Πολύδυμη Κύηση. Μια ολοένα αυξανόμενη πρόκληση...

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Πολύδυμη ονομάζεται η κύηση κατά την οποία συνυπάρχουν δύο ή περισσότερα έμβρυα εντός της ενδομήτριας κοιλότητας. Οι πολύδυμες κυήσεις αποτελούν το 2% όλων των κυήσεων, ενώ οι δίδυμες αποτελούν το 95% του συνόλου των πολυδύμων κυήσεων. 

Η πολύδυμη κύηση μπορεί να οφείλεται είτε στη γονιμοποίηση και εμφύτευση περισσοτέρων του ενός γονιμοποιημένων ωαρίων, είτε στην αυτόματη σχάση ενός αρχόμενου αναπτυσσόμενου εμβρύου σε επιμέρους μέρη, είτε και στα δυο ταυτόχρονα. 

Οι δίδυμες κυήσεις χωρίζονται:

1. Ανάλογα με τον αριθμό των πλακούντων

  • Διχοριονικές (κάθε έμβρυο έχει το δικό του πλακούντα)
  • Μονοχοριονικές (υπάρχει μόνο ένας, κοινός για τα δύο έμβρυα πλακούς)

 2. Ανάλογα με τον αριθμό των αμνιακών σάκων

  • Διαμνιακές (κάθε έμβρυο βρίσκεται στο δικό του σάκο)
  • Μονοαμνιακές (και τα δύο έμβρυα βρίσκονται μαζί σε ένα σάκο)

Στην πλειοψηφία τους οι πολύδυμες κυήσεις είναι δίδυμες εκ των οποίων διζυγωτικές το 66%, μονοζυγωτικές διχοριακές -διαμνιακές το 11%, μονοζυγωτικές μονοχοριακές-διαμνιακές το 21% και μονοζυγωτικές μονοχοριακές-μονοαμνιακές το 1%.

Στις εξαιρετικά σπάνιες τρίδυμες κυήσεις έχουμε με φθίνουσα συχνότητα τριχοριακά τριαμνιακά, διχοριακά διαμνιακά, διχοριακά τριαμνιακά, μονοχοριακά τριαμνιακά, μονοχοριακά μονοαμνιακά.

Οι πολύδυμες κυήσεις συνοδεύονται από μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης προγεννητικών και περιγεννητικών επιπλοκών. Το 20% των πρόωρων νεογνών προέρχονται από δίδυμες κυήσεις. Ως εκ τούτου, συχνότερη παρακολούθηση προγεννητικά είναι αναγκαία για να μειώσει τον κίνδυνο για τη μητέρα και τα έμβρυα.

Προδιαθεσικοί Παράγοντες 

  • Οικογενειακό ιστορικό, η κληρονομικότητα είναι μητρικής και πολύ λιγότερο πατρικής προέλευσης
  • Ηλικία της μητέρας > 35 ετών
  • Πολύτοκος > 3 τοκετούς
  • Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας
  • Μέθοδοι εξωσωματικής γονιμοποίησης
  • Φωτοπερίοδος σύλληψης (θερινό ηλιοστάσιο)

Προσδιορισμός Χοριονικότητας

Ο προσδιορισμός της χοριονικότητας είναι προτιμότερο να γίνεται πριν τη 14η εβδομάδα κύησης και γίνεται υπερηχογραφικά.Τα μονοχοριακά δίδυμα χωρίζονται από μία λεπτή μεμβράνη που σχηματίζει το γράμμα ‘’Τ’’ στην πρόσφυσή της με τον πλακούντα. Τα διχοριακά δίδυμα έχουν δύο διαφορετικούς πλακούντες και αμνιακούς σάκους και χωρίζονται από μια πιο χοντρή μεμβράνη που σχηματίζει το γράμμα ‘’Λ’’ (lamda sign) στην πρόσφυσή της με τον πλακούντα. Τα δίδυμα διαφορετικού φύλου είναι πάντα διχοριακά.

Επιπλοκές Πολύδυμης Κύησης 

Οι πολύδυμες κυήσεις αποτελούν ίσως από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την καθημερινή μαιευτική πράξη καθώς εμφανίζουν μεγάλο ποσοστό επιπλοκών.

  • Προωρότητα (η πιο συχνή επιπλοκή)
  • Αποκόλληση πλακούντα (8 φορές πιο συχνά από τις μονήρεις κυήσεις)
  • Προεκλαμψία (3 φορές πιο συχνά από τις μονήρεις κυήσεις)
  • Διαβήτης κύησης
  • Πνευμονική εμβολή 
  • Ανευπλοειδίες
  • Αυξημένη μητρική νοσηρότητα
  • Σύνδρομο εμβρυο-εμβρυικής μετάγγισης (TTTS)
  • Σύνδρομο TAP
  • Περιορισμός της ενδομήτριας εμβυικής ανάπτυξης

Παρακολούθηση Πολύδημης Κύησης

Η πολύδυμη κύηση απαιτεί στενή παρακολούθηση και φροντίδα την οποία θα αναλάβει ένας έμπειρος μαιευτήρας και η μαία του οι οποίοι θα σας συμβουλεύουν και καθοδηγούν καθ’όλη τη διάρκεια της κύησης.

Η παρακολούθηση στο 1ο τρίμηνο της κύησης δε διαφέρει από αυτή μιας μονήρους κύησης.

Έτσι, μετά την υπερηχογραφική επιβεβαίωση της κύησης και τον απαραίτητο εργαστηριακό έλεγχο που θα σας συστήσει ο θεράπων, ακολουθεί το υπερηχογράφημα 11-14ης εβδομάδας με τη λήψη της papp-a και free b-hcg.Από το σημείο αυτό και μετέπειτα η παρακολούθηση εντατικοποιείται.

Τη 18-20η εβδομάδα πραγματοποιείται υπέρηχος καρδιάς των εμβρύων και η συνέχεια εξαρτάται από τη χοριονικότητα (πόσοι πλακούντες υπάρχουν):

Διχοριακά Δίδυμα

  • Αυξημένος κίνδυνος ενδομήτριας καθυστέρησης της ανάπτυξης τουλάχιστον σε ένα από τα δυο έμβρυα (περίπου 10%)
  • Υπάρχει επίσης αυξημένος κίνδυνος πρόωρου τοκετού (περίπου 10% ρίσκο τοκετού πριν τις 32 εβδομάδες) και συνιστάται μέτρηση του τραχήλου της μήτρας στις 22 εβδομάδες.
  • Συνιστάται υπερηχογραφική παρακολούθηση ξεκινώντας από τις 12 εβδομάδες, στις 18, 22, 28, 32, 36 εβδομάδες με στόχο τοκετό στις 38 εβδομάδες. 

Μονοχοριακά Δίδυμα 

  • Στα μονοχοριονικά δίδυμα υπάρχει αυξημένος κίνδυνος (περίπου 15%) να αναπτύξουν (TTTS ) σύνδρομο μετάγγισης διδύμων ή επιλεκτική ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης (SFGR).
  • Συνιστάται υπερηχογραφική παρακολούθηση ξεκινώντας από τις 12 εβδομάδες, στις 16, 18, 20, 22, 26, 30, 34ης εβδομάδες με σκοπό τον τοκετό στις 36 εβδομάδες 
  • Σε περιπτώσεις που υπάρχει ένδειξη σοβαρού (TTTS) σύνδρομο μετάγγισης διδύμων ή (SFGR) επιλεκτικής ενδομήτριας καθυστέρησης της ανάπτυξης, θα προταθεί σαν μόνη θεραπεία ενδοσκοπική μικροχειρουργική με laser για να διαχωριστούν τα επικοινωνούντα αγγεία στον πλακούντα.
  • Υπάρχει επίσης αυξημένος κίνδυνος πρόωρου τοκετού (περίπου 10% ρίσκο τοκετού πριν τις 32 εβδομάδες) και συνιστάται μέτρηση του τραχήλου της μήτρας στις 22 εβδομάδες.
  • Σε περίπτωση που τα έμβρυα έχουν κοινό αμνιακό σάκο τότε συστήνεται τοκετός στις 32 εβδομάδες κύησης

Τρίδυμη Κύηση

  • Συνιστάται υπερηχογραφική παρακολούθηση ξεκινώντας από τις 12 εβδομάδες, στις 16, 18, 20, 22, 26, 30, 34ης εβδομάδες με σκοπό τον τοκετό στις 35 εβδομάδες 
  • Φυσικά όλα τα παραπάνω έγκεινται στην κρίση του θεράποντος ιατρού και στις επιπλοκές που τυχόν παρουσιαστούν κατά τη διάρκεια της κύησης… 

Τοκετός

Ο τρόπος διεκπεραίωσης του τοκετού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες (προηγούμενη καισαρική τομή, παθολογία εμβρύων, μητέρας κλπ κλπ). Ασφαλώς, θα το συζητήσετε με τον ιατρό σας ο οποίος θα σας ενημερώσει ενδελεχώς για τις διαδικασίες και τους κινδύνους και είναι εκείνος που θα εκτιμήσει και θα κρίνει την καταλληλότερη μέθοδο. Σίγουρα θα πρέπει να γίνει σε οργανωμένο μαιευτήριο με μονάδα νεογνών. Από κει και πέρα, σε γενικές γραμμές σε μια πολύδυμη κύηση χωρίς επιπλοκές ισχύουν τα ακόλουθα:

  • Διχοριακά Διαμνιακά δίδυμα:  Το 42% των διδύμων κυήσεων βρίσκεται σε κεφαλική προβολή και μπορούν να γεννηθούν φυσιολογικά. Η καισαρική τομή προγραμματίζεται, συνήθως, σε περιπτώσεις, που τα έμβρυα βρίσκονται σε ισχιακή προβολή. Όταν υπάρχει κεφαλική προβολή του πρώτου διδύμου και ισχιακή του δεύτερου, υπάρχουν διάφορες επιλογές, συμπεριλαμβανομένων την καισαρική τομή και των δύο διδύμων, φυσιολογικός τοκετός του πρώτου διδύμου και είτε μετασχηματισμός (στροφή) του δευτέρου διδύμου σε κεφαλική προβολή, είτε φυσιολογικός τοκετός σε ισχιακή προβολή του δευτέρου διδύμου είτε καισαρική τομή του δεύτερου διδύμου. Ο τοκετός πραγματοποείται την 38η εβδομάδα κύησης 
  • Διχοριακά μονοαμνιακά δίδυμα: Τοκετός με καισαρική τομή στις 38 εβδομάδες κύησης 
  • Μονοχοριακά διαμνιακά δίδυμα: Τοκετός με καισαρική τομή στις 36 εβδομάδες κύησης
  • Μονοχοριακά μονοαμνιακά: Τοκετός με καισαρική τομή στις 32-34 εβδομάδες κύησης
  • Τρίδυμα,τετράδυμα κ.λ.π.: Τοκετός με καισαρική τομή στις 35 εβδομάδες κύησης

 Συμπεράσματα

Οι γυναίκες που κυοφορούν δίδυμα αξίζουν ιδιαίτερης μνείας. Η δίδυμη κύηση είναι διπλή ευτυχία για τους γονείς και την ευρύτερη οικογένεια, αλλά είναι δεδομένο πως συνδέεται και με μία κάποια αύξηση της δυσκολίας κατά τη διάρκεια της κύησης του τοκετού αλλά και της λοχείας. Το ζευγάρι διακατέχεται από ένα μόνιμο στρες για το πως θα εξελιχθεί η εγκυμοσύνη, αν υπάρξουν επιπλοκές και φυσικά αν τελικά το περιγεννητικό αποτέλεσμα είναι το επιθυμητό. Η δίδυμη κύηση χρήζει ιδιαίτερης φροντίδας και προσοχής από τους επαγγελματίες υγείας, σωστή και αναλυτική ενημέρωση του ζευγαριού για τους κινδύνους και φυσικά υποστήριξή τους σε αυτό το διαφορετικό ταξίδι. Εμείς παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε απορία!!

Γεώργιος Παναγάκης Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος, MD, MSc, Ph.D

Γεώργιος Παναγάκης Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος, MD, MSc, Ph.D

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη