Τα Δικαιώματα των Παιδιών: πώς μπορούμε να τα διαφυλάξουμε;

Το 1989 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε ομόφωνα την θέσπιση της Διεθνής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (Convention on the Rights of the Child), η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 2 Σεπτεμβρίου του 1990 και στην Ελλάδα κυρώθηκε στις 2 Δεκεμβρίου του 1992 με τον Ν. 2101/92. Η σύμβαση αυτή καθορίζει τα δικαιώματα τα οποία θα πρέπει να απολαμβάνουν όλα τα παιδιά και οι έφηβοι κάτω των 18 ετών, ανεξάρτητα από το χρώμα, τη θρησκεία, το φύλο, τη γλώσσα, την καταγωγή ή την κοινωνική θέση. Τα δικαιώματα αυτά, νομικά κατοχυρωμένα, εξασφαλίζουν την ευημερία και την ομαλή σωματική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών σε όλα τα στάδια της εξέλιξης από την γέννηση ως την ενηλικίωση.

Συνοπτικά παραθέτουμε τα σημαντικότερα από τα δικαιώματα αυτά όπως αναφέρονται στην εν λόγω σύμβαση.

Σύμφωνα με την Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα:

  • Σε ένα όνομα, μια ταυτότητα, μια εθνικότητα.
  • Να ζουν με τους γονείς τους, να ανήκουν σε μια οικογένεια.
  • Να προστατεύονται από απαγωγή.
  • Να λένε τη γνώμη τους και να μοιράζονται τις σκέψεις τους.
  • Να κάνουν τις δικές τους επιλογές σε θρησκεία, πιστεύω, φίλους. Καθήκον των γονιών είναι να τα βοηθήσουν να επιλέξουν το καλύτερο για εκείνα.
  • Να έχουν ιδιωτική ζωή.
  • Να λαμβάνουν πληροφορίες και ερεθίσματα σημαντικά για την ανάπτυξη και ευημερία τους.
  • Να προστατεύονται από το να πάθουν κακό.
  • Να λάβουν φροντίδα, προστασία ακόμα και να υιοθετηθούν όταν οι γονείς δεν είναι κατάλληλοι για την ανατροφή τους.
  • Να λάβουν εκπαίδευση και φροντίδα σε περίπτωση αναπηρίας.
  • Να λαμβάνουν τα απαραίτητα για την υγιεινή και τη διαβίωση τους (καθαρό νερό, φαγητό, στέγαση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη).
  • Να λαμβάνουν την κατάλληλη εκπαίδευση.
  • Να παίζουν και να ξεκουράζονται.
  • Να προστατεύονται από εργασία που τα βλάπτει καθώς και από ναρκωτικές ουσίες.
  • Να προστατεύονται από τη σεξουαλική κακοποίηση, την εκμετάλλευση και την σκληρή τιμωρία.
  • Να μην καταταγούν στο στρατό και να μη πολεμήσουν αν είναι κάτω των 15 ετών.
  • Να λάβουν βοήθεια σε περίπτωση που κάποιος τους πληγώσει η κακομεταχειριστεί.
  • Να λαμβάνουν νομική υποστήριξη όταν χρειάζεται.

Γιατί παραβιάζονται τα Δικαιώματα των Παιδιών;Τι χρειάζεται να κάνουμε;

Αν και τα παραπάνω δικαιώματα εξασφαλίζουν την ομαλή διαβίωση και ευημερία των παιδιών, δυστυχώς ακόμα και στις μέρες μας πολλά από αυτά συνεχίζουν να παραβιάζονται για πλήθος παιδιών ανά τον κόσμο, ενώ ταυτόχρονα η ελλιπής κοινωνικοπρονοιακή μέριμνα και η σιωπηλή αποδοχή του κοινωνικού περίγυρου, οδηγούν σε παιδιά τραυματισμένα, παραμελημένα, κακοποιημένα, παιδιά που υποφέρουν καθημερινά από την αδυναμία των ενηλίκων να τα φροντίσουν όπως τους αξίζει. Τα ίδια αυτά τα παιδιά ως ενήλικες θα συνεχίσουν να παραβιάζουν με τη σειρά τους τα δικαιώματα των δικών τους παιδιών, διαιωνίζοντας έτσι έναν αέναο φαύλο κύκλο.

Πέρα από οποιοδήποτε επομένως νομικό πλαίσιο ή σύμβαση, το σημαντικότερο στοιχείο που οδηγεί στην εξασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων γενικότερα, είναι η βιωματική εμπειρία. Άνθρωποι οι οποίοι έχουν λάβει φροντίδα ως παιδιά, που κατάφεραν να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους ως άτομα άξια αγάπης και προσοχής μέσα από τις σχέσεις τους με τα σημαντικά για εκείνους πρόσωπα, θα μπορέσουν αντίστοιχα να μεταδώσουν αγάπη, σεβασμό και προστασία σε κάποιον άλλο. Αντίθετα όσων οι βασικές ανάγκες έχουν αγνοηθεί και καταπατηθεί, δεν γνωρίζουν πώς να προστατέψουν τα δικαιώματα άλλων ατόμων για τα οποία έχουν την ευθύνη. Φυσικά σε κάθε κανόνα υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, όμως πέρα από οποιαδήποτε σύμβαση, αυτό που χρειάζεται είναι η εκπαίδευση των γονέων, των εκπαιδευτικών και όλων όσων άλλων εμπλέκονται στην ανατροφή των παιδιών. Το κράτος, οι κοινωνικές υπηρεσίες, οι ειδικοί υγείας οφείλουν να μεταφέρουν γνώσεις, λύσεις ακόμα και φροντίδα στους ενηλίκους εκείνους οι οποίοι έχουν αναλάβει με τη σειρά τους τη φροντίδα ενός παιδιού. Μόνο έτσι θα μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι όλα τα παιδιά θα απολαμβάνουν τα δικαιώματα τους, την παιδική τους ηλικία και θα εξελίσσονται σε όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητους, χαρούμενους και υπεύθυνους ενήλικες.

 

Ιωάννα Κούρια Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια

Ιωάννα Κούρια Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη