“Τα παιδιά μαθαίνουν από αυτό που θα τους δείξεις.”

Έχουμε αναρωτηθεί, αλήθεια, τί είδους μηνύματα είναι αυτά που στέλνουμε στο παιδί μας;

Ενδεχομένως διαφεύγει της αντίληψής μας  τί εισπράττει, αντιλαμβάνεται και καταγράφει ο εγκέφαλος ενός παιδιού κατά την αλληλεπίδρασή μας με αυτό. Ως ενήλικες έχουμε συνηθίσει να μεταχειριζόμαστε τη γλώσσα ως κώδικα επικοινωνίας, τουλάχιστον για τις μεταξύ μας συνδιαλλαγές, και συχνά δίνουμε λιγότερη έμφαση στα εξωλεκτικά μηνύματα που στέλνουμε. Ωστόσο, τα δεύτερα είναι πολύ ισχυρά, ίσως και τα πλέον βαρύνοντα. 

Εξάλλου, τα παιδιά δεν είναι εξίσου εξοικειωμένα με τη γλώσσα, ούτε βέβαια οι γνωστικές τους δομές είναι ώριμες αρκετά ώστε να αντιληφθούν και να συλλάβουν σε κάθε ηλικία όλα τα επίπεδα της σκέψης. Σε μικρότερες ηλικίες, αυτό μπορεί να αφορά για παράδειγμα στην έννοια του χρόνου, ενώ μεγαλώνοντας και μέχρι την εφηβεία απουσιάζει η λεγόμενη αφαιρετική σκέψη. Συνεπώς, θα ήταν άτοπο να προσδοκούμε ότι ο κυριότερος τρόπος μεταφοράς κάποιου μηνύματος μπορεί να είναι η γλώσσα. 

Τα παιδιά, λοιπόν, μαθαίνουν από αυτό που θα τους δείξεις. 

Φανταστείτε τη σύγχυση που μπορεί να προκύψει σε κάποιον από εμάς όταν σε μία ερώτηση που θα θέσουμε μας απαντήσουν “ναι”  με τις λέξεις και “όχι” με ένα γνέψιμο του κεφαλιού. Αντίστοιχη είναι η θέση στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα παιδί το οποίο προσπαθούμε να μυήσουμε  με το λόγο στις αρχές που θεωρούμε σημαντικές αλλά με τη στάση και τη συμπεριφορά μας εκθέτουμε σε κάτι διαφορετικό. Και ένα παραπάνω εμπόδιο αποτελεί η δυσκολία στο να εκφραστεί αυτή η σύγχυση. 

Ίσως θα ήταν σκόπιμο να αφιερώνουμε που και που λίγο χρόνο συλλογιζόμενοι πάνω στο τι επιθυμούμε και τι τελικά προσφέρουμε στο παιδί μας ως παράδειγμα και πρότυπο. Πριν βιαστούμε να κρίνουμε το παιδί μας ως γκρινιάρικο ή με έλλειψη πειθαρχίας ή συγκέντρωσης, ας σταθούμε λίγα λεπτά να δούμε και να ακούσουμε: τί ζητάει από εμάς; Έχει πάρει ότι του ήταν αναγκαίο σε ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο ώστε να μπορέσει με αίσθημα κορεσμού πια να συγκεντρωθεί στο έργο που κρίνουμε πως ηλικιακά είναι έτοιμο να επιτελέσει; 

Ας μην ξεχνάμε πως η συναισθηματική πληρότητα επηρεάζει και καθορίζει το βαθμό ελευθερίας ενός ανθρώπου, δημιουργικότητας, αποτελεσματικότητας και εν γένει την ικανοποίηση και ευτυχία που θα αντλεί από τη ζωή του. Επιπλέον, ό,τι χρειάζονται τα παιδιά από τους γονείς τους είναι ακριβώς αυτό, γονείς διαθέσιμους να τα δουν και να τα ακούσουν και να προσφέρουν συναισθηματική ζεστασιά και ασφάλεια. Και για να μπορέσουμε να τα προσφέρουμε αυτά αναγκαία προϋπόθεση αποτελεί να τα έχουμε δει μέσα σε εμάς τους ίδιους πρώτα. Οι υπόλοιποι στόχοι και ρόλοι που σχετίζονται με τα κοινωνικά πρότυπα και τις κοινωνικές επιταγές είναι στοιχεία επιτεύξιμα στην πορεία της ανάπτυξης ενός ατόμου και μέσα από τα κοινωνικά σύνολα στα οποία αυτό υγιώς θα ενταχθεί και θα αλληλεπιδράσει. 

Ελένη Μπονέ, Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια

Ελένη Μπονέ, Ψυχολόγος MSc - Ψυχοθεραπεύτρια

Βιογραφικό του συντάκτη και υποβολή ερωτήσεων

Άρθρα του συντάκτη