Ψωρίαση, μια αυτοάνοση πάθηση (Μέρος Α΄)

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Η ψωρίαση είναι μια μη μεταδοτική χρόνια συστηματική αυτοάνοση πάθηση η οποία προσβάλλει κυρίως το δέρμα και τις αρθρώσεις αλλά συνδέεται και με αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση μεταβολικού συνδρόμου, καρδιαγγειακών νοσημάτων, φλεγμονωδών νοσημάτων του εντέρου και κατάθλιψης.

Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, με την ίδια συχνότητα σε άνδρες και γυναίκες. Υπολογίζεται ότι περίπου 2-5% του πληθυσμού παγκοσμίως εμφανίζει ψωρίαση. Έχει διάφορες κλινικές μορφές μεταξύ άλλων φλυκταινώδης, σταγονοειδής, ερυθροδερμική, ανάστροφη και κατά πλάκας η οποία είναι και η συχνότερη. Η πορεία της ψωρίασης χαρακτηρίζεται από εξάρσεις και υφέσεις.

Τα αίτια της ψωρίασης

Δεν είναι ακόμη γνωστό για ποιον λόγο ακριβώς εμφανίζεται η ψωρίαση. Ωστόσο θεωρείται συνδυασμός περιβαλλοντικών παραγόντων, γενετικής προδιάθεσης και διαταραχής του ανοσοποιητικού συστήματος. Ορισμένοι παράγοντες μπορεί να προηγούνται της εμφάνισης ή της έξαρσης της νόσου. Αυτοί είναι ακόμα και ήπιος τραυματισμός του δέρματος όπως τριβή από ρούχα, διάφορες λοιμώξεις, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, το υγρό και ψυχρό κλίμα, το στρες, το ψυχολογικό σοκ, η υπερκόπωση και ορισμένα φάρμακα.

Η εικόνα της ψωρίασης

Στο δέρμα προκαλεί τις χαρακτηριστικές ψωριασικές πλάκες οι οποίες είναι τραχιές, στρογγυλές ή οβάλ, κόκκινες πλάκες με καλοσχηματισμένο περίγραμμα που καλύπτονται από παχιά λευκή επιδερμίδα. Αυτές οι πλάκες αντιπροσωπεύουν περιοχές με φλεγμονή και συσσωρευμένα δερματικά κύτταρα λόγω της ταχείας και υπερβολικής παραγωγής δέρματος. Σε φυσιολογικές συνθήκες το δέρμα χρειάζεται περίπου 45 ημέρες για να ανανεωθεί, στην περίπτωση της ψωρίασης όμως η διαδικασία αυτή επιταχύνεται και η ανανέωση των δερματικών κυττάρων γίνεται μέσα σε 3-4 ημέρες. Αυτή η έντονη απολέπιση πέρα από τις πλάκες προκαλεί τοπικά δυσφορία, κνησμό και πόνο. Οι ψωριασικές πλάκες μπορεί να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος ακόμα και στο τριχωτό της κεφαλής, τα νύχια και τα γεννητικά όργανα. Το μέγεθος και ο αριθμός τους ποικίλει.

Στις αρθρώσεις προκαλεί την λεγόμενη ψωριασική αρθρίτιδα η οποία εμφανίζεται περίπου στο 1/3 των ασθενών με ψωρίαση. Προσβάλει ιδιαίτερα αρθρώσεις των άνω και κάτω άκρων και της σπονδυλικής στήλης. Πρόκειται για χρόνια φλεγμονώδη αρθρίτιδα με συνοδό έντονο πόνο και οίδημα της άρθρωσης που ορισμένες φορές μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή της. Συνήθως εμφανίζεται μετά την εμφάνιση της δερματοπάθειας, ορισμένες φορές ταυτόχρονα ενώ δεν αποκλείεται και να προηγηθεί της εμφάνισης των δερματικών αλλοιώσεων.

Αντιμετώπιση

Η ψωρίαση δεν θεραπεύεται αλλά μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Όπως και σε κάθε νόσημα έτσι και στην ψωρίαση η θεραπευτική προσέγγιση είναι εξατομικευμένη ώστε να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία για τον κάθε ασθενή. Υπάρχουν διαθέσιμες πολλές θεραπευτικές επιλογές ώστε να επιβραδυνθεί η ανανέωση των δερματικών κυττάρων, να μειωθεί η φλεγμονή και να βελτιωθεί η συμπτωματολογία. Ανάλογα με την βαρύτητα και την έκταση της ψωρίασης χορηγούνται ειδικές αλοιφές και κρέμες, συστηματική θεραπεία με μορφή χαπιών, φωτοθεραπεία και άλλες προσεγγίσεις όπως χρήση ιαματικών λουτρών.
Ζωτικής σημασίας είναι η σχέση με τον θεράποντα ιατρό, δερματολόγο ή ρευματολόγο, καθώς απαιτείται μακροχρόνια παρακολούθηση για την έγκαιρη αντιμετώπιση των εξάρσεων. Επίσης σημαντική θέση έχει και η εκπαίδευση του ασθενούς για την αποφυγή ή έστω μείωση των επιβαρυντικών παραγόντων που πυροδοτούν τις εξάρσεις. Δυστυχώς η ψυχολογική επιβάρυνση των ασθενών αυτών συχνά παραβλέπεται και χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη προκειμένου οι ασθενείς να μειώσουν τα επίπεδα του άγχους και να συμφιλιωθούν με την νόσο τους.

Δέσποινα Παυλοπούλου Ειδικός Παθολόγος MD, MSc

Δέσποινα Παυλοπούλου Ειδικός Παθολόγος MD, MSc

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη