Ιωάννα Κούρια - Όλα τα άρθρα μου στο ΨυχολοΖῆν

  • Τα οφέλη της εργασίας στη ζωή του ατόμου

    Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

    Εργασία είναι κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα που αποσκοπεί στην εκτέλεση ενός έργου, στην παραγωγή ενός προϊόντος, υλικού ή πνευματικού. Μπορεί να είναι χειρωνακτική ή πνευματική ή συνδυασμός και των δύο. Επίσης μπορεί να είναι εθελοντική η αμειβόμενη. Σε κάθε περίπτωση τα οφέλη τα οποία αποκομίζει το άτομο από αυτή είναι πολλαπλά.  Σε πρωταρχικό επίπεδο, το άτομο που εργάζεται είναι σε θέση να καλύψει τις βιοποριστικές του ανάγκες, απαραίτητες για την επιβίωση του. Έτσι, αποκτά αίσθηση ελευθερίας. Σε γνωστικό και συναισθηματικό επίπεδο το άτομο μέσα από την εργασία καλλιεργεί την κριτική σκέψη και τη φαντασία, γίνεται πιο ικανό.

  • Η αντίσταση στη θεραπεία. Τι θα χάσω αν θεραπευτώ;

    Κατηγορία: Ψυχική θεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

    Όλα τα ζωντανά συστήματα βρίσκονται συνεχώς σε μετάβαση, είναι σχεδόν αδύνατο να παραμένουν σταθερά και αμετάβλητα. Ένα πρόβλημα που διατηρείται και επιμένει στο χρόνο είναι μια ένδειξη ότι κάτι άλλο συμβαίνει πίσω από το ίδιο το πρόβλημα, το οποίο χρειάζεται να ερευνήσουμε. Συνήθως η διατήρηση ενός συμπτώματος, δεν γίνεται με ατομική πρωτοβουλία. Απαιτεί τη συμμετοχή ολόκληρου του συστήματος στο οποίο εμπλέκεται το άτομο, κυρίως της οικογένειας. Και ενώ μέσα στην οικογένεια ο ασθενής ταυτίζεται με την πηγή του προβλήματος, σύμφωνα με την συστημική προσέγγιση στην θεραπεία, ο ασθενής είναι απλά ο φορέας του συμπτώματος, ενώ η ουσία του προβλήματος συνοψίζεται στους τρόπους επικοινωνίας μεταξύ όλων των μελών.

  • Όρια και εφηβεία

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    Τα όρια κατέχουν ουσιώδη θέση μέσα στην οικογένεια και στην ανατροφή των παιδιών. Συμβάλλουν στην ομαλή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης του και διαμορφώνουν τους ρόλους ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας. Συνήθως τα όρια συγχέονται με την αυστηρή τιμωρία, την απαγόρευση και την επιβολή. Και εκεί έγκειται η δυσκολία των γονέων να τα θέσουν. Στην πραγματικότητα όμως τα όρια είναι διδασκαλία, είναι το μέσο για να “εκπαιδεύσουμε” τα παιδιά σε κοινωνικά επιθυμητούς τρόπους συμπεριφοράς, να τους διδάξουμε κανόνες, να τους μάθουμε τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται. Παρόλο που για όλα τα παιδιά τα όρια μοιάζουν δυσάρεστα, στην πραγματικότητα τα βοηθάνε να νιώσουν ασφάλεια.

  • EMDR, η πλέον αποτελεσματική μέθοδος για την αντιμετώπιση του ψυχικού τραύματος

    Κατηγορία: Ψυχική θεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

    Το EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας, η οποία αναπτύχθηκε από την Francine Shapiro και η οποία μέσα από οπτικά ή άλλα διεστιακά αισθητηριακά ερεθίσματα στοχεύει στην αντιμετώπιση του ψυχικού τραύματος. Στα Ελληνικά ο όρος αποδίδεται ως «απευαισθητοποίηση και επαναπροσαρμογή μέσω οφθαλμικών κινήσεων». Αρχικά χρησιμοποιήθηκε για την αντιμετώπιση της Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες (PTSD) αλλά πλέον εφαρμόζεται επίσης σε πολλές άλλες διαταραχές. Το EMDR συνδυάζει στοιχεία από διαφορετικές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις αλλά καινοτομεί εξαιτίας των αμφίπλευρων αισθητηριακών ερεθισμάτων, τα οποία αποτελούν βασικό του στοιχείο.

  • Σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων, πώς στηρίζουμε το παιδί;

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    Σεξουαλική κακοποίηση θεωρείται η συμμετοχή ή έκθεση των παιδιών και των εφήβων σε πράξεις και δραστηριότητες με σεξουαλικό προσανατολισμό που στόχο έχουν την ικανοποίηση κάποιου ενήλικα. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν χάδια, διείσδυση, βιασμό, αιμομιξία, σοδομισμό, ασέλγεια ή την έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό και σε καταστάσεις που δεν συνάδουν με την ηλικία του και που στοχεύουν στη διέγερση κάποιου ενήλικα ακόμα και χωρίς άμεση επαφή μεταξύ θύτη και θύματος. Κατά κανόνα τα άτομα τα οποία κακοποιούν σεξουαλικά ένα ανήλικο τέκνο προέρχονται από το άμεσο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον του παιδιού και έχουν σχέση οικειότητας μαζί του. Πιο σπάνιες είναι οι περιπτώσεις όπου ο θύτης είναι ένα άτομο άγνωστο.

  • Υπογονιμότητα, οι συναισθηματικές επιπτώσεις στη ζωή ενός ζευγαριού

    Κατηγορία: Ψυχολογία ενηλίκωνΔημοσιεύθηκε στις

    Ως υπογονιμότητα ορίζεται η αδυναμία ενός ζευγαριού να αποκτήσει παιδιά με τη διαδικασία της φυσιολογικής σύλληψης. Για να θεωρηθεί ένα ζευγάρι υπογόνιμο θα πρέπει να έχει παρέλθει τουλάχιστον ένα έτος, τακτικών σεξουαλικών επαφών χωρίς αντισυλληπτική προστασία, κατά το οποίο δεν έχει επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Σε ιατρικό επίπεδο οι λόγοι για τους οποίους ένα ζευγάρι αντιμετωπίζει κάποια μορφής δυσχέρεια στην προσπάθεια του να αποκτήσει τέκνα μπορεί να είναι πολλοί. Οι κατάλληλες εξετάσεις και οι εξιδεικευμένοι επιστήμονες ιατροί μπορούν να εντοπίσουν τα αίτια και να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Σε ψυχολογικό επίπεδο όμως οι επιπτώσεις της υπογονιμότητας είναι πολλαπλές και το ζευγάρι επιβαρύνεται σημαντικά.

  • Αντισυλληπτικά δισκία: η σημασία της αντισύλληψης στη ζωή του ζευγαριού (προλογισμός)

    Κατηγορία: Ψυχολογία και ιατρικήΔημοσιεύθηκε στις

    Αντισυλληπτικά δισκία

    Δεδομένου ότι ο μέσος όρος ηλικίας έναρξης της σεξουαλικής ζωής έχει μειωθεί σημαντικά, με πάρα πολλούς εφήβους να έχουν την πρώτη τους σεξουαλική επαφή γύρω στα 15 έτη ή και νωρίτερα, η ενημέρωση γύρω από θέματα σεξουαλικής υγείας, προστασίας και αντισύλληψης είναι επιβεβλημένη. Ιδανικά η σεξουαλική αγωγή θα πρέπει να ξεκινάει από πολύ νωρίς, από τη νηπιακή ηλικία του παιδιού και σταδιακά, καθώς οδεύουμε προς την εφηβεία θα πρέπει να είναι πιο συστηματική. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δίνεται στις μεθόδους αντισύλληψης, διότι το φαινόμενο των αμβλώσεων συναντάται πλέον πολύ συχνά ακόμα και στον πληθυσμό των εφήβων, επηρεάζοντας αρνητικά την ψυχολογία της γυναίκας και ενίοτε το σώμα της. 

  • Δυσφορία του Γένους: πότε πρέπει να ανησυχήσουν οι γονείς;

    Κατηγορία: ΨυχοπαθολογίαΔημοσιεύθηκε στις

    Η διαμόρφωση συμπεριφοράς ανάλογης με το φύλο είναι μια διαδικασία, η οποία ξεκινά από πολύ νωρίς, από τη βρεφική ακόμα ηλικία. Στην ηλικία των 2 ετών το παιδί αρχίζει να κάνει διαφοροποιήσεις ανάμεσα στο αρσενικό και το θηλυκό και στα 5 έχει ήδη διαμορφώσει κοινωνικά στερεότυπα ανάλογα με αυτά των ενηλίκων. Τα κορίτσια έχουν πολύ μεγαλύτερα περιθώρια ελευθερίας στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς τους γιατί στο ρόλο τους περιλαμβάνονται και εκδηλώσεις που είναι χαρακτηριστικές των αγοριών. Για παράδειγμα, τα κορίτσια μπορεί να φορούν παντελόνια, ενώ κανένας δε μπορεί να φανταστεί ένα αγόρι να φοράει φούστα, τουλάχιστον στις δυτικές κοινωνίες. Επίσης, οι γονείς συμφωνούν τα κορίτσια να ασχολούνται με “αγορίστικα” παιχνίδια.

  • Τα Δικαιώματα των Παιδιών: πώς μπορούμε να τα διαφυλάξουμε;

    Κατηγορία: Video ΨυχολογίαςΔημοσιεύθηκε στις

    Το 1989 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε ομόφωνα την θέσπιση της Διεθνής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (Convention on the Rights of the Child), η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 2 Σεπτεμβρίου του 1990 και στην Ελλάδα κυρώθηκε στις 2 Δεκεμβρίου του 1992 με τον Ν. 2101/92. Η σύμβαση αυτή καθορίζει τα δικαιώματα τα οποία θα πρέπει να απολαμβάνουν όλα τα παιδιά και οι έφηβοι κάτω των 18 ετών, ανεξάρτητα από το χρώμα, τη θρησκεία, το φύλο, τη γλώσσα, την καταγωγή ή την κοινωνική θέση. Τα δικαιώματα αυτά, νομικά κατοχυρωμένα, εξασφαλίζουν την ευημερία και την ομαλή σωματική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών σε όλα τα στάδια της εξέλιξης από την γέννηση ως την ενηλικίωση.

  • Κοινωνική φοβία, συμπτώματα, πορεία και αντιμετώπιση

    Κατηγορία: ΨυχοπαθολογίαΔημοσιεύθηκε στις

    Η κοινωνική φοβία ανήκει στην ομάδα των αγχωδών διαταραχών και μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες. Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι ο έντονος φόβος, σε κοινωνικές καταστάσεις, όπου το άτομο καλείται να ενεργήσει μπροστά σε κοινό. Η έκθεση σε τέτοιες περιστάσεις εκλύει έντονο άγχος, το οποίο μπορεί να εξελιχθεί σε Διαταραχή Πανικού. Για να υπάρξει διάγνωση της διαταραχής η φοβία θα πρέπει να παρεμποδίζει σημαντικά το άτομο στις καθημερινές του δραστηριότητες. Από τη διάγνωση αποκλείονται οι περιπτώσεις εκείνες, όπου εξαιτίας κάποιας ιατρικής ή νευρολογικής κατάστασης, το άτομο ανησυχεί για την εικόνα του στον κοινωνικό περίγυρο και τις επιπτώσεις της δυσκολίας του στην δουλειά ή την κοινωνική του ζωή.

  • Αγοραφοβία, μια αγχώδης διαταραχή

    Κατηγορία: ΨυχοπαθολογίαΔημοσιεύθηκε στις

    Η Αγοραφοβία ανήκει στην κατηγορία των αγχωδών διαταραχών και χαρακτηρίζεται από έντονο άγχος για μέρη και καταστάσεις όπου η διαφυγή είναι δύσκολη ή όπου η παροχή βοήθειας από αξιόπιστη πηγή σε ενδεχόμενη κρίση πανικού δεν είναι δυνατή. Ως επί το πλείστον εμφανίζεται παράλληλα με τη Διαταραχή Πανικού, αλλά μπορεί να υπάρξει και μόνη της. Το έντονο άγχος που συνοδεύει τη διαταραχή οδηγεί σε αποφυγή διαφόρων καταστάσεων, κυρίως την παρεύρεση σε δημόσιους χώρους με πολύ κόσμο, τα ταξίδια, ειδικά όσα περιλαμβάνουν πολύωρη παραμονή σε κάποιο μεταφορικό μέσο, τις γέφυρες, τους ανελκυστήρες, ακόμα και την παραμονή στο σπίτι χωρίς την παρουσία άλλων. 

  • Ψυχοθεραπεία: τι είναι και πώς λειτουργεί;

    Κατηγορία: Ψυχική θεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

    Η Ψυχοθεραπεία είναι μια μορφή θεραπευτικής παρέμβασης σε δυσκολίες που αφορούν τον συναισθηματικό ή ψυχικό κόσμο του ατόμου. Επιτυγχάνεται μέσα από έναν αριθμό συνεδριών με έναν έμπειρο και καλά εκπαιδευμένο ψυχολόγο ή ψυχίατρο και στόχο έχει την ανακούφιση από τα συμπτώματα, τον ψυχικό πόνο, την ενδυνάμωση και την ενίσχυση της αυτογνωσίας.Ξεκινάει πάντοτε με αίτημα του θεραπευόμενου, ενώ η συνειδητή απόφαση και το προσωπικό κίνητρο είναι βασικά στοιχεία για την πορεία και την έκβαση της. Ως διαδικασία η ψυχοθεραπεία στηρίζεται στη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον θεραπευτή και τον θεραπευόμενο. Αυτή είναι μια σχέση συμμαχίας απέναντι στο πρόβλημα και τον προσωπικό στόχο του πελάτη.

  • Μένοντας μαζί για τα παιδιά: ποιον ωφελεί τελικά;

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    Στις μέρες μας όλο και πιο συχνά συναντάμε ζευγάρια τα οποία αν και βρίσκονται σε συναισθηματική διάσταση, επιλέγουν να συμβιώνουν για χάρη των παιδιών, για να μη χρειαστεί τα παιδιά να περάσουν τη διαδικασία ενός διαζυγίου και για να μη βιώσουν το τραύμα που προέρχεται από έναν χωρισμό. Πόση αλήθεια κρύβει αυτή η απόφαση; Το "μένουμε μαζί για τα παιδιά" δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα αν δεν συνοδεύεται από την αντίστοιχη συναισθηματική διάθεση και τα αμφότερα θετικά συναισθήματα. Γονείς οι οποίοι παρόλο που μένουν μαζί έχουν αρνητικά συναισθήματα ο ένας για τον άλλο μπορούν να οδηγήσουν σε περισσότερες αρνητικές συνέπειες για το παιδί τους από αυτούς οι οποίοι τελικά χωρίζουν.

  • Απομόνωση στο σχολείο…πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας;

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    Σε κάθε σχολική τάξη σχεδόν πάντα υπάρχει ένα παιδί πιο απομονωμένο από τα άλλα. Το παιδί εκείνο που αν και επιθυμεί να λάβει μέρος στις δραστηριότητες και να συμμετάσχει στα παιχνίδια των συμμαθητών του, νιώθει μη επιθυμητό με αποτέλεσμα να παραμένει μόνο του σε έναν αέναο αγώνα αποδοχής. Οι λόγοι μπορεί να είναι πολλοί. Τα παιδιά είναι οι πιο αυστηροί κριτές των πάντων και τα κριτήρια επιλογής φίλων ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, την οικογένεια καταγωγής. Έτσι, ένα παιδί μπορεί να απομονωθεί εξαιτίας κάποιου εξωτερικού χαρακτηριστικού του (παχυσαρκία, μυωπία, ατημέλητη εμφάνιση κ.α.), εξαιτίας κάποιας δυσκολίας του στα μαθήματα ή της συμπεριφοράς του (επιθετικότητα).

