Διαταραχή Κοινωνικού Άγχους, μια συχνή αγχώδης διαταραχή.

Κατηγορία: ΨυχοπαθολογίαΔημοσιεύθηκε στις

Η διαταραχή κοινωνικού άγχους, γνωστή επίσης και ως κοινωνική φοβία, αποτελεί μία αγχώδη διαταραχή η οποία χαρακτηρίζεται από έντονο κι επίμονο φόβο για μία ή περισσότερες κοινωνικές καταστάσεις.

Εάν υπάρχει άγχος για τις περισσότερες κοινωνικές καταστάσεις, τότε πλέον η διάγνωση προσδιορίζεται ως «Διαταραχή Γενικευμένου Κοινωνικού Άγχους» (ΔΓΚΑ).

Κατά κανόνα, στις κοινωνικές αυτές καταστάσεις, το άτομο θα πρέπει να εκτελέσει κάτι μπροστά σε άλλους ανθρώπους. Ένα πολύ συνηθισμένο παράδειγμα είναι το να μιλήσει κανείς μπροστά σε κοινό. Συνήθως, το άγχος εκδηλώνεται όταν οι άνθρωποι μπροστά στους οποίους καλείται κανείς να εκτελέσει κάτι είναι είτε άγνωστοι είτε θα κρίνουν είτε αντιπροσωπεύουν άτομα εξουσίας.

Το άτομο γνωρίζει μεν ότι το άγχος αυτό είναι υπερβολικό, όμως αδυνατεί να ασκήσει έλεγχο σ’ αυτό, οπότε είτε αποφεύγει της επίφοβες κοινωνικές καταστάσεις είτε τις υπομένει υπό το κράτος έντονου άγχους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παρατηρείται έκπτωση της λειτουργικότητας και της καθημερινότητας σε σημαντικούς τομείς της ζωής.

Διάγνωση

Για να τεθεί διάγνωση της αγχώδους αυτής διαταραχής, θα πρέπει:

  1. να υπάρχει άγχος σε μία ή περισσότερες κοινωνικές καταστάσεις όπου το άτομο καλείται να εκτελέσει κάτι μπροστά σε άλλους,
  2. το άγχος να είναι τόσο έντονο ώστε να παρατηρείται έντονη διαταραχή στην καθημερινή λειτουργικότητα (πχ κάποιος μπορεί να αδυνατεί να εκτελέσει τα εργασιακά του καθήκοντα, λόγω έντονου άγχους μπροστά στο αφεντικό του, κλπ),
  3. το άγχος θα πρέπει να μην οφείλεται σε άλλη ψυχική ή σωματική διαταραχή ή σε κατάχρηση αλκοόλ, ουσιών, κλπ.

Συχνότητα 

Η ΔΚΑ πρόκειται για μία από τις πλέον συχνά απαντώμενες αγχώδεις διαταραχές στον γενικό πληθυσμό, καθώς ο διά βίου επιπολασμός φτάνει μέχρι και το 13%, με την έννοια ότι έχει κανείς 13% πιθανότητα να εμφανίσει αυτήν τη διαταραχή κάποια στιγμή στη ζωή του.

Είναι πιο συχνή στις γυναίκες σε σχέση με τους άντρες, όμως το πολύ ενδιαφέρον είναι ότι οι άντρες αναζητούν συχνότερα ψυχιατρική βοήθεια. Το τελευταίο ενδεχομένως να έχει να κάνει με το πώς το κάθε φύλο αντιμετωπίζει καταστάσεις πίεσης, καθώς οι γυναίκες τείνουν πιο εύκολα να νομίζουν ότι φταίνε οι ίδιες και να μην ζητάνε με την ίδια ευκολία την κατάλληλη βοήθεια.

Πορεία- Θεραπευτική Αντιμετώπιση 

Η ηλικία έναρξης συνήθως είναι η εφηβεία. Η πορεία είναι συνήθως χρόνια και ένα σημαντικό ποσοστό από τους ασθενείς παρουσιάζει  χρόνια έκπτωση της λειτουργικότητας σε σημαντικούς τομείς της  ζωής. Έχει βρεθεί ότι η πορεία και η έκβαση είναι αντιστρόφως ανάλογη με την διάρκεια της θεραπείας, με την έννοια ότι οι βραχείες παρεμβάσεις μόνο με φάρμακα, έχουν μικρότερη αποτελεσματικότητα από την συγχορήγηση φαρμάκων με μακροπρόθεσμη ψυχοθεραπευτική αντιμετώπιση (μακροπρόθεσμα η ψυχοθεραπεία είναι πολύ πιο αποτελεσματική στην μείωση των υποτροπών).

Η φαρμακευτική θεραπεία περιλαμβάνει αγχολυτικά, αντικαταθλιπτικά, καθώς και β-αποκλειστές του αυτόνομου νευρικού συστήματος( προπρανολόλη, το γνωστό Inderal), που μειώνουν τις σφύξεις και το αίσθημα δύσπνοιας και χορηγούνται άπαξ, όταν κανείς θέλει να εκτελέσει μια δύσκολη δραστηριότητα κι έχει άγχος επίδοσης (π.χ. για να μειωθεί το «τρακ» πριν από μια ομιλία).

Από τα αντικαταθλιπτικά (που αποτελούν και την ουσιαστική θεραπεία), προτιμούνται κυρίως η παροξετίνη (seroxat), η φλουβοξαμίνη ( dumyrox), η σερτραλίνη (Zoloft), η φλουοξετίνη (Ladose), η σιταλοπράμη (Seropram), καθώς και η βενλαφαξίνη (Effexor) και κάποιοι άλλοι μικτοί αναστολείς.

Δήμητρα Γοργόλη, Ψυχίατρος - Ψυχαναλύτρια