Οφθαλμικές Νόσοι που Ακρωτηριάζουν την Όραση και Ποιότητα Ζωής. Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (Μέρος 1ο).

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα; Ένα ερώτημα που θα μας απασχολεί χρόνια σχετικά με την επίδραση της ψυχικής νόσου στη σωματική και αντίστροφα. Νους υγιής εν σώματι υγιές, έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες και είχαν δίκιο. Μιλώντας από τη σκοπιά του θεράποντος οφθαλμίατρου, έρχομαι καθημερινά σε επαφή με άτομα που πάσχουν από οφθαλμολογικές παθήσεις οι οποίες ακρωτηριάζουν την όραση σε μεγάλο βαθμό και οι οποίες άλλοτε δύνανται να θεραπευτούν και άλλοτε δυστυχώς όχι. Είναι γεγονός, ότι δεν έχεις να αντιμετώπισεις έναν ασθενή που πάσχει μόνο στα μάτια αλλά έναν άνθρωπο που υποφέρει ψυχικά διότι έχει μειωθεί κατακόρυφα η ποιότητα ζωής του από την μειωμένη όραση. Και όταν αναφερόμαστε βεβαίως σε νέα άτομα, ο περιορισμός της οπτικής οξύτητας αντανακλά άμεσα στην δυνατότητα αποδοτικής και ικανοποιητικής εργασίας, ενώ αφετέρου στον αντίποδα τα γηραιότερα άτομα υποφέρουν από κατακόρυφη πτώση της ποιότητας ζωής τους καθώς όχι μονο αδυνατούν να αυτοεξυπηρετηθούν αλλά χάνουν και το πολυτιμότερο αγαθό, αυτό της όρασης χάνοντας ταυτοχρόνως τη δυνατότητα αυτοαπασχόλησης. Δεν είναι λίγες οι φορές που έρχονται στο ιατρείο ασθενείς με την επιθυμία να λάβουν την ελάχιστη βοήθεια ώστε να δύνανται να διαβάσουν εφημερίδα ή ακόμα και να βλέπουν στοιχειωδώς τηλεόραση .

Ποιές είναι όμως οι οφθαλμικές παθήσεις που μπορούν να μειώσουν τόσο αισθητά την όραση;

Μιλώντας για το ηλικιακό γκρουπ άνω των 65 ετών, την πρώτη θέση κατέχει η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (ΗΕΩ). Προκειται για μια κλινική οντότητα η οποία προσβάλει το κέντρο της όρασης μειώνοντας σημαντικά την ικανότητα του ατόμου να βλέπει. Η έγκαιρη διάγνωση και η αποτελεσματική θεραπεία είναι κομβικής σημασίας για να ανασταλλεί η εξέλιξη αυτής. Υπαρχουν δυο τύποι εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Η ξηρού τύπου που καταλαμβάνει περί το 90 % του συνόλου και διακρίνεται σε ήπιου βαθμού μέχρι σοβαρού και η πολύ επικίνδυνη αυτή του υγρού τύπου.

Ξηρού τύπου εκφύλιση

Στην ξηρού τύπου η θεραπεία συνίσταται σε τροποποίηση του τρόπου διατροφής με τροφές πλούσιες σε Ω3 λιπαρά οξέα, με ψάρια όπως ο σολωμός και η σαρδέλα αλλά και πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Η αποφυγή του καπνίσματος και της υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας είναι ακόμη κάποιοι κατευθυντήριοι κανόνες. Τα ειδικά συμπληρώματα διατροφής (με αντιοξειδωτικά, Ω3 λιπαρά και χρωστικές της ωχράς κηλίδας, όπως λουτεΐνη κ ζεαξανθίνη) δίδονται από το θεράποντα οφθαλμίατρο στην κατεύθυνση προστασίας από την εξέλιξη της νόσου. Ένα ερώτημα που συχνά απασχολεί τους πάσχοντες είναι εάν μπορεί να εξελιχθεί η ξηρού τυπου ΗΕΩ σε υγρού τύπου. Η απάντηση είναι «ναι» και για αυτό καθίσταται απαραίτητος ο κατά τακτά χρονικά διαστήματα επαναληπτικός οφθαλμολογικος έλεγχος, με ελεγχο της οπτικής οξύτητας, με βυθοσκόπηση και με διενέργεια οπτικής τομογραφίας συνοχής (OCT).

Υγρού τύπου εκφύλιση

Η υγρού τύπου ΗΕΩ είναι πιο επιθετικής μορφής κλινική οντότητα και χρήζει άμεσης ιατρικής παρέμβασης με ενδουαλοειδικές ενέσεις ειδικών αντιαγγειογεννητικών παραγόντων που σκοπό έχουν την αναστολή της εξέλιξης της νόσου ή την επιβράδυνση της πορείας της καθώς η νόσος αυτή αποτελεί το κυρίαρχο αίτιο τύφλωσης στον δυτικό κόσμο.

Σε καθε περίπτωση, και οι δυο μορφές της ΗΕΩ στον έσχατο βαθμό καταλήγουν σε απώλεια της κεντρικής όρασης με διατήρηση ακέραιας της περιφερικής όρασης η οποία στερείται όμως της δυνατότητας υψηλής ευκρίνειας. Αν θελουμε να δούμε «πώς» βλέπει ο πάσχον με ΗΕΩ η εικόνα θα ήταν κάπως έτσι .

Συνοψίζοντας τα ανωτέρω, πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και αποτελεσματική θεραπεία,διασφαλίζουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα το σημαντικό αυτό αγαθό της όρασης και κατ' επέκταση την ποιότητα ζωής του πάσχοντος . 

Tζαβέλλα Δ.Ιφιγένεια MD,FEBO 

Χειρουργός οφθαλμίατρος 

 

 

Πηγές:

Iovs.arvojournals.org (Anxiety and Major Depression in AMD - Psychological and Social Effects of Age-Related Macular Degeneration),medicalxpress (Can psychological stress cause vision loss?)