  • Ψυχολόγος ή Ψυχίατρος; Πώς επιλέγω τον κατάλληλο ειδικό;

    Κατηγορία: Ψυχική θεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

    Προσπαθώντας να επιλέξουμε έναν ειδικό ψυχικής υγείας συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι με το δίλημμα, Ψυχολόγος ή Ψυχίατρος; Με ποιά κριτήρια θα πρέπει να επιλέξουμε τον ειδικό στον οποίο θα απευθυνθούμε; Ο Ψυχίατρος είναι γιατρός, έχει σπουδές ιατρικής και έχει ειδικευτεί στην Ψυχιατρική. Εστιάζει στην οργανική βάση των συμπτωμάτων και προσπαθεί να τα αντιμετωπίσει μέσω της αγωγής. Ο Ψυχολόγος από την άλλη, εστιάζει στα συναισθήματα και τις γνωστικές λειτουργίες του ανθρώπου προσπαθώντας να εντοπίσει τα αίτια των δυσκολιών του και να παρέμβει, χρησιμοποιώντας τεχνικές συμβουλευτικής ή ψυχοθεραπείας αν έχει λάβει την κατάλληλη εκπαίδευση.Σε αντίθεση με τον Ψυχίατρο ο Ψυχολόγος δεν έχει φοιτήσει στην ιατρική σχολή. 

  • Ντροπαλό – διστακτικό παιδί: πώς το ενθαρρύνουμε;

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    Αρκετά συχνά συναντάμε παιδιά, τα οποία δείχνουν διστακτικά, ντροπαλά, δυσκολεύονται να απαντήσουν ακόμα και σε μια απλή ερώτηση που θα τους απευθύνει κάποιο μη οικείο πρόσωπο και γαντζώνονται από τους γονείς, αρνούμενα να απομακρυνθούν από αυτούς. Κάποια από αυτά τα παιδιά φαίνεται να δυσκολεύονται ακόμα και με συνομηλίκους, ενώ μπορεί να αρνούνται να πάνε επίσης στο σχολείο. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις βλέπουμε παιδιά να δείχνουν τρομοκρατημένα, να τρέμουν, να κλαίνε και να εμφανίζουν σωματικά συμπτώματα, εμετούς, πόνους στο στομάχι κ.α. όταν βρεθούν μακριά από τους γονείς. Δεδομένου ότι το παιδί ταλαιπωρείται και υποφέρει από αυτή του τη δυσκολία, η παρέμβαση θα πρέπει να είναι άμεση.

  • Η θεραπευτική σχέση, μια σχέση εμπιστοσύνης και αποδοχής

    Κατηγορία: Ψυχική θεραπείαΔημοσιεύθηκε στις

    Όταν αναφερόμαστε στην ψυχοθεραπεία ιδιαίτερη μνεία δίνεται στη θεραπευτική σχέση, θεωρώντας την ως τον πυρήνα της όλης διαδικασίας, ως το στοιχείο εκείνο το οποίο καθορίζει την εξέλιξη και την πορεία της θεραπείας ενός ατόμου. Η θεραπευτική σχέση είναι η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον θεραπευτή και τον θεραπευόμενο.Είναι μια σχέση εμπιστοσύνης και αποδοχής, η οποία όμως έχει συγκεκριμένα όρια. Είναι καθήκον του θεραπευτή να δημιουργεί ένα κλίμα ασφάλειας και σεβασμού, ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο ο θεραπευόμενος θα μπορεί να εκφραστεί ελεύθερα, χωρίς να νιώθει ότι κάποιος τον κρίνει για όσα πράττει ή σκέφτεται. Σημαντικό επίσης είναι να υπάρχουν αμφίδρομα θετικά συναισθήματα.

  • Η υιοθεσία στην οικογένεια: τι πρέπει να γνωρίζει το παιδί;

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    Η λύση της υιοθεσίας είναι ιδανική στις περιπτώσεις εκείνες όπου το ζευγάρι δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει παιδιά με φυσικό τρόπο ή με τη διαδικασία της εξωσωματικής. Η υιοθεσία επιφέρει θετικά αποτελέσματα τόσο για τους γονείς, όσο και για το ίδιο το παιδί, το οποίο μεταφέρεται από την ζωή σε ένα ίδρυμα μέσα σε μια οικογένεια, η οποία δύναται να παρέχει τα συναισθηματικά εφόδια και τις ευκαιρίες εκείνες που θα οδηγήσουν σε μια υγιή ψυχική και σωματική εξέλιξη. Αν και οι γονείς αναλαμβάνουν συνήθως με θετικά συναισθήματα το νέο τους ρόλο, ωστόσο βιώνουν αρκετές αγωνίες με κυριότερη αυτή της αποκάλυψης της αλήθειας. Από την πρώτη σχεδόν στιγμή, ανησυχούν για το αν θα πρέπει να πούνε στο παιδί την αλήθεια.

  • Αποσύνδεση: μπαίνοντας σε κατάσταση ψυχικής άμυνας

    Κατηγορία: ΨυχοπαθολογίαΔημοσιεύθηκε στις

    Η αποσύνδεση ή αλλιώς διάσχιση είναι μια ψυχική διεργασία κατά την οποία το άτομο αποκόπτεται από την πραγματικότητα, τις σκέψεις, τις μνήμες και τα συναισθήματα του. Η αποσύνδεση φαίνεται να κινείται σε ένα συνεχές, από την ήπια φυσιολογική της μορφή, στην αμυντική διεργασία και τέλος στην κλινική περίπτωση των Αποσυνδετικών Διαταραχών (Dissociative Disorders). Φυσιολογικά φαινόμενα αποσύνδεσης βιώνουμε όλοι μας καθημερινά. Σκεφτείτε απλά περιπτώσεις κατά τις οποίες ενώ οδηγούσατε, φτάνετε στον προορισμό σας αδυνατώντας όμως να θυμηθείτε τη διαδρομή. Η τα βράδια εκείνα όπου ενώ παρακολουθείτε μια ταινία στην τηλεόραση διαπιστώνετε ότι έχετε χάσει ένα μεγάλο μέρος της για το οποίο δεν γνωρίζετε τι έγινε.

  • Παππούδες εν δράσει: Ο ρόλος τους στην ανατροφή των παιδιών

    Κατηγορία: Ψυχολογία παιδιού και οικογενείαςΔημοσιεύθηκε στις

    Ο ρόλος του παππού και της γιαγιάς μέσα στην οικογένεια είναι πολύ σημαντικός. Ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες, όπου η μητέρα τείνει να εργάζεται και να περνάει αρκετές ώρες εκτός σπιτιού, η παροχή βοήθειας ως προς την ανατροφή των παιδιών από τον παππού και την γιαγιά είναι επιβεβλημένη. Αν προσθέσουμε σε αυτή την εξίσωση και το θέμα της οικονομικής κρίσης,η οποία περιορίζει ακόμα περισσότερο τις εναλλακτικές επιλογές, τότε καταλαβαίνουμε ότι η παρουσία των παππούδων μέσα στην οικογένεια είναι αναγκαία και ουσιώδης. Για το λόγο αυτό, παρατηρούμε ότι τα παιδιά περνάνε αρκετές ώρες την ημέρα μαζί τους, αφού εκείνοι αναλαμβάνουν ένα μεγάλο κομμάτι της ευθύνης της ανατροφής τους.