ή αλλιώς νόσος από αμυχή γάτας. Όπως υποδηλώνει το όνομά της, η νόσος εκδηλώνεται στον άνθρωπο μετά από γρατζούνισμα ή δάγκωμα γάτας. Μπορεί να μεταδοθεί όχι μόνο μέσω εκδορών του δέρματος από τα νύχια ή τα δόντια μιας μολυσμένης γάτας αλλά και μέσω των ψύλλων που βρίσκονται σε αυτήν.

Οι αδέσποτες γάτες και τα γατάκια κάτω των 12 μηνών έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να μεταδώσουν τη νόσο σε σύγκριση με τις ενήλικες γάτες. Δεν έχει αναφερθεί μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Εμφανίζεται πιο συχνά σε παιδιά μικρότερα των 15 ετών καθώς αυτά παίζουν συχνότερα με τις γάτες και αυξάνουν έτσι την πιθανότητα να τραυματιστούν από αυτές.

Μορφές της νόσου

Ο παθογόνος οργανισμός είναι gram αρνητικά βακτήρια του γένους Bartonella και πιο συγκεκριμένα τα Bartonella henselae και Bartonella clarridgeiae.

Στην τυπική μορφή της νόσου, που είναι και η συχνότερη, προκαλείται αρχικά μια δερματική βλάβη (βλατίδα ή φλύκταινα) στο σημείο εισόδου των βακτηριδίων στον οργανισμό η οποία αυτοιάται αργότερα χωρίς να αφήσει ουλή. Περίπου τρεις εβδομάδες μετά τον τραυματισμό αναπτύσσεται σύστοιχα της δερματικής  βλάβης εντοπισμένη λεμφαδενοπάθεια (διόγκωση των λεμφαδένων) η οποία παραμένει κατά μέσο όρο δυο μήνες. Μπορεί να συνυπάρχει πυρετός, κεφαλαλγία, αδυναμία, κακουχία, ανορεξία, έμετος, απώλεια βάρους ή/και μυοσκελετικές εκδηλώσεις. Η νόσος κατά κανόνα αυτοθεραπεύεται σε υγιή ανοσοεπαρκή άτομα.

Στις άτυπες μορφές της νόσου συμπεριλαμβάνεται προσβολή διαφόρων άλλων οργάνων όπως  εγκεφαλοπάθεια, κοκκιωματώδη ηπατίτιδα, σπληνίτιδα και οφθαλμικές  λοιμώξεις.

Πρόληψη, Διάγνωση και Επιπλοκές

Στα ανοσοκατεσταλμένα άτομα όπως ασθενείς που λαμβάνουν χημειοθεραπεία, κορτιζονοθεραπεία, μεταμοσχευθέντες  οργάνων, ασθενείς με AIDS  κ.α. η νόσος δεν είναι αυτοπεριοριζόμενη και μπορεί να αποβεί δυνητικά θανατηφόρος αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και αποτελεσματικά με την χορήγηση ενδεδειγμένης φαρμακευτικής αγωγής. Αντιβιοτικά μπορεί να χρησιμοποιηθούν επίσης σε ασθενείς που εμφανίζουν εμμένουσα λεμφαδενική προσβολή διάρκειας  μεγαλύτερης των τριών μηνών.

Επί υποψίας ύπαρξης της νόσου σε άτομα με ιστορικό επαφής με γάτα και ανάπτυξη της πρωτογενούς δερματικής βλάβης, η διάγνωση τίθεται με την εργαστηριακή ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων (ορολογικός έλεγχος) στον ορό του αίματος του ασθενούς ή με την καλλιέργεια του μικροβίου στο πύο, τους λεμφαδένες ή το αίμα.

Για την πρόληψη της νόσου πρέπει να λαμβάνονται ορισμένα μέτρα. Αρχικά ,να τηρούνται οι βασικοί κανόνες υγιεινής όπως καλό πλύσιμο των χεριών με άφθονο νερό και σαπούνι μετά την επαφή με τη γάτα. Σε περίπτωση ύπαρξης ανοιχτής πληγής, αυτή δεν πρέπει να έρθει σε επαφή με το τρίχωμα ή το σάλιο της γάτας. Επιπλέον, συνιστάται αποφυγή έντονης αλληλεπίδρασης με την γάτα που αυξάνει την πιθανότητα τραυματισμού από γρατζουνιές ή δαγκώματα, αποφυγή επαφής με αδέσποτες γάτες είτε του ατόμου είτε των εσωτερικών οικόσιτων γατών και τέλος επαρκής φροντίδα της γάτας και απομάκρυνση των ψύλλων, εάν έχει, χρησιμοποιώντας ειδικά κολάρα ή κατάλληλες θεραπείες από τις γάτες.

Πηγές:

  • Klotz SA, Ianas V, Elliott SP. Cat-scratch Disease. Am Fam Physician. 2011 Jan 15;83(2):152-5.
  • Vitztum C. Human-animal interaction: a concept analysis. Int J Nurs Knowl. 2013 Feb;24(1):30-6.
  • Kordick DL, Hilyard EJ, Hadfield TL, Wilson KH, Steigerwalt AG, Brenner DJ, et al. Bartonella clarridgeiae, a newly recognized zoonotic pathogen causing inoculation papules, fever, and lymphadenopathy (cat scratch disease). J Clin Microbiol. 1997;35:1813–8. 
Δέσποινα Παυλοπούλου Ειδικός Παθολόγος MD, MSc

Δέσποινα Παυλοπούλου Ειδικός Παθολόγος MD, MSc

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη