Ο Ρόλος της Ψυχολογίας και της Διατροφής για την Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια

Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

Εισαγωγή

Οι νεφροί αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά όργανα του οργανισμού διότι απαρτίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στη διατήρηση του όγκου και της σύστασης των διαφόρων υγρών του σώματος όσο και στην αποβολή άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού όπως η ουρία, το ουρικό οξύ, η κρεατινίνη καθώς επίσης των φαρμάκων και των μεταβολιτών αυτών. Επιπρόσθετα, αποτελούν αρωγό του ενδοκρινικού συστήματος με την παραγωγή ορμονών. Έτσι, σε καταστάσεις όπου κλονίζεται η λειτουργία των νεφρών διαταράσσονται όλες οι λειτουργίες και προκαλούνται μεταξύ των άλλων, διαταραχές στην ομοιόσταση ουσιών όπως το νάτριο, το ασβέστιο, το κάλιο και το φώσφορο. Επομένως, ο έλεγχος της διατροφικής πρόσληψης των ασθενών σε πρωτεΐνες, ηλεκτρολύτες και υγρά έχει εξέχουσα σημασία.

Διατροφικές Συστάσεις

Η διατροφή στους ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο, κυρίως ως προς την πρόσληψη πρωτεΐνης, ενέργειας, βιταμινών καθώς και μετάλλων. Πιο συγκεκριμένα:

• Πρωτεΐνη
Οι οδηγίες κατά μέσο όρο προτείνουν την κατανάλωση 0,6-1 γρ. ανά κιλό ιδανικού βάρους ή ανά κιλό προσαρμοσμένου βάρους για ασθενείς που δεν υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση.

• Νάτριο
Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη νατρίου ανέρχεται στα 1-3 γρ. (όπου ισοδυναμεί με 2,5-7,5γρ. αλατιού). Συνεπώς συνίσταται η αποφυγή τυποποιημένων τροφίμων διότι περιέχουν κρυφό αλάτι με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η εξέλιξη της νόσου. Ακόμα προτείνεται στους ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια η αντικατάσταση του επιτραπέζιου αλατιού με καρυκεύματα τα οποία δίνουν γεύση στο φαγητό χωρίς να επιβαρύνουν τους νεφρούς.

• Ασβέστιο, Βιταμίνη, Φώσφορος & Κάλιο
Η πρόσληψη φωσφόρου στους ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια πρέπει επίσης να είναι περιορισμένη. Τρόφιμα που περιέχουν φώσφορο και πρέπει να καταναλώνονται σε περιορισμένες ποσότητες είναι, τα γαλακτοκομικά καθώς και προϊόντα αυτών, οι ξηροί καρποί, τα όσπρια, τα αναψυκτικά, η μπύρα, η σοκολάτα κ.ά. Ωστόσο τα άτομα αυτά ταυτόχρονα παρουσιάζουν αυξημένες ανάγκες σε ασβέστιο. Στην περίπτωση αυτή λόγω περιορισμού των γαλακτοκομικών προϊόντων και κατ’ επέκταση και του ασβεστίου προτείνεται συζήτηση με τον θεράπων ιατρό και πιθανή χορήγηση βιταμίνης D.

Ιατρική & Διατροφική Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση της Χρόνιας Νεφρικής Ανεπάρκειας τελικού σταδίου γίνεται με αιμοκάθαρση, περιτοναϊκή διήθηση και παραλλαγές αυτών. Στο σημείο αυτό σημαντικός είναι ο ακριβής προσδιορισμός των αναγκών σε υγρά σύμφωνα με τον όγκο των ούρων που αποβάλλονται. Πρώτιστη ανάγκη είναι η διατήρηση των πρωτεϊνικών αποθεμάτων και η κάλυψη πρωτεϊνικών αναγκών γιατί η νόσος συνήθως είναι καταβολική. Τέλος για τους ασθενείς με Οξεία Νεφρική Ανεπάρκεια, ΟΝΑ, ο σημαντικότερος στόχος της διατροφικής φροντίδας είναι η διατήρηση των πρωτεϊνικών αποθεμάτων και η κάλυψη πρωτεϊνικών αναγκών γιατί η νόσος συνήθως εξελίσσεται σε μια καταβολική νόσο. Το διατροφικό πλάνο είναι εξατομικευμένο και σχεδιάζεται σύμφωνα με το στάδιο της νόσου αλλά και την συχνότητα των συνεδριών αιμοκάθαρσης ή περιτοναϊκής κάθαρσης.

Ψυχολογία & Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια

Η κατάθλιψη αποτελεί μια από τις ποιο συνηθισμένες ψυχολογικές επιπλοκές σε χρόνια αίμο-καθαιρούμενους ασθενείς. Έρευνες έχουν δείξει ασθενείς που πάσχουν από Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια και υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση παρουσιάζουν κατάθλιψη η οποία σχετίζεται σημαντικά με την θνησιμότητα, η οποία παρατηρείται στους ασθενείς αυτούς. Ωστόσο,η σχέση αιτίου – αποτελέσματος δεν είναι σίγουρη. Στους ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση και παρουσιάζουν υποθρεψία, διαπιστώνεται ότι η αλβουμίνη ορού βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, όπου και αποτελεί δείκτη θνησιμότητας. Η κατάθλιψη, συχνά συσχετίζεται με φτωχή από του στόματος πρόσληψη τροφής, η οποία επιδεινώνει τον υποσιτισμό, στους αίμο-καθαιρούμενους ασθενείς.

Πηγές:

  • L. KathleenMahan&SylviaEscott- Stump "Krause’s Θεραπευτική Διατροφή", 2014 Ιατρικές Εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα / Μετάφραση από πρωτότυπο: L. Kathleen Mahan & Sylvia Escott- Stump "Krause’sFood&NutritionTherapy", 12th Edition
Χριστίνα Καραχοτζίτη, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Χριστίνα Καραχοτζίτη, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη