Έφη Θάνου - Όλα τα άρθρα μου στο ΨυχολοΖῆν

  • Το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης

    Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

    Ο όρος «επαγγελματική εξουθένωση» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1974 από τον Freudenberger, με σκοπό την περιγραφή των συμπτωμάτων σωματικής και ψυχικής εξουθένωσης σε επαγγελματίες υπηρεσιών ψυχικής υγείας και γενικότερα, σε χώρους που δημιουργούνται στενές σχέσεις μεταξύ επαγγελματιών και ατόμων. Ο πιο ευρέως αναφερόμενος ορισμός της επαγγελματικής εξουθένωσης είναι εκείνος της ψυχολόγου Christine Maslach (1982), η οποία την ορίζει ως «την απώλεια ενδιαφέροντος για τους ανθρώπους με τους οποίους κάποιος εργάζεται, συμπεριλαμβανομένης της σωματικής εξάντλησης και χαρακτηρίζεται από συναισθηματική εξάντληση όπου ο επαγγελματίας δεν έχει πλέον καθόλου θετικά αισθήματα συμπάθειας ή σεβασμού για τους πελάτες ή ασθενείς».

  • COVID-19: Κοινωνική Εργασία και Υποστηρικτικά Δίκτυα

    Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

    Σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής κρίσης καθώς και σε συνθήκες πανδημίας, κοινωνικοί λειτουργοί ανά τον κόσμο καλούνται να υποστηρίξουν καθημερινά ευάλωτες ομάδες πληθυσμού οι οποίες επηρεάζονται άμεσα. Τόσο οι κοινωνικοί λειτουργοί όσο και οι κοινωνικές υπηρεσίες οι οποίες έχουν συσταθεί στην ίδια την κοινότητα αποτελούν βασικό αρωγό στην προσπάθεια περιορισμού της διασποράς του ιού αλλά και στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη ομάδων του πληθυσμού. Ακόμη και η ίδια η Διεθνής Ομοσπονδία Κοινωνικών Λειτουργών (IFSW) τόνισε την αναγκαιότητα και τη σπουδαιότητα του επαγγέλματος του κοινωνικού λειτουργού στην παγκόσμια ημέρα κοινωνικής εργασίας με θέμα: «Προώθηση της Σημασίας των Ανθρωπίνων Σχέσεων». 

  • Σχολική Κοινωνική Εργασία

    Κατηγορία: ΑρθογραφίαΔημοσιεύθηκε στις

    Η απαρχή της κοινωνικής εργασίας εντοπίζεται στην Αγγλία με την ψήφιση των «νόμων της φτώχειας» σύμφωνα με τους οποίους έπρεπε όλοι οι φτωχοί να εργάζονται και να μην επαιτούν. Αρχές του 1700 στην Αγγλία, γυναίκες μεσαίας και ανώτερης οικονομικής τάξης πρόσφεραν εθελοντικά βοήθεια σε φτωχές οικογένειες, ενώ τον 19ο αιώνα δημιούργησαν εθελοντικούς ομίλους και άρχισαν συντονισμένες ενέργειες με σκοπό την παροχή βοήθειας σε οικονομικά ασθενείς. To 1899 το κίνημα των φιλανθρωπικών οργανώσεων είχε περάσει στις ΗΠΑ όπου μέχρι το 1919 είχαν λειτουργήσει 17 σχολές κοινωνικής εργασίας. Η άσκηση της κοινωνικής εργασίας ξεκίνησε επίσημα στην ιατρική κοινωνική εργασία, στην ψυχιατρική κοινωνική εργασία και στην προστασία του παιδιού. 

  • Κοινωνική Εργασία στο δρόμο: «Streetwork»

    Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

    Η κοινωνική εργασία στο δρόμο (streetwork) αποτελεί προσέγγιση ευάλωτων πληθυσμών οι οποίοι είναι απομακρυσμένοι από τους φορείς παροχών υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής πρόνοιας. Λειτουργεί ως υπηρεσία πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και στηρίζει πληθυσμούς που διαβιούν σε συνθήκες δρόμου. Παρά το γεγονός ότι έχουν αναπτυχθεί διαφορετικοί ορισμοί και περιγραφές της προσέγγισης αυτής, ο κοινός στόχος τους εστιάζεται στην προσβασιμότητα των πληθυσμών αυτών στα υπάρχοντα υποστηρικτικά δίκτυα, η οποία αποτελεί δικαίωμα των ανθρώπων στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες και προϋπόθεση για μια δίκαιη κοινωνία (Grymonprez, Roose & Roets, 2017). 

  • Η Συμβολή της Κοινωνικής Εργασίας στον ογκολογικό ασθενή και το περιβάλλον του

    Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

    Η κοινωνική εργασία είναι μια ανθρωποκεντρική επιστήμη που επιδιώκει την εύρυθμη λειτουργία του ατόμου, των ομάδων και του συνόλου γενικότερα. Μια επιστήμη δράσης και παρέμβασης όπου οι εφαρμογές της επιδιώκουν να βοηθήσουν το άτομο να αντιμετωπίσει με το πιο πρόσφορο και αποδοτικό τρόπο το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Ο ρόλος του Κοινωνικού Λειτουργού είναι πολύπλευρος, με πολλαπλές λειτουργίες κλινικής κοινωνικής εργασίας και κοινωνικού σχεδιασμού στοχεύοντας κυρίως σε αλλαγή στην ανθρώπινη συμπεριφορά και στις συνθήκες ζωής. Ο Κοινωνικός Λειτουργός είναι ένας μεσολαβητής, μεταξύ του ατόμου ή της ευπαθούς ομάδας στην οποία ανήκει και του εξωτερικού του περιβάλλοντος με σκοπό την επανένταξή του στο κοινωνικό σύνολο.

  • Το φαινόμενο της αστεγίας στην σύγχρονη πραγματικότητα

    Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

    Στην Ευρώπη, η έλλειψη στέγης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα του σύγχρονου κόσμου. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Εθνικών Οργανώσεων με κεντρικό άξονα την αστεγία «European Federation of National Organisation working with the Homeless» (FEANTSA). Η συγκεκριμένη Συνομοσπονδία μέχρι και σήμερα εκπροσωπεί χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υλοποιεί προγράμματα και δράσεις που έχουν απώτερο στόχο την ενίσχυση πολιτικών υπέρ των δικαιωμάτων των αστέγων καθώς και την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σε σχέση με το φαινόμενο της αστεγίας. Παρά τις δράσεις όμως που υλοποιούνται κατά καιρούς, τα ποσοστά είναι δραματικά υψηλά.

  • Παιδική Κακοποίηση: Ο ρόλος των Επαγγελματιών Υγείας (Μέρος Β΄)

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    Πολλά παιδιά διστάζουν να αποκαλύψουν πως έχουν κακοποιηθεί, ειδικά αν η κακοποίηση έχει γίνει από τον ένα ή από τους δύο γονείς ή είναι σε πολύ μικρή ηλικία ώστε να εκφραστούν λεκτικά σχετικά με το γεγονός. Άλλα παιδιά που έχουν υποστεί κακοποίηση δεν γνωστοποιούν το συμβάν καθώς βιώνουν έντονα το αίσθημα του φόβου. Βασικός στόχος της πρόληψης είναι η ενημέρωση. Η πρόληψη κινείται σε τρία επίπεδα και διακρίνεται σε πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή. Η πρωτογενής πρόληψη απευθύνεται κυρίως στο γενικό πληθυσμό με προγράμματα, που έχουν κύριο στόχο την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, την ευαισθητοποίηση της κοινότητας σχετικά με το φαινόμενο της κακοποίησης... 

  • Παιδική Κακοποίηση: Οι μορφές και οι επιπτώσεις (Μέρος Α΄)

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    «Με τον όρο κακοποίηση / παραμέληση παιδιών περιγράφεται ένα φαινόμενο σύμφωνα με το οποίο, ένας ή περισσότεροι ενήλικες που έχουν την ευθύνη και την φροντίδα ενός παιδιού προκαλούν ή επιτρέπουν να προκληθούν στο παιδί σωματικές κακώσεις ή συνθήκες στέρησης σε τέτοιο βαθμό σοβαρότητας ώστε συχνά να επιφέρουν σοβαρές διαταραχές σωματικής, νοητικής, συναισθηματικής ή κοινωνικής μορφής, ακόμα και τον θάνατο». Το φαινόμενο της κακοποίησης μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορες μορφές. Είτε μέσω σωματικής κακοποίησης είτε σεξουαλικής είτε μέσω συναισθηματικής κακοποίησης ακόμη και παραμέλησης. 

  • Διαπολιτισμική εκπαίδευση: Ο μαθητής στην πολιτισμική πραγματικότητα

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    Η διαπολιτισμική παιδαγωγική ως όρος εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 80'. Παραπέμπει στη παιδαγωγική συνάντηση που συμπεριλαμβάνει την ετερότητα και την αλληλεπίδραση διαφορετικών πολιτισμών και ταυτοτήτων, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να διαχειριστεί τη διαφορετικότητα και να αξιοποιήσει τόσο το μορφωτικό όσο και το πολιτισμικό επίπεδο των μαθητών με στόχο την ομαλή ένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο. Η διαπολιτισμική εκπαίδευση αποτελεί καινοτόμο βήμα στον τομέα της μάθησης και βασίζεται στην παραδοχή ότι η μονοπολιτισμική εκπαίδευση δεν εκφράζει σε καμία περίπτωση την πραγματικότητα του 21ου αιώνα.

  • Τραύμα, Μετατραυματικό Στρες (PTSD) και Υποστηρικτικά Δίκτυα

    Κατηγορία: ΨυχοπαθολογίαΔημοσιεύθηκε στις

    Το Τραύμα αναφέρεται σε μια κατάσταση όπου το άτομο βιώνει πληθώρα αρνητικών επιδράσεων που προέρχονται από μεγάλης έντασης στρεσογόνα γεγονότα (φυσικές ή προκαλούμενες από τον άνθρωπο καταστροφές, πόλεμος, τροχαία ατυχήματα, μαρτυρίες βίαιων θανάτων καθώς και υποβολή του ίδιου του ατόμου σε βασανιστήρια, τρομοκρατική επίθεση, βιασμό κ.α.) τα οποία δεν μπορεί να επεξεργαστεί ψυχικά. Η πρώιμη έκθεση του παιδιού σε τέτοιου είδους τραυματικές συνθήκες δημιουργεί ιδιαίτερα επιβαρυμένες καταστάσεις οι οποίες αν δεν εκτιμηθούν σωστά μπορεί να επηρεάσουν το παιδί κατά την ενήλικη ζωή του. Η ανάγκη παρέμβασης καθίσταται επιβεβλημένη ώστε να μειωθεί η δυσφορία και να μπορέσει το άτομο να επιστρέψει στην καθημερινή του λειτουργικότητα.  

  • Οικογένεια σε κρίση, οι διαστάσεις της βίας

    Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

    Η ενδοοικογενειακή βία, είναι ένα ιδιαίτερο κοινωνικό φαινόμενο το οποίο συχνά αποσιωπάται καθώς καταγγέλλεται σπάνια ενώ λίγες είναι οι φορές που θα πάρει τον «δρόμο» της δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τους Fawcett, Featherstone, Hearn και Toft, η βία συνυπάρχει με την ανθρώπινη υπόσταση και ιστορικά εμμένει σε κάθε μορφή κοινωνίας, σε κάθε πολιτισμό και κάθε κοινωνική τάξη. Ενυπάρχει μέσα στην ίδια την κοινωνική δομή, αλλά παρόλα αυτά κατ΄επανάληψη κρούσματα βίας προκαλούν έκπληξη. Οι καταστάσεις κρίσης που παρουσιάζονται μέσα στην οικογένεια εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται περισσότερο στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του άτυπου δικτύου της και λιγότερο με τη μεσολάβηση του επίσημου δικτύου κοινωνικών υπηρεσιών.

  • Εγκεφαλική Παράλυση, Cerebral Palsy (Μέρος B΄): το στρες στην οικογένεια

    Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

    Το στρες στις οικογένειες παιδιών με εγκεφαλική παράλυση είναι έντονο και οι τρόποι αντίδρασης και αντιμετωπίσης της κατάστασης από τους γονείς ποικίλουν. Σύμφωνα με το μοντέλο του στρες, εκτίμησης και διαχείρισης καταστάσεων, οι μητέρες ανάπηρων παιδιών μπορεί να αντιδράσουν με τους ακόλουθους τρόπους. Αρχικά, μπορεί να συλλέγουν πληροφορίες για την ίδια την αναπηρία, να κατακλύζονται από θετικές σκέψεις, να βρίσκουν στήριγμα ακόμη και στην ίδια την θρησκεία, να κάνουν χρήση της κοινωνικής στήριξης καθώς και ρεαλιστικά σχέδια για το μέλλον του παιδιού. Σε αντίθετες περιπτώσεις πολλές μητέρες απομονώνονται, δεν αποδέχονται την αναπηρία του παιδιού, ελπίζουν σε μια «θαυματουργή» θεραπεία, ή ρίχνουν την ευθύνη στους άλλους.

  • Εγκεφαλική Παράλυση: Cerebral Palsy (Μέρος Α΄)

    Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

    Η εγκεφαλική παράλυση, η λεγόμενη και νόσος του Little, είναι μια πάθηση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Ουσιαστικά είναι η μόνιμη μη προϊούσα ανατομική βλάβη, των κινητικών κυρίως κέντρων του εγκεφάλου, η οποία εκδηλώνεται με διαταραχές στην κινητικότητα και τη στάση καθώς και αδυναμία του πάσχοντα να χρησιμοποιεί βουλητικά τους μυς του. Η Παγκόσμια Επιτροπή για την εγκεφαλική παράλυση, το 1988, όρισε την εγκεφαλική παράλυση σαν μια μόνιμη, αλλά όχι μη αναστρέψιμη, δυσλειτουργία του μυϊκού τόνου και της κίνησης η οποία προκαλείται από βλάβη στο εξελισσόμενο νευρικό σύστημα, πριν, κατά την γέννηση ή τους πρώτους μήνες της ζωής. H κινητική αναπηρία στα παιδιά αποτελεί σημαντικό παράγοντα οικογενειακού στρες.