Προληπτικός Έλεγχος για τον Καρκίνο του Προστάτη: Πότε και Πώς γίνεται

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Γενικά

Ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη παγκοσμίως διενεργείται με δύο διαφορετικούς τρόπους: Με μια οργανωμένη συστηματική στρατηγική από τα εκάστοτε συστήματα υγείας ή κατόπιν συμβουλής των θεραπόντων ιατρών ή ακόμα και του ασθενούς απευθείας. Στην Ελλάδα, παρότι η πρώτη υπάρχει, πιο διαδομένη είναι η δεύτερη μέθοδος. Αυτός ίσως είναι και ο λόγος που ένας σημαντικός αριθμός ανδρών δεν γνωρίζει και άρα δεν διενεργεί προληπτικό έλεγχο για τον προστάτη του.

Μέθοδοι πρόληψης

Οι μέθοδοι για πρόληψη πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμοι, με μικρό κόστος και σχετικά ακριβείς για να τύχουν ευρύτερης αποδοχής. Για αυτούς τους λόγους έχουν επιλεγεί το PSA και η δακτυλική εξέταση. Το PSA γίνεται με την απλή λήψη αίματος από τον ασθενή ενώ η δακτυλική εξέταση, παρά τον φόβο και την ντροπή που συχνά νιώθει ο ασθενής και έτσι την αποφεύγει, είναι μια γρήγορη και ανώδυνη εξέταση. Στην δακτυλική εξέταση ο ουρολόγος μπορεί να καταλάβει το μέγεθος του προστάτη αλλά και να ψηλαφίσει πιθανές σκληρίες στην επιφάνειά του και αποτελεί αναγκαίο κομμάτι της ουρολογικής προληπτικής εξέτασης του ανδρός μιας και σε θετική δακτυλική και χαμηλές τιμές PSA ο ασθενής παρουσιάζει σημαντικές πιθανότητες ύπαρξης καρκίνου. Σημαντικό είναι να γνωρίζουμε ότι το PSA ούτε ειδικός καρκινικός δείκτης είναι ούτε αυξάνεται μόνο στον καρκίνο του προστάτη αλλά και σε άλλες νόσους όπως φλεγμονές του προστάτη, σε καλοήθη υπερπλασία του προστάτη και σε πιθανούς χειρισμούς ακόμα και μετά από σεξουαλική επαφή. Επίσης σημαντικό είναι οι ασθενείς να μην στηρίζονται στις «φυσιολογικές» τιμές που αναγράφονται στα αποτελέσματα των εξετάσεών τους αλλά να λαμβάνουν την άποψη του ουρολόγου τους, ο οποίος θα αξιολογήσει όχι μόνο την απόλυτη τιμή του PSA αλλά και τυχόν μεταβολές του και θα το συσχετίσει με το μέγεθος του προστάτη, με το ιστορικό του ασθενούς, τα αποτελέσματα της δακτυλικής εξέτασης και θα καταλήξει σε συμπέρασμα για τα επόμενα βήματα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ασθενείς με αυξημένες τιμές PSA (4-15) δεν έχουν καρκίνο του προστάτη και άλλοι με τιμές χαμηλές (κάτω από 4) να έχουν αναπτύξει καρκίνο. Για να γίνει πιο κατανοητό ο Πίνακας 1 παρουσιάζει τις πιθανότητες ύπαρξης καρκίνου του προστάτη ανάλογα με την τις τιμές του PSA (για τιμές κάτω από 4 που πολλοί θεωρούν φυσιολογικές).

Πίνακας 1

 Τιμή PSA

 Ρίσκο Καρκίνου προστάτη

 0-0.5

 6.6%

 0.5-1

 10.1%

 1-2

 17%

 2-3

 24%

 3-4

 27%

Πότε και σε ποιους πρέπει να γίνεται

O προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη πρέπει να διενεργείται σε όλους τους άνδρες με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • Άνω των 50 ετών
  • Άνω των 45 με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη
  •  Άνω των 40 ετών εφόσον υπάρχει ιστορικό γονιδιακών μεταλλάξεων (BRCA2) όπως πχ μητέρα με καρκίνο του μαστού και αντίστοιχη μετάλλαξη

Η συχνότητα της εξέτασης μπορεί να εξαρτηθεί από την αρχική τιμή PSA ως ακολούθως

  • Κάθε 2 χρόνια για άνδρες άνω των 40 ετών και με τιμές PSA >1
  • Κάθε 2 χρόνια για άνδρες άνω των 60 ετών και με τιμές PSA >2

 

Παναγιώτης Μουρμούρης Ουρολόγος - Ανδρολόγος MD MSc PhD FEBU

Παναγιώτης Μουρμούρης Ουρολόγος - Ανδρολόγος MD MSc PhD FEBU

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη