Παιδική Κακοποίηση

Η κακοποίηση δεν έχει συγκεκριμένο πρόσωπο. Με την φράση αυτή,  εννοούμε ότι δεν εμφανίζεται σε πλαίσια και σπιτικά με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Συνεπώς, το να υποθέτουμε ότι κακοποιητικό θα είναι ένα άτομο συγκεκριμένου φύλου ή χαμηλού μορφωτικού ή βιοτικού επιπέδου είναι τουλάχιστον αβάσιμο καθώς άλλοι είναι οι παράγοντες που ενδεχομένως οδηγήσουν ένα άτομο στον κύκλο της βίας. 

Η συναισθηματική ζεστασιά και ασφάλεια που έχει βιώσει κανείς ως άτομο στην πορεία της ανάπτυξής του, ο τρόπος που έχει μάθει να αναγνωρίζει και να εκφράζει το συναίσθημά του καθώς και το αν ο ίδιος έχει εκτεθεί σε συνθήκες βίας είναι καθοριστικοί παράγοντες για το αν θα φτάσει κάποιος σε βίαιες συμπεριφορές.

Μορφές κακοποίησης.

Μιλώντας για παιδική κακοποίηση, είναι σημαντικό να πούμε ότι αυτή δεν αφορά μόνο στη σωματική βία απέναντι στα παιδιά. Κακοποίηση συνιστά τόσο η σωματική, όσο και η σεξουαλική, η συναισθηματική ή ψυχολογική κακομεταχείριση, η παραμέληση, η έκθεση σε κίνδυνο, η εκμετάλλευση ενός παιδιού. 

Ουσιαστικά, συνιστά τόσο η πράξη όσο και η παράλειψη πράξης που έχει ή μπορεί να φέρει ως  αποτέλεσμα τη σωματική, συναισθηματική, ψυχολογική, πνευματική βλάβη ενός παιδιού. 

Ποιός μπορεί να είναι ο θύτης.

Θύτης μπορεί να είναι οποιοδήποτε άτομο του συγγενικού, φιλικού ή κοινωνικού περιβάλλοντος του παιδιού. Γονέας, διδάσκοντας, συγγενής ή φίλος της οικογένειας. Συνήθως πρόκειται για άτομα “υπεράνω υποψίας”, άτομα που έχουν σχέση και επαφή με το παιδί και σχέση εξουσίας οπότε και διασφαλίζεται με κάποιο τρόπο η σιωπή και η αδυναμία αντίδρασης από την πλευρά του παιδιού.

Πού μπορεί να συμβεί.

Η κακοποίηση μπορεί να λάβει χώρα οπουδήποτε• στο σπίτι, στο σχολείο, στο σπίτι ενός συγγενικού ή φιλικού ατόμου, σε μία παιδική χαρά.

Συνέπειες.

Οι συνέπειες της κακοποίησης ενός παιδιού συνίστανται σε σωματικές βλάβες, αν πρόκειται για σωματική ή σεξουαλική, σε συστολή του κατά την επαφή με ενήλικες, σε άρνηση για συμμετοχή του σε δραστηριότητες, σε μεταβολή της διάθεσης ή της όρεξής του, σε παλινδρομήσεις σε προγενέστερο αναπτυξιακό στάδιο, όπως ενούρηση ή εγκόπριση, σε εφιάλτες, σε συμπεριφορές ακραίες, όπως υπερβολικά παθητικές ή επιθετικές ή ακατάλληλες προς το αναπτυξιακό του στάδιο (“μεγαλίστικες” ή “παιδιάστικες”), σε απουσία σύνδεσης με τους γονείς, σε καθυστέρηση της σωματικής ή συναισθηματικής του ανάπτυξης, ακόμη και σε απόπειρα αυτοκτονίας. 

Στη μετέπειτα ζωή του το άτομο που έχει υποστεί κακοποίηση αντιμετωπίζει δυσκολίες οι οποίες αφορούν στις διαπροσωπικές του σχέσεις, στον τρόπο με τον οποίο το άτομο σκέφτεται για τον εαυτό του, τον κόσμο, το μέλλον, ενώ μπορεί να αναπτύξει συναισθηματικές διαταραχές ή αγχώδεις διαταραχές και βέβαια να αναπαράξει τον κύκλο της βίας στον οποίο έχει εκτεθεί.

Είναι, λοιπόν, σαφές ότι η παιδική κακοποίηση συνιστά ένα φαινόμενο το οποίο χρειάζεται να αντιληφθούμε τόσο ως προς την πραγματική του υπόσταση, τις διαστάσεις του, τις βαρύτατες συνέπειες που φέρει τόσο για το άτομο όσο και την κοινωνία, αλλά και ως προς την ευθύνη μας και τα περιθώρια δράσης μας.

 
Ελένη Μπονέ, Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια

Ελένη Μπονέ, Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη