Η Νόσος του Parkinson: Τα συμπτώματα και η αποκατάσταση

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Η νόσος του Parkinson περιεγράφηκε για πρώτη φορά το 1817 από τον Dr James Parkinson. Είναι μια αργά εξελισσόμενη νευρολογική διαταραχή, η οποία προκαλείται από την εκφύλιση συγκεκριμένων νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου, τα οποία παράγουν ντοπαμίνη. Συνήθως εμφανίζεται μετά την ηλικία των 50 ετών, με ίδια συχνότητα και στα δύο φύλα, και είναι μια από τις συχνότερες διαταραχές του νευρικού συστήματος στους ηλικιωμένους. Μπορεί να εμφανιστεί όμως και σε άτομα νεότερης ηλικίας. Ωστόσο, εμφανίζεται σπάνια σε παιδιά. 

Τα συμπτώματα της νόσου

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν σε σημαντικό βαθμό από ασθενή σε ασθενή. Τα πρώτα σημεία της νόσου περιλαμβάνουν το αίσθημα κόπωσης, την απώλεια δύναμης, το μειωμένο συντονισμό οφθαλμών-χεριών καθώς και την αίσθηση τρόμου του βραχίονα. Συνήθως οι ασθενείς επισκέπτονται τον γιατρό όταν εμφανιστεί τρόμος στα άκρα, συχνά κατόπιν παρότρυνσης ενός κοντινού τους προσώπου. Τα σημεία αυτά αρχίζουν να εμφανίζονται αρχικά στη μία πλευρά του σώματος και στη συνέχεια εξαπλώνονται και στην άλλη. Όσο η νόσος εξελίσσεται, τα σημεία αυτά επιδεινώνονται και μπορεί να οδηγήσουν σε σταδιακό περιορισμό της αυτονομίας του ατόμου. Πιο συγκεκριμένα τα συμπτώματα που εμφανίζονται όσο εξελίσσεται η νόσος περιλαμβάνουν:

  • Τρόμο (τρέμουλο) των άνω και κάτω άκρων αλλά και της γνάθου
  • Δυσκαμψία μυών
  • Βραδυκινησία
  • Δυσκολίες στην ισορροπία και τον συντονισμό

Επιπλέον, οι ασθενείς εμφανίζουν δυσκολίες στην επικοινωνία όπως είναι οι διαταραχές στην άρθρωση, η αργή, μειωμένης έντασης ομιλία, μονότονη φωνή καθώς και σιελόρροια και διαταραχές στην κατάποση. Είναι, τέλος, πιθανό να εκδηλωθούν και άλλα συμπτώματα όπως είναι οι δυσκολίες στον ύπνο, κατάθλιψη, άνοια και θολή όραση.

Για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση, πρέπει να υπάρχουν δύο τουλάχιστον από τα τυπικά συμπτώματα της νόσου του Parkinson.

Αντιμετώπιση της νόσου 

Η αποκατάσταση της νόσου του Parkinson βασίζεται κατά κύριο λόγο στην φαρμακευτική αγωγή και την παρέμβαση από εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα που αποτελείται από φυσικοθεραπευτή, εργοθεραπευτή, λογοθεραπευτή και ψυχολόγο. Η φαρμακευτική αγωγή οδηγεί στον έλεγχο των συμπτωμάτων, κυρίως μέσω της αύξησης των επιπέδων ντοπαμίνης στον εγκέφαλο.

Φυσικοθεραπεία και Εργοθεραπεία

Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας και την εργοθεραπείας είναι ζωτικής σημασίας στη νόσο του Parkinson. Ο φυσικοθεραπευτής και ο εργοθεραπευτής αναλαμβάνουν τον τομέα της λεπτής και αδρής κίνησης του σώματος και των άκρων, την ισορροπία και τον συντονισμό. Επίσης ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να διδάξει τους ασθενείς τρόπους οι οποίοι θα τους βοηθήσουν να αποφύγουν τις πτώσεις, φαινόμενο που είναι πολύ συχνό στη νόσο. 

Λογοθεραπεία

Ο λογοθεραπευτής έχει τρεις βασικούς στόχους, οι οποίοι είναι:

  1. η βελτίωση των διαταραχών του λόγου 
  2. η βελτίωση των διαταραχών κατάποσης και 
  3. η βελτίωση της φωνής του ασθενή. 

Οι ασθενείς με νόσο του Parkinson συχνά εμφανίζουν δυσαρθρία λόγω του τρόμου της γνάθου αλλά και μειωμένη ένταση της φωνής, με αποτέλεσμα όταν μιλάνε οι άνθρωποι τριγύρω τους να τους ακούν σα να μιλάνε ψιθυριστά. Ο λογοθεραπευτής με τις κατάλληλες μεθόδους θα βοηθήσει τους ασθενή να αρθρώνουν σωστά της λέξεις αλλά και να αυξήσουν την ένταση της φωνής τους, προκειμένου να βελτιωθεί η λειτουργικότητα της επικοινωνίας τους. 

Αναφορικά με την κατάποση, συνήθως οι ασθενείς με νόσο του Parkinson εμφανίζουν δυσφαγία στην στοματοφαρυγγική φάση λόγω του τρόμου της γνάθου, της γλώσσας και έτσι δυσκολεύονται να διαχειριστούν την τροφή μέσα στο στόμα. Όσο η νόσος προχωρά, αυξάνεται η πιθανότητα να εμφανίσουν πιο σοβαρή δυσφαγία. Ο εξειδικευμένος λογοθεραπευτής θα αξιολογήσει τη σοβαρότητα της δυσφαγίας και θα δημιουργήσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα προκειμένου να βοηθήσει τον κάθε ασθενή να τρέφεται και να ενυδατώνεται κατάλληλα  αλλά και να καταπίνει την τροφή με ασφάλεια ώστε να μην εμφανίσει πνευμονία από εισρόφηση. 

Ψυχολογική Υποστήριξη

Τέλος, λαμβάνοντας υπόψιν όλες τις δυσκολίες που αναφέρθηκαν παραπάνω η ψυχολογική υποστήριξη των ασθενών αλλά και των φροντιστών τους είναι καθοριστικής σημασίας. Είναι σύνηθες φαινόμενο οι ασθενείς με νόσο του Parkinson να εμφανίζουν κατάθλιψη λόγω της αδυναμίας τους να είναι ανεξάρτητοι και πολύ συχνά αποκόπτονται από το κοινωνικό σύνολο. Από την άλλη πλευρά, οι φροντιστές καλούνται να αναλάβουν την συνεχή φροντίδα των ασθενών με νόσο του Parkinson, γεγονός που τους κουράζει σωματικά και ψυχολογικά. Ο ψυχολόγος θα βοηθήσει τους ασθενείς και τους φροντιστές του να αποδεχθούν τη νόσο και να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις συνεχείς ατομικές και κοινωνικές προκλήσεις που συνοδεύουν τη νόσο.  

Η προσέγγιση της νόσου από μια διεπιστημονική ομάδα, συνδυάζοντας τόσο φαρμακευτικές όσο και μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, φαίνεται να αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης των δυσκολιών που συνοδεύουν τη νόσο